کودک خود را برای پذیرش مدرسه آماده کنیم

عزیزم! کلاس اول منتظر توست

در آستانه بازگشایی مدارس هستیم. شما چطور فرزندتان را برای مدرسه آماده می‌کنید؟ با خریدن لباس نو، کیف جدید، دفتر، کتاب، لوازم التحریر یا با صحبت‌های دوستانه و محبت آمیز یا خاطراتی که از دوران کودکی و روزهای مدرسه در خاطرتان بر جای مانده آنها را آماده می‌کنید؟ آیا در این سال‌ها یادی از دوران کودکی و رفت و آمدهایی که به مدرسه داشته‌اید، کرده‌اید؟ آیا شما هم در هنگام ورود به مدرسه دچار ترس و اضطراب بوده‌اید؟ والدین شما چطور شما را برای ورود به مدرسه آماده می‌کردند؟ یا شاید اصلاً آن روزها را به خاطر نمی‌آورید. شاید وقتی روز اول بازگشایی مدارس، همانطور که پشت در مدرسه ایستاده‌اید، گریه کودکی را که از ورود به مدرسه ابا دارد و مادری که از رفتار کودکش درمانده شده را دیده باشید. علت این گونه رفتارها را در چه می‌دانید؟ در این باره گفت‌وگویی با «فربد فدایی»، دکترای روانشناسی داشته‌ایم که از نظر می‌گذرانیم. به عقیده این روانشناس، اگر کودکان با آمادگی ذهنی وارد محیط درس و مدرسه شوند، بهتر می‌توانند آن را بپذیرند. برای این منظور بهتر است والدین از چند ماه قبل از بازگشایی مدارس یا دست کم چند هفته قبل، با بیان خاطرات شادی آوری که از دوران مدرسه دارند و این که در مدرسه چه انتظاراتی از کودک می‌رود و چه شرایطی انتظار او را در این محیط می‌کشد، فرزندشان را برای ورود به مدرسه و یادگیری علم آماده کنند. در این راستا بهتر است مادران و پدران از بیان نکات منفی و خاطرات نامطلوب خودداری کنند و با تکیه بر نکات مثبت، روحیه او را برای ورود به مدرسه تقویت کنند. این گونه سخنان با یادآوری نقش مثبت، مهربانانه و محبت آمیز معلمان می‌تواند قوت قلبی برای کودکان باشد و کودک به محض ورود به مدرسه با داشتن این ذهنیت، بداند که با کسانی رو به رو می‌شود که او را دوست دارند و به او توجه می‌کنند و بر اساس این روحیه می‌تواند با اطمینان و اعتماد به ناظم، مدیر و معلم، از مشکلاتش بگوید و باقی شاگردان را هم مثل دوستان خودش بداند. از محبت اولیای مدرسه برای کودکمان بگوییماین نخستین شرط برای برقراری ارتباط ذهنی مطلوب با مدرسه است که خوشبختانه این روزها با اقدامات مثبت سازمان آموزش و پرورش، دانش‌آموزان در روزهای نخست با والدینشان همراه هستند تا از نگرانی آنها نسبت به محیط ناآشنای مدرسه با حضور والدین کاسته شود. بارها دیده شده است که برخی از دانش آموزان تحمل محیط مدرسه و دوری از والدین را ندارند. در این حالت چاره‌ای نیست و باید به آنان گفت که تا پایان درس و کلاس باید در مدرسه بمانند و در عین حال به آنان این اطمینان داده شود که در نبود آنان در منزل، برای مادر و دیگر اعضای خانواده هیچ اتفاق ناخوشایندی نمی‌افتد. از سویی اگر روابط کودک با برادران و خواهرانش در منزل مطلوب و دوستانه باشد، کودک می‌تواند به صورت طبیعی ارتباط بهتری را با کودکان دیگر برقرار کند که از جمله آنان، کودکان مدرسه هستند. از این رو به والدین توصیه می‌شود که از سال‌ها پیش به منظور تربیت هر چه بهتر فرزندشان، به این نکات توجه کنند و درصدد آماده کردن کودکانشان برای ورود به محیط بزرگتر که مدرسه است، باشند. خرید لوازم مدرسه، انگیزه روحی کودک را افزایش می‌دهدالبته نباید خرید کیف، کفش، کتاب و لوازم التحریر را در ایجاد انگیزه کودک برای ورود به مدرسه نادیده گرفت. این موضوع باعث ایجاد انگیزه می‌شود تا بداند آنقدر بزرگ شده که می‌تواند برای مدرسه اش کیف و کتاب و وسایل شخصی داشته باشد. با همه این اوصاف، بهتر است والدین درباره درس و مدرسه، ذهنیت مثبتی در کودک ایجاد کنند. حتی می‌توانند برای آمادگی روحی و روانی کودک، او را به حوالی مدرسه ببرند و به او نشان دهند که قرار است روزی چند ساعت در این محل و مدرسه به سر ببرد. نشان دادن مدرسه با اجازه اولیای آن به کودک، معرفی شخصیت‌هایی که در سال تحصیلی از ناظم و معلم و مدیر، کودک با آنان مواجه خواهد بود و بازدید از کلاس درس، می‌تواند در ایجاد انگیزه مثبت در کودک مفید باشد و ترس او را از قرار گرفتن در محیطی ناآشنا و در کنار کودکانی که نمی‌شناسد، از میان ببرد. به باور این روانشناس، مطالعه کتاب‌های سال آینده در دوران تعطیلات تابستانی، می‌تواند مخل آسایش کودک شود و این اقدام نادرستی است که برخی از والدین در پیش می‌گیرند. این در حالی اتفاق می‌افتد که کودک در هنگام ورود به مدرسه، باید آگاهی یکسانی از کتاب‌های درسی در مقایسه با شاگردان دیگر داشته باشد و طبق روش آموزگار به آموختن مطالب درسی بپردازد. از این رو بهتر است والدین به کودکشان اجازه دهند که در طول تعطیلات تابستان، در کنار خانواده و از بودن در کنار همسالانشان لذت ببرند و به تفریح و بازی بپردازند و اجازه دهند که درس، طبق اصول آموزشی در مدارس ارائه شود و آنان به صورت اختصاصی تبدیل به آموزگار فرزندشان نشوند. مطالعه دروس‌ در طول تابستان، کودک را از درس دلزده می‌کنداز سویی اجبار به مطالعه دروس در دوران تعطیلات، سبب دلزدگی کودک از رفتن به مدرسه می‌شود و او را از قرار گرفتن طبیعی در کنار دیگر همسالان باز می‌دارد. این موضوع همچنین سبب می‌شود که کودک به دلیل این که تصور می‌کند اطلاعات لازم را درباره درس مورد نظر دارد، از گوش دادن به درس معلم خودداری کند. وی همچنین به استفاده و خرید وسایل لوکس و شیک برای استفاده کودکان در مدرسه اشاره کرد دانش‌آموزانی هستند که وضعیت مالی والدین آنان اجازه نمی‌دهد آنها بتوانند از وسایل لوکس در مدرسه استفاده کنند. از این رو والدین توانمند باید از خرید چنین وسایلی یا دست کم از این که کودک این وسایل را برای مدرسه استفاده کند، جلوگیری کنند. در اصل باید به این نکته توجه کرد که نباید از ابتدا چنین انتظاری را در کودکان ایجاد کرد. کودک باید با دیگر همشاگردانش احساس همدلی و هماهنگی کند و با این فکر که به وسیله استفاده از چنین وسایلی، از دیگر همسالانش احساس تمایز کند، را به دور بیندازد. چنین کودکانی در مدرسه منزوی می‌شوند و اگر بخواهند با وسایل لوکس و شیک در مدرسه جلب نظر کنند، به این معنی است که قادر به برقراری ارتباط انسانی با دیگر همسالان خود نیستند. از این رو والدین از ابتدا باید آنان را به گونه‌ای تربیت کنند که مانند دیگران، از وسایل مناسب و یکسان بهره ببرند. حتی از لباس‌های یکسان استفاده کنند که از طرح و رنگ یکسانی برخوردار باشد تا تکیه بر گرانبها بودن وسایل به عنوان یک ارزش در ذهن کودک تلقی نشود. تربیت فرزند مقوله‌ای است که نیازمند آموختن مسائل بسیاری است. این که چطور باید زوایای پنهان ذهن کودک را از مطالب نادرست زدود و با ذهنی مثبت او را به محیط گرم و صمیمی مدرسه فرستاد، موضوعی است که هر یک از والدین با شناختی که از فرزند خود دارند، باید درصدد برآیند که به بهترین شکل ممکن و به منظور افزایش توانایی روحی فرزندشان به کار بگیرند.