گفت‌وگو با هنرمند قلمزن، فخرالسادات كريمي

حضور خدا را در کنده کاري روي مس حس مي‌کنم

فخرالسادات کريمي متولد 1337 در روستايي از توابع شهرستان شازن اراک است که در خانواده‌اي مذهبي بزرگ شده و از همان کودکي هنر قاليبافي را‌ آموخته است. اين بانوي هنرمند، ‌ ديپلم اقتصاد دارد و در‌ آموزش گل‌هاي بلندر و مجسمه‌سازي، ‌ صاحب فن است. او از سال 80 به‌ آموختن هنر قلمزني پرداخت و در حال حاضر به تدريس در رشته هنرهاي سنتي مشغول است. کريمي ضمن آموزش قلمزني، ‌ کارآفريني و ايجاد اشتغال براي هنرجويان و علاقه‌مندان به اين هنر را در کارنامه فعاليت‌هاي خو دارد. گفت‌وگوي «جوان» با اين بانوي هنرمند در پي مي‌آيد. قلمزني جزو هنرهاي سخت به شمار مي‌آيد، ‌ چطور شد به سراغ اين هنر رفتيد؟من فعاليت‌هاي هنري‌ام را از سال 77 در رشته گل‌سازي و مجسمه سازي با خمير چيني آغاز کردم‌اما گرايش به سمت هنر قلمزني از سال 80 و با شرکت در کلاس‌هاي استاد «باباخاني» در من ايجاد شد. در آن سال يکي از دوستانم که با هم شرکت تعاوني داشتيم پيشنهاد تاسيس شرکتي را مطرح کرد که پس از حضور و آشنايي با اين هنر، ‌ ارتباط عميقي با آن برقرار کردم. بعد از مدتي از سوي سازمان فني حرفه‌اي اراک پيشنهاد تدريس اين رشته را دريافت کردم. ‌امروز به جايي رسيده‌ام که تدريس در اين رشته بخش اعظم فعاليت‌هاي مرا در زندگي شامل مي‌شود. چطور در اين رشته کارآفريني کرديد و موفقيتتان را از چه مي‌دانيد؟چندي پيش همسرم در سفري که براي خريد مس و ابزارآلات قلمزني به اصفهان داشت، ‌ با يکي از فروشندگان اين شهر براي فروش آثار هنرجويان به منظور ايجاد درآمد براي ايشان صحبت‌هايي کرده بود. پس از مشاهده نمونه کار، ‌ توافق با قيمتي بسيار منصفانه انجام شد. پس از آن در ديداري که استاندار اراک از نمايشگاه 22 بهمن سال گذشته هنرجويانمان داشت، ‌ حمايت خود را از ما اعلام کرد و قرار بر اين شد که مکاني را در اختيار ما قرار دهند تا 15 روز از ماه را در آن نمايشگاه برپا کنيم و براي اين کار نگارخانه استاد واشقاني اراک پيشنهاد شد. به لطف خدا استقبال و فروش کارها نيز بسيار خوب است و تا به‌امروز موفق بوده‌ايم. ضمن آنکه عده‌اي از هنرجويانمان در يکي از خيابان‌هاي اراک کارگاهي جداگانه تأسيس کرده‌اند. در بحث صادرات نيز صحبت‌ها و پيشنهادات از سوي رياست بازرگاني انجام شده که در حال بررسي است. اين حرفه چقدر در ‌تأمين معيشت شما را ياري مي‌کند؟درآمدم بد نيست، ‌‌اما خداوند شاهد است که من اين مسير را به هيچ وجه به خاطر درآمد دنبال نکردم. سال 81 و 82 که در فرمهين(49 کيلومتري اراک) به‌ آموزش قلمزني و گلسازي مي‌پرداختم، ‌ فقط 30 هزار تومان حقوق دريافت مي‌کردم. حتي هنوز نيز گاهي براي ‌تأمين هزينه‌هاي مختلف خودم دست به کار مي‌شوم و آن را پرداخت مي‌کنم. براي من آنچه مهم است حس رضايتمندي است. اگرچه از لحاظ مالي نيز مشکل خاصي نداشته‌ام. ‌امروز حتي با چشم بسته نيز مي‌توانم کار قلمزني انجام دهم. عشق مهمترين اساس کار من بوده است و حتي با وجود دردهاي فراوان در ناحيه مچ و کمر، ‌ هيچ چيز نمي‌تواند مرا از اين کار باز دارد. معتقدم سر و کار خداوند با قلب هاست و به اين موضوع اعتقاد راسخ دارم. اين هنر در زندگي شخصي و خانوادگي شما چه تاثيري داشته؟قلمزني خلاقيت است. صداي چکش مس مثل صداي ناقه شتر برايم گوشنواز است. در عين حال سنگين بودن اين کار و انرژي فراواني که صرف انجام آن مي‌شود در علاقه من بسيار تأثيرگذار بوده است. البته حادثه تلخي هم در زندگي‌ام رخ داد و آن مرگ تنها برادرم در سانحه تصادف با اتوبوس بود. پس از آن من تا مدت‌ها پريشان حال و افسرده بودم. مدتي به تفسير قرآن روي آوردم و از اين طريق خود را تسکين مي‌دادم. بعدها به هنر روي آوردم و اين فعاليت‌ها آنقدر روي اخلاق من اثر گذاشته است که فکر مي‌کنم قدرت تحمل بسياري از مسائل را پيدا کرده‌ام. ضمن اينکه شديداً معتقدم در هنگام خلق يک اثر هنري، ‌ کنده کاري نقشي بر دل سخت مس، ‌ حضور خداوند به وضوح قابل مشاهده است. آن زمان که در پي خلاقيت‌هاي کوچک‌اما شيرينمان پي به اوج خلاقيت پروردگار در آفرينش مي‌بريم. نوع شغل يک فرد، ‌ چه تأثيري در تربيت فرزندان و ارتباط با خانواده مي‌تواند داشته باشد؟