کنسرسیوم متشکل از شش شرکت پروژه انتقال انرژی (گاز) به اروپا موسوم به نابوکو در یک تصمیمگیری الحاق ایران به این پروژه را به حال تعلیق درآورد. معنی این تصمیم صرفنظر کردن از بیش از یک تریلیون مترمکعب از ذخایر گازی شناخته شده جهان است.
به گزارش «جوان»، کنسرسیوم ساخت و راهاندازی پروژه نابوکو دوشنبه شب با حضور اعضای خود جلسهای برگزار کرد و در آن تصمیم گرفت که حضور ایران در پروژه انتقال گاز منطقه خزر به اروپا را به حال تعلیق درآورد. در بیانیه صادر شده توسط این کنسرسیوم تأکید شده که ساخت دو خط لوله از دو کشور گرجستان و همچنین عراق (یعنی کریدور شمالی و جنوبی) به ترکیه برای انتقال گاز به اروپا همچنان ادامه خواهد یافت ولی ساخت کریدور مرکزی که گاز ایران را به ترکیه و از آنجا به اروپا منتقل میکند به حال «تعلیق» درخواهد آمد.
کنسرسیوم نابوکو اگرچه اعلام کرده که ساخت خط لوله از ایران را به حال تعلیق درخواهد آورد ولی استفاده از لفظ تعلیق و نه توقف نشان دهنده تردید جدی گردانندگان آن محسوب میشود. کریستین دونزال، سخنگوی کنسرسیوم نابوکو گفته است که این کنسرسیوم همچنان تصمیم دارد یک خط لوله از طریق ایران بسازد ولی از ذکر جزئیات بیشتر در این باره امتناع کرد.
وی در عین حال گفته است:« نابوکو قصد ندارد خط لوله ایران را بیشتر ادامه بدهد زیرا نابوکو براساس قواعد و حقوق بینالمللی عمل میکند، ولی ما نمیتوانیم درباره تحولات آتی اظهارنظر کنیم.»
این جمله سخنگوی نابوکو بدان معناست که این کنسرسیوم ممکن است در آینده پروژه نابوکو را از طریق ایران از حال تعلیق در بیاورد. دونزال گفت:«سهامداران (نابوکو) بر سر اصلاح شرایط خط لوله به توافق رسیدهاند و دو خط لوله به تأیید (آنها) رسیده و دستور کار مهندسی آنها نیز صادر شده است ولی به دلایل شرایط سیاسی، خط لوله بینالمللی گاز نابوکو فعلاً طرحی برای ساخت خط لوله سوم از مرز ایران و ترکیه ندارد.
خط لوله خالی؟!
منابع سیاسی میگویند که تحریمهای شورای امنیت و امریکا علیه ایران دلیل اصلی تصمیم کنسرسیوم کشورهای نابوکو برای تعلیق پروژه کریدور مرکزی از طریق ایران است ولی بیشتر ناظران مسائل انرژی در منطقه اتفاق نظر دارند که با حذف ایران به عنوان دومین ذخیره گاز جهان، نابوکو در عمل به یک خط لوله خالی مبدل خواهد شد.
پروژه نابوکو در سال 2002 اساساً با هدف شکستن آنچه اروپا و غرب امپراتوری انرژی روسیه مینامند کلید خورد. کشورهای عضو بعد از جنگ گازی روسها با اوکراین در سال 2007 مصمم به اجرای این پروژه شدند و در سال 2009 برای تأمین هزینههای مالی این پروژه سه هزار کیلومتری یک کنسرسیوم متشکل از شش شرکت بزرگ تشکیل دادند. قرار است در سال 2014 شروع به کار کند و سالانه 31 میلیارد مترمکعب گاز را از راه ترکیه به رومانی، مجارستان، بلغارستان و اتریش- اروپای غربی منتقل کند.
این میزان گاز قبل از اینکه از ترکیه به سمت اروپا ارسال شود، از سه کریدور به ترکیه خواهد رسید. کریدور شمالی آن از طریق گرجستان وارد جمهوری آذربایجان شده و از آنجا به ترکیه میرود. کریدور جنوبی هم گاز کشورهای حوزه خلیجفارس را از طریق عراق به ترکیه ارسال میکند و کریدور مرکزی که اکنون به حال تعلیق درآمده، گاز ایران را به ترکیه انتقال داده و این گاز از آنجا به اروپا ارسال خواهد شد.
صرفنظر از 35 درصد گاز دنیا
بنیانگذاران نابوکو، این پروژه بلندپروازانه را با هدف کاهش و حذف نهایی روسیه از معادلات انرژی اروپا پایهگذاری کردند. معنای تقسیم اولیه بانیان نابوکو، چشم پوشی از 680/1 میلیارد مترمکعب گاز بود که روسها به عنوان بزرگترین دارنده گاز جهان صاحب آن بودند.
تصمیم بنیانگذاران نابوکو، چشمپوشی از 20 درصد ذخایر گاز جهان بود و اکنون آنها با تصمیم برای تعلیق حضور ایران از 15 درصد دیگر گاز جهان(مجموعاً 35 درصد گاز دنیا)نیز صرفنظر کردهاند.
صرفنظر از اینکه اجرا و نهایی کردن پروژه نابوکو در چنین وضعیتی امکانپذیر هست یا نه، کارشناسان مسائل امنیت انرژی معتقدند که کریدور جنوبی (عراق) و شمالی(گرجستان به جمهوری آذربایجان) از امنیت کافی برای تأمین گاز اروپا برخوردار نیستند. با حذف ایران از پروژه اروپایی نابوکو، راههای دیگری به سوی ایران باز میشود. چین به عنوان بزرگترین غول مصرف کننده انرژی جهان به شدت مایل است که گاز ایران را خریداری کند و مصرف گاز طبیعی فقط در نیمه اول سال جاری میلادی 22 درصد نسبت به نیمه نخست سال قبل رشد داشته است. چینیها حتی صحبتهایی درباره اتصال خط لوله صلح ایران و پاکستان به چین را بیشتر پیش کشیدهاند. هند نیز به عنوان غول در حال رشد آسیا، طی ماههای اخیر تمایل زیادی برای بازگشت به خط لوله صلح از خود نشان داده که دلیل اصلی آن تشدید مصرف انرژی در این کشور است. مصرف گاز طبیعی هند در حال حاضر 166 میلیون مترمکعب در روزاست ولی پیشبینیها این است که تا سال 2015 با یک افزایش دو برابری به 320 میلیون مترمکعب برسد. نابوکو با حذف ایران در واقع خود را حذف میکند.
