فرشته فرزانه - هنوز ده روزی از ماجراهای اعتراض اعضای شورای شهر در صحن علنی به موضوع فروش تراکم سیار در پایتخت نگذشته که سخنگوی شهرداری تهران اعلام کرده است: « از ماه گذشته و تقریباً پیش از اعتراضهای شورا و پس از برخی گزارشهایی که در این مورد به ما رسید، روند فعالیت این کارگزاران با ابلاغ شهردار تهران متوقف شده است.»محمد هادیایازی در گفتوگو با ایسنا تصریح کرده است: «قرار است همه این فعالیتها در معاونتهای مربوطه مدیریت شوند تا این اشکال برطرف شود.» اولین خبرها از روند واگذاری تراکم سیار در شهرداری تهران در سال 86 منتشر شد، در آن زمان برخی از بنگاههای معاملات املاک به مشتریانشان تراکم واگذار میکردند. حالا بنا به گفته سخنگوی شهرداری تهران این روند با ابلاغ شهردار متوقف شده و قرار است ساماندهیها در معاونت مربوطه- که معلوم نیست معاونت مالی و اداری یا معاونت شهرسازی یا معماری است- انجام شود.اعتراض اعضای شورا به فروش تراکماما گویا اعضای شورای شهر از ابلاغیه شهرداری خبر نداشته که بعد از ابلاغ دستور شهرداری مبنی بر توقف فعالیت کارگزاران به این موضوع معترض بودهاند. اما عجیبتر از بیاطلاعی اعضای شورای شهر نسبت به این ابلاغیه، بیخبری معاونان حاضر در جلسه شوراست که با وجود تندترین اعتراضات اعضای شورای شهر لام از کام باز نکردند.معاون حقوقی و مجلس شهرداری تهران و معاون مالی و اداری شهرداری در جلسه اعتراض شورای شهر حاضر بوده و هفته گذشته نیز معاون برنامهریزی شهرداری که برای ارائه گزارش در شورا حاضر شده بود و با اینکه آماج اعتراضات قرار گرفت، هیچ صحبتی از ابلاغیه شهردار تهران نکرد.ماجرای تراکم سیار اما ماجرای تراکم سیار چیست که این چنین شورای شهر را بر آشفته است؟تهران از سالهای گذشته با توجه به ساخت و سازهای موجود در آن و از محل درآمدهای خود از این طریق اداره میشد، تا اینکه تهران صاحب طرح جامع شد و بساط تراکم و تراکمفروشی برچیده شد و در هر منطقهای طبق ضابطهای خاص اجازه ساختوساز میدهند. ولی گویا در سالهای اخیر شهرداری تهران برای کسب درآمد و البته صاف کردن بدهیهایش به برخی تراکم واگذار میکند، تراکمی که زمان و مکان ندارد و بنا به گفته سخنگوی شورای شهر تهران « شهرداری به تعدادی از مراجعه کنندگان که به آنها بدهی دارد یا شهرداری را شارژ مالی میکنند، تراکم واگذار میکند، به این ترتیب که به ساختمان هایی که این افراد بخواهند یا کسانی که آنان معرفی کنند روی پلاک ثبتی تراکم واگذار میشود.»خسرو دانشجو در گفتوگو با خبرنگار جوان با این عنوان که شهرداری میگوید با معرفی پلاک ثبتی و واگذاری تراکم به آن هیچ عملی خلاف قانون صورت نمیگیرد، تأکید کرد:« شهرداری با این کار برای کار غیر قانونی خود قبای قانونی دوخته است.»وی گفت: «ترتیب کار به این صورت است که شهرداری به برخی از مراجعه کنندگان که به آنها بدهکار است یا کسانی که توانایی شارژ مالی شهرداری را دارند، تراکم سیار واگذار میکند و به آنها میگوید به خودت یا هر کسی که شما معرفی کنید و در هر پلاکی که شما بخواهید این تراکم واگذار میشود.»وی افزود:« وقتی از شهرداری در این خصوص سؤال میکنیم، آنها میگویند ما تراکم سیار واگذار نمیکنیم ،بلکه روی پلاک ثبتی خاصی تراکم میدهیم. حرف ما هم همین است، نمیگوییم که تراکم به آسمان واگذار میکنند، بلکه این تراکم را به پلاک ثبتی میدهند و این کار خلاف قانون است.»با فروش تراکم منابع سالهای آتی هزینه میشود دانشجو با تأکید بر اینکه 70 تا 80 درصد درآمد شهرداری تهران از محل تراکمهاست و با این کار و فروش تراکم سیار در واقع منابع درآمدی سالهای آینده را هزینه میکنیم، گفت: «شهرداری به درستی به شورای شهر اعلام نمیکند که چقدر بدهکار است.من اطمینان دارم که میزان بدهیهای شهرداری بیش از 30 تا 40 درصد کل بودجه است ولی نمیدانم شهرداری کی میخواهد جلوی بدهی ها را بگیرد.»وی با اشاره به فعالیت تعدادی کارگزار در امر تراکم گفت:« شورای شهر تهران مصوب کرده است که شهرداری میتواند به کسانی که به صورت نقدی عوارض شهرسازی را پرداخت میکنند، 18 درصد تخفیف دهد، ولی در روزنامهها با این آگهی مواجه میشویم که تراکم با 45 درصد تخفیف در هر نقطه شهر. این به چه معناست ؟ ما که با زبان شیرین فارسی میگوییم که به ما، به عنوان اعضای شورای شهر و نمایندگان مردم بگویید که چقدر تراکم واگذار میکنید؟»دانشجو گفت : « واگذاری تراکم سیار اختلال در سیستم شهرسازی و طرحهای بالا دستی مانند طرح تفصیلی و طرح جامع به وجود میآورد و از سوی دیگر سیستم مالی شهرداری را نیز با اختلال و مشکل مواجه میکند. هم اکنون در شهرداری منطقه2 اجازه ساخت و ساز 45 هزار متری را دادهاند این به این معناست که آنقدر تراکم سیار واگذار شده که اجازه ساخت پروژههای بزرگ داده شده است.»باز گشت به دوره شهر فروشیوی تأکید کرد: «به اعتقاد من ما به دوره شهر فروشی بازگشتهایم با این تفاوت که یک قبای قانونی به تن این کار کردهایم، کمیسیونی با نام کمیسیون ماده پنج ساختهایم که هر ساخت و سازی را با بردن به این کمیسیون قانونی کرده یا در کمیسیون ماده 77 اجازه قطع هزاران درخت را میدهیم. با این روند نه تنها در ساخت و سازها که در سایر موارد مانند ترافیک و ... نیز دچار مشکل میشویم؛ چرا که با واگذاری تراکم سیار اصول درست شهرسازی را از بین میبریم.»کاهش فروش تراکمشهرداری تهران سالهاست که از محل فروش تراکم ارتزاق میکند، بنا به گفته معاون مالی و اداری شهرداری تهران، «در سال 86، حدود 70 درصد درآمد شهرداری از فروش تراکم بود که این رقم هم اکنون به 45 درصد کاهش یافته است.»حسین محمد پورزرندی گفته است: «در سالهای اخیر ساخت و ساز با رکود چشمگیری روبهرو بوده است و با توجه به این رکود، بخش درآمدی شهرداری که 72 درصد آن از ساخت و ساز تأمین میشود، کاهش داشته است. در همه کلانشهرهای دنیا 20 تا 25 درصد درآمد شهرداریها را دولت تأمین میکند، اما متأسفانه ما فقط در بخش حمل و نقل آن هم در صورت تحقق، تنها 7 درصد از کمک دولت استفاده میکنیم.» پورزرندی خاطرنشان کرده است: « هماکنون بخشی از درآمدهای شهرداری تهران از طریق عوارض و بخش دیگر با فروش تراکم در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران تأمین میشود.»از سوی دیگر اعضای شورای اسلامی شهر تهران در آخرین مصوبه خود برای پرداخت نقدی، دریافت تراکم 18 درصد تخفیف در تمام مناطق درنظر گرفتهاند، در حالی بر اساس گفته برخی از اعضای شورای شهر، هم اکنون برخی از مناطق شهرداری تا 50 درصد تخفیف نیز برای این منظور در نظر گرفتهاند.همین تخفیف هایی که بدون مصوبه شورای شهر به برخی داده میشود، اعتراض کاشانی را در آخرین جلسه مرداد ماه سال 89 برانگیخت.وی گفت: «پانزده نفر اینجا جمع میشوند و خودشان را میکشند تا در مصوبهای 18 درصد تخفیف برای تراکم بگیریم، اما شهرداریهای مناطق و کارگزاران آنها، تراکمهای 40 و 50 درصدی را به مردم میدهند. تراکم را در بقالی نمیفروشند و فروش تراکم سالهاست که در انحصار شهرداری است، اما چطور میشود که تراکم به پیمانکار و پیمانکار به کارگزار میدهد و سپس40 و 50 درصدی فروخته میشود!؟»این عضو شورای شهر تهران اضافه کرد:« مردم نسبت به شورای شهر تهران با این روندهای غلط بیاعتماد میشوند و به این فکر میکنند که چرا 18 درصد تخفیف شهرداری را بگیرند و میروند دنبال همان 40 و 50 درصد کارگزار!» کاشانی با اشاره به وجود تراکم سیار در شهرداریهای مناطق نیز گفت: « کارگزاران خاص هم وجود دارند که تنها باید از آنها تراکم گرفته شود و گرنه تراکمی وجود ندارد؛ چرا عدهای در شهرداری یک شبه میلیاردر میشوند!؟» از سوی دیگر میزان بدهی هایی که شهرداری در این سال ها ایجاد کرده ، باعث نگرانی تعدادی از اعضای شورای شهر در مورد ورشکستگی شهرداری شده است. در این خصوص سخنگوی شورای شهر تهران با اشاره به اینکه من در صحن شورای شهر بارها نگرانی خود را از ورشکستگی شهرداری اعلام کردهام، گفت:«نگران این هستم که شهرداری آنقدر خود را بدهکار کند که کوس ورشکستگیاش عالمگیر شود.»وی در عین حال با انتقاد از نحوه فعالیت اعضای هیأت رئیسه شورای شهر تهران گفت: « البته در این میان ایرادی نیز به شورای شهر وارد است؛ چرا که متأسفانه هیأت رئیسه شورای شهر تهران تذکرهایی که پیدرپی به شهرداری تهران ارائه میشود را به درستی پیگیری نمیکند، در حالی که هر یک از اعضای هیأت رئیسه به صورت جداگانه اعلام میکنند که با برخی از فعالیتهای شهرداری مخالف هستند، اما در عمل عکس العملی جدی برای جلوگیری از این گونه فعالیت ها انجام نمیدهند.»دانشجو افزود: «هم اکنون شهرداری تهران بیش از یک هزار و 707 میلیارد تومان به پیمانکاران بدهکار است ، شورای شهر نیز به تازگی مصوب کرد تا 300 میلیارد تومان از بودجههای عمرانی برداشت شده و برای طلب پیمانکاران از شهرداری تهران هزینه شود. یکی از آیتم هایی که بدهی در شهرداری تهران ایجاد میکند، تراکم هایی است که شهرداری به صورت سیار واگذار میکند، با این کار در واقع پیش خوری کرده و درآمدهای سالهای آینده را در همین امسال کسب کرده و هزینه میکنیم.»حالا با تمام این جنجالها، شهرداری اعلام کرده است که با ابلاغیهای جلوی کارگزاران را میگیرد باید دید در روزهای آینده چه اتفاقی میافتد و آیا اعتراض ها نتیجه خواهد داد.