زهرا چیذری - شاید نیازی نباشد تا برگههای روزشمار را ورق بزنیم زیرا حال و هوای شهر و دیارمان و بیشتر از آن حس درونی خودمان نزدیک شدن ما روزه و نیایش را نوید میدهد. ایران و سایر مسلمانان جهان به پیشواز ماه رمضان میروند.
به گزارش «جوان»، امسال نیز با قرار گرفتن در آستانه ماه مبارک رمضان مردم مسلمان کشورمان بیش از پیش خود را برای بهرهبرداری از برکات مادی و معنوی ماه مبارک رمضان آماده میکنند.
شاید یکی از ویژگیهای مهم دین مبین اسلام این باشد که خداوند در طول سال روزها و