یوسف سیفزاد - این روزها با پایان ماه مبارک رمضان و آغاز ماه شوال طبیعتاً چهره فرهنگی شهر و آدمها کمکم دستخوش تغییر میشود. اغذیه فروشیها کار خود را از سر گرفتهاند و عصرها به جای تب و تاب افطار، خرما و پنیر افطاری، ترافیک و مشغله و رفت وآمدهای نزدیک مهر بسیاری را از یادگاریهای ممتاز ماه رمضان دور کرده است.
به راستی غفلت، خوی دائمی انسان است و وی را به زندگی روزمرهای که در آن همه چیز طبق روال قبل میچرخد سوق میدهد و از همین رهگذار است که متأسفانه رفته رفته مساجد و اماکن عبادی خلوت میشوند و جلسات دینی و قرآنی جوانترها و بزرگترها جای خود را به سرگرمیهایی مانند تماشای فوتبال و حضور در اماکن تفریحی میدهد. یا به عقیده کارشناسان انتظامی و نظامی با پایان ماه مبارک رمضان رفته رفته تصادفات رانندگی، جرم و جنایت فزونی مییابد و انسان بیملاحظه از خدا جداتر شده و در ورطه بداخلاقیها به خود و دیگران آسیب میزند. شاید این سؤال یک بخش ثابت ذهنهای حقیقتطلب، سالم و صالح است که چگونه جو فرهنگی ناشی از ماه روزه و ماه تقوا را میتوان تا سال آینده حفظ کرد و از ماه مبارک رمضان به عنوان سرمایه کل سال در زمینه منش و روش زندگی بهره جست.
پاسخی که قرآن کریم در زمینه ذکر شده ارائه میکند، این است تقوا - که هدف اصلی و اساسی ماه مبارک رمضان است را تنها میتوان با عمل صالح یا به بیان دیگر نیکوکاری ـ حفظ کرد و به سطحی پایدار رساند.
کاملاً واضح است که روند عادی زندگی و جست و خیزهای طبیعی از سویی و ضعف ذاتی بشر به او اجازه ندهد که همواره در موقعیت عبادات خویشتندارانهای مانند روزه قرار بگیرد و کل سال برای بهرهگیری از روح این عبادت، روزهدار باقی بماند. اما پروردگار در کتاب مبین خود اشاره کرده که نیکوکاری باعث جلوگیری از سقوط ارزشی انسان از قلههایی است که به لحاظ اخلاقی و اعتقادی به آن رسیده است.
به ویژه در سوره مبارکه عصر که عمل صالح یا همان نیکوکاری در کنار صبر – که مصداق کامل و بارز آن روزه است - قرار گرفته و رمز جلوگیری از سقوط آدمی در دره زیان کاری تمسک جستن به آن معرفی شده است.
بنابر این میتوان نتیجه گرفت که در فرهنگ قرآنی، اگر روزه و صبر جلا دهنده و نقاش روح انسان هستند و نفس او را برای فطری ماندن تزکیه میکنند آن چه تحول وی را نهادینه کرده و تبدیل به یک فرهنگ دائمی و همیشگی میکند توسعه و تکرار نیکوکاری و خیرخواهی برای دیگران است.