کارآموزان من عموما از جوانان تحصيلکرده هستند که در کنار فرهيختگي و هنر دوستي، ‌ داراي مشکلات و مسائلي هستند که عموما قشر جوان با آن برخورد مي‌کنند. با تعاملي که طي سال‌ها تجربه با اين جوانان و مشکلات آنها داشته‌ام، آموخته‌ام که براي ارتباط صحيح با فرزندان بايد به شناخت همه جانبه از محيط پيرامون ايشان، ‌ شرايط اجتماعي، ‌ تفاوت‌هاي ميان نسل آنها و نسل پيشتر پرداخت. به حتم حضور در جامعه براي من در ارتباط با فرزندانم بسيار موثر بوده است و با تجربياتي که از اين حضور به دست آورده‌ام رابطه‌ام با ايشان بسيار متفاوت شده است. شايد در گذشته تا اين حد نمي توانستم روحيات و مسائل پيش روي ايشان را درک و تحليل کنم. به لطف خداوند فرزندان بسيار موفقي دارم. توصيه شما به عنوان يک بانوي شاغل به مادران ايراني براي تربيت صحيح فرزندان چيست؟فقط شناخت. اين مهمترين عامل در تربيت فرزندان به شمار مي‌رود. شناخت ويژگي‌هاي روحي، ‌ جامعه، ‌ استعدادها، ‌ مشکلات پيش روي فرزند و همراهي با او نبايد ناديده گرفته شود. مادران بايد در جامعه حضور داشته باشند و زندگي خود را به فعاليت‌هاي داخل منزل محدود نکنند. در دوره‌اي، ‌دو هنرجو داشتم که مادر و فرزند بودند. ايشان چنان در کنار هم همچون دودوست و با رعايت تمام مسائل ميان دو دوست به‌ آموختن قلمزني مي‌پرداختند که گاهي براي من باعث تعجب بود. با دقت فراوان به کار هم نگاه و نقاط قوت و ضعف کار يکديگر را گوشزد مي‌کردند. نوعي تعامل کامل دوستانه درميان آنها برقرار بود. به حتم اين جوان در جاي ديگري به دنبال آنچه مادرش در اختيار او قرار داده است نمي‌گردد و مادر نيز از نزديک با مشکلات و مسائل روحي وي آشناست. همسرتان در موفقيتي که به دست آورده‌ايد چقدر ياريتان کرده است؟يک پدر موفق با اقتدار و درايت مي‌تواند در رشد و پرورش فرزندان نقش عظيمي داشته باشد که فکر مي‌کنم سهم عمده‌اي از موفقيت خود را تمام ادوار زندگي مديون همسرم هستم. يک ازدواج موفق به حتم خانواده‌اي موفق به همراه دارد. همسر من فرهنگي است و اعتقاد قلبي وي به خانواده، ‌ کار و درايت او بر مديريت فرزندان باعث شده است ما خانواده‌اي داشته باشيم که حتي از راه دور نيز حضور يکديگر را احساس مي‌کنيم. اين حرفي نيست که‌امروز و در اين مصاحبه گفته باشم. تمام کساني که کمي نزديکتر با من در ارتباط هستند بر روابط گرم و موفق خانوادگي ما صحه مي‌گذارند و عموما راز اين موفقيت را مي‌پرسند. من پرهيز معنوي، ‌ صداقت، ‌ اعتقاد قلبي به کار و رعايت حلال و حرام، ‌ عدم پنهانکاري و مهمتر از همه رابطه عميق را از عوامل مهم اين موفقيت مي‌دانم. نقش مشورت و مشاوره را در زندگي خانوادگي چقدر موثر مي‌دانيد؟ اصلا تاکنون به مشاور مراجعه کرده‌ايد؟مشورت ويژگي انسان عاقل است. من همواره سعي کرده‌ام از اين موضوع بهره بگيرم. تا به حال موضوعي پيش نيامده است که در خانواده راه‌حلي براي آن نيابم. ‌اما اگر پيش بيايد، ‌ نقش مشاوره و روانشناسي را ناديده نمي‌گيرم. گذشته از آن استفاده از تجربيات ديگران در هر‌امري نيز بسيار مهم است. من در ارتباط با هنرجويانم نبز همواره سعي کرده‌ام که در کنار کار هنر، ‌ به ايشان درس اخلاق بدهم. نه اينکه خود نيز نيازمند نباشم، ‌ که بالعکس خود نيز حتي در کوچکترين موضوعات يادگيري را از هرکسي که باشد فراموش نمي‌کنم. ‌آموختن پويايي است.