«هفت» و چالش مخاطب در سینما

«هفت» و چالش مخاطب در سینمابرنامه «هفت» دیگر کم‌کم خودش را پیدا کرده و توانسته در این مدت کوتاه مخاطبان خوبی هم برای خودش دست و پا کند. جدا از این، چند هفته‌ای هم هست که بحث‌های جدی و چالشی را در حوزه سینما به میان کشانده است. در آخرین برنامه «هفت» موضوع پیرامون یکی از مهم‌ترین مباحث و بحران‌های چند ساله سینمای ایران، یعنی علت ریزش مخاطب در سینما بود که بی‌شک در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مباحث و بحران‌های چند‌ساله سینمای ایران است. سلب‌اعتماد از مخاطببه گزارش «جوان» در گفت‌وگوی ویژه این هفته «هفت» مسعود ده‌نمکی، سیدجمال ساداتیان و امیرحسین علم‌الهدی در خصوص سلب اعتماد از مخاطب به گفت‌وگو نشستند. ساداتیان که به نوعی نماینده قشر تهیه‌کنندگان بود در خصوص علت عدم استقبال مخاطبان از فیلم‌های در حال اکران گفت: امروز از تماشاگران جدی سینما سلب اعتماد شده است. اگر قبول کنیم که امروز سینما دچار بحران مخاطب است، باید وزارت ارشاد و صدا و سیما به آن کمک کنند. ساداتیان یکی از عوامل مؤثر در جذب مخاطب سینما را پخش تیزرهای تلویزیونی دانست و با اشاره به عدم پخش مناسب آنونس در تلویزیون گفت: ‌در سال‌های قبل، این امکان وجود داشت که فیلم‌های سینمایی در شبکه‌های ماهواره‌ای تبلیغ می‌شدند اما دولت این کار را ممنوع کرد در حالی که هیچ جایگزینی برای آن تعریف نکرد. مسئولان سینمایی حتماً باید برای حل این مشکل با مدیران صداو سیما به تفاهماتی برسند. تهیه‌کننده به رنگ ارغوان مضامین یکنواخت و ساختار غیرخلاقانه خیلی از فیلم‌ها را یکی دیگر از دلایل پشت کردن مخاطبان به سینما دانست و یادآور شد: نبود تنوع در قصه‌ها و مضامین داستانی، کمبود سالن خوب و همچنین مدیریت سینما، موجب شده که وضعیت سینما‌ی امروز ایران مانند سینمای اروپا در بعد از جنگ جهانی دوم باشد. وی ادامه داد: باید اجازه بدهیم فیلم‌هایی که موضوعات اجتماعی را نقد می‌کنند، ساخته شوند. ما نباید هر فیلم انتقادی را به جرم سیاه‌نمایی محکوم کنیم. رقیبان سینمادر ادامه این بحث امیرحسین علم‌الهدی مدیر پردیس سینمایی ملت و کارشناس اقتصادی سینما نیز با اشاره به روند افت مخاطب گفت: در سال 68 سینمای ایران 70 میلیون مخاطب داشت و اوج گرایش مردم به رفتن به سینما در آن سال بود ولی به تدریج و در سال‌های بعد و با ورود تدریجی رسانه‌ای به نام ویدئو سیر نزولی مخاطبان آغاز شد. امروز هم که اینترنت و ماهواره و... به این رسانه‌ها اضافه شده و وضعیت به گونه‌ای شده که براساس آمار، هر ایرانی هر پنج سال تنها یکبار به سینما می‌رود و به نوعی عادت سینما رفتن درحال فراموش شدن است. علم‌الهدی نبود یک رقیب برای سینمای ایران در حوزه نمایش و توزیع ارزان فیلم‌ها در شبکه نمایش خانگی و پایین بودن کیفیت فیلم‌ها را از دلایل عدم استقبال مخاطب از سینما می‌داند و می‌گوید: هرچند در سال‌های گذشته 30 سالن جدید به سالن‌های سینمایی اضافه شده اما مخاطب آن تکثیر نشده است بلکه توزیع هم شده است. وی همچنین خود را یکی از مدافعان اکران فیلم‌های خارجی در ایران دانست و گفت: باید اجازه بدهیم تا فیلم‌های خارجی در سینماها اکران شود زیرا سینمای ایران فقط با خود رقابت می‌کند و نمی‌تواند تمام سلیقه‌های مردم را به دلیل آنکه پتانسیل تولید فیلم در ژانرهای مختلف را ندارد، راضی کند. در ادامه فریدون جیرانی مجری برنامه به صحبت‌های علم‌الهدی واکنش نشان داد و معتقد بود اکران فیلم‌های خارجی به دلیل اینکه دارای ممیزی زیاد است و نسخه باکیفیتش به راحتی در دست همگان است، در اکران عمومی موفق نخواهد شد. یک مدعی دیگردر ادامه این نشست علم‌الهدی هم مشابه خیلی مدعیان بهانه‌گیر، طعنه‌ای به اخراجی‌ها زد و به اکران فیلم «اخراجی‌ها» و «درباره الی» اشاره کرد و گفت: هرچند باید به دلیل کمک خوبی که اکران فیلم اخراجی‌ها به اقتصاد و سینما در سال قبل کرد، از آن تشکر کرد اما معتقدم اگر فیلم «درباره الی» در زمان خود و همزمان با اخراجی‌ها اکران می‌شد، فیلم «اخراجی‌ها» به چنین فروشی دست نمی‌یافت. مسعود ده‌نمکی نیز در پاسخ به سخنان علم‌الهدی گفت: سینمادارها به این نتیجه رسیدند که اکران دو فیلم همزمان نباشد. وی که تقسیم‌بندی مخاطب به دو بخش مخاطب عام و خاص را قبول نداشت، اضافه کرد: شرایط امروز با دهه 60 و 70 متفاوت است. امروز سینما باید حرف خاصی بزند زیرا مخاطب امروز توقع زیادی از سینما دارد. ده‌نمکی با انتقاد از وضعیت سینما گفت: در سال‌های اخیر فیلم‌هایی اکران شدند که در جهت نفی انقلاب بودند و به نظر می‌رسد مسئولان با هدف ژست روشنفکری به نوعی اپوزیسیون‌نوازی می‌کنند و به این جریان بیشتر اهمیت می‌دهند. پنتاگون و سینمای هالیوودده‌نمکی با اشاره به اینکه فیلمسازان در همه جای دنیا در راستای هدف نظام‌شان حرکت می‌کنند، گفت: در خود آمریکا و هالیوود هم این پنتاگون است که سیاست‌های کلی سینما را ترسیم می‌کند وگرنه اجازه ساخت فیلم به هر فیلمسازی داده نمی‌شود، ولی در کشور ما فیلمساز فیلمی ضدانقلاب و نظام خود می‌سازد و توقع دارد که مورد قدردانی هم قرار گیرد. ده‌نمکی در خصوص علل کم‌توجهی مخاطب به سینما گفت: این بحث خیلی کلی است و نمی‌شود با یکی دو میزگرد به نتیجه مطلوبی رسید برای حل این مشکل همگی باید وارد بازی شوند، از مجلس شورای اسلامی گرفته تا شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیأت وزیران. کارگردان پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران در ادامه همچنین با اشاره به فرموده‌های مقام معظم رهبری که «در کار فرهنگی نباید توقع اقتصادی داشت»، خواستار دادن یارانه به سینما شد و گفت: چطور است که ما در حوزه‌های دیگر به مردم یارانه می‌دهیم ولی برای فرهنگ حاضر نیستیم هیچ کاری کنیم.