جورج میچل، فرستاده خاورمیانهای رئیس جمهور امریکا روز جمعه بعد از سومین دوره مذاکراتش با طرفهای فلسطینی و اسراییلی به دمشق رفت و بعد از ملاقات با بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، به دمشق وعده داد که همزمان با روند صلح خاورمیانه بین تل آویو و فلسطینیان سعی خواهد کرد مذاکرات متوقف شده تل آویو – دمشق را هم به سمت جلو پیش ببرد.
هنوز 48 ساعت از سفر میچل به دمشق نگذشته بود که محمود احمدینژاد، رئیس جمهوری ایران در راه سفر به نیویورک طی یک سفر دو ساعته در فرودگاه دمشق با بشار اسد رئیس جمهور سوریه ملاقات کرد. هنوز درباره محتوای صحبتهای احمدینژاد – اسد گزارشی منتشر نشده ولی زمانبندی سفرها نشان میدهد که بحث صلح خاورمیانه در صدر فهرست گفتوگوهای طرفین بوده است.
در ورای سفر تقریباً همزمان احمدینژاد و میچل به دمشق، تلاش امریکا برای تحرک بخشیدن به روند صلح خاورمیانه به طور ملموس احساس میشود. امریکاییها در نقطه کور مذاکرات خاورمیانه که نه رژیم صهیونیستی حاضر به عقبنشینی است و نه محمود عباس قادر است درباره مسائل حساس مذاکره کند، به سمت سوریها آمده و از لزوم فراگیر شدن روند صلح خاورمیانه سخن میگویند. منظور خانم کلینتون از صلح فراگیری که دیروز از آن سخن گفت، پیشبرد مذاکرات خاورمیانه در چند جبهه، یعنی سازش بین فلسطینیان و اسراییل و توافق بین دمشق و تل آویو و حتی ورود لبنان به این روند است. اما اگر امریکا به دنبال صلح فراگیر و پیشبرد روند توافقات در همه جبههها است، چرا در مقطع کنونی سراغ سوریها آمده و زمانبندی مذاکرات تل آویو – دمشق به چارچوب کلی صلح خاورمیانه اضافه نشد؟
به نظر میرسد هدف جورج میچل و خانم کلینتون از پیش کشیدن صلح فراگیر و بازکردن پای سوریها به روند توافقاتی که از یک هفته قبل در واشنگتن کلید خورده، بیشتر تاکتیکی است و برای تحرک بخشی به مذاکرات تشکیلات خودگردان با فلسطینیهاست. مرحله سوم مذاکرات مستقیم فلسطینی - اسراییلی روز جمعه به نقطهای رسید که محمودعباس رئیس تشکیلات خودگردان دیگر قادر نیست درباره درخواستهایی که امریکاییها از او دارند، تصمیمگیری کند.
تهدید دیروز محمود عباس درباره کنارهگیری از ریاست تشکیلات خودگردان و هشدارهای پی در پی او درباره احتمال سقوط حکومت مستقر در رامالله بازتاب همین وضعیت کاملاً آشفته ابومازن است.
در چنین شرایطی به نظر میرسد فرستاده خاورمیانهای اوباما به دمشق نیامده که سوریها را وارد روند مذاکرات کند، بلکه او بیشتر به دنبال این است که از کارت برنده سوریها درباره حماس برای تحرک بخشیدن به روند صلح متوقف مانده در شرمالشیخ استفاده کند. سوریها دیروز به طور غیررسمی اعلام کردند حاضرند به پیشبرد روندی که امریکا از آن سخن میگوید کمک کنند ولی اسرائیل باید اول از جولان خارج شود این یعنی «نه» محترمانه دمشق به واشنگتن.
