آذر رسولی - افشای ناگفتنی ها، نزد افراد گوناگون، بدون تأمل و تفکر، دهن لقی است. افراد دهن لق، معمولاً کنترل و نظارتی بر روی حرف های خود ندارند و نزد هر کسی سفره دل خویش را می گشایند. این جملات تعابیری از واژه دهن لقی، به کلام دکتر احمد میرعابدینی-استاد علوم ارتباطات- است.
به اعتقاد این استاد ارتباطات، این مخاطب است که تعیین کننده دریافت اطلاعات، از انبوه اطلاعات فرد دهن لق است. فرد دهن لق به جهات متفاوتی، حرف های ناگفتنی دیگران را بازگو می کند؛ گاهی مایل به چاپلوسی است و گاهی مایل است خود را نزد دیگران مهم جلوه دهد. بدین معنی که «من! این اطلاعات را دارم». گاهی نیز به دلایل مختلف، خواهان انجام خدمتی برای فرد مورد بحثش بوده و به این دلیل است که صحبت هایش را افشا می کند.
میرعابدینی، فرد دهن لق را، فردی برون گرا می داند که به شدت، مایل است با دیگران ارتباط برقرار کند و از این رو، به دنبال هر بهانه ای می گردد. در این راه حتی از افشای رازهای دیگران دریغ نمی ورزد.
فرد دهن لق، همه اطلاعات خود را برای همگان بازگو نکرده و معمولاً نسبت به درجه و دسته بندی مخاطبان خود، اطلاعات را طبقه بندی و مدیریت می کند تا بدین روش بتواند، افراد بیشتری را به خود جذب کند. این استاد ارتباطات، معتقد است که این نوع دسته بندی را در شکل سازمانی نیز داریم که در این میان، فرد دهن لق با مهارتی خاص، این کار را در محدوده کوچک تری انجام می دهد.
میر عابدینی معتقد است: علت اصلی دهن لقی به احساس مسئولیت اجتماعی باز می گردد. بدین معنی که در خانواده هایی که خیلی راحت و غیر مسئولانه در مورد دیگران حرف می زنند و اظهار نظر می کنند، این روحیه زمینه ساز شخصیت بچه ها نیز می شود.
میر عابدینی ریشه اصلی بروز دهن لقی را در خانواده می بیند و معتقد است: این خانواده است که باید به فرزندان خود، فاش نکردن اطلاعات ناگفتنی دیگران را گوشزد کند و آنها را از این کار برحذر دارد. خانواده ها باید به فرزندان خود بیاموزند که دهن لقی و بازگویی اسرار دیگران، در عین حال که عملی ناشایست و به دور از اخلاقیات اجتماعی است، در بعضی موارد بر اثر هتک حرمت و ریختن آبروی دیگران موانع سخت قانونی را نیز، در پیش روی فرد دهن لق خواهد گذاشت.
به گفته این استاد دانشگاه، در جامعه امروزی، ما با رسانه های دهن لق هم مواجه هستیم. رسانه های زردی که بدون هیچگونه قید و بندی اسرار و مسائل خصوصی دیگران، خصوصاً افراد سرشناس را فاش کرده و به نوعی حرمت شکنی می کنند.
میرعابدینی می گوید: راه مقابله با افراد دهن لق، برداشتن خطر از پیش پای این افراد است تا آن ها احساس ایمنی و امنیت کنند. راه دیگر، دادن هشدار در مورد مسئولیت اجتماعی به فرد دهن لق است و اینکه او بداند باید پاسخگوی عملکرد خویش باشد. بیشترین تکنیک مقابله با افراد دهن لق به اصول اخلاقی باز می گردد. به اینکه انسانها بیاموزند که هر چه برای خود نمی پسندد برای دیگران نیز نپسندند.
برای شناسایی افراد دهن لق، بهترین شیوه آن است که این بیت شعر را سرلوحه قرار دهیم که: « هر که عیب دگران پیش تو آورد و شمرد؛ بی گمان عیب تو پیش دگران خواهد برد». در برابر دهن لقی، واژه ای با نام رازداری مطرح است که از نگاه جامعه شناسانه، رازداری در جایگاه هایی پسندیده است ولی در بعضی موارد، در اثر رازداری فرد، دچار مخاطرات جبران ناپذیری نیز خواهد شد.
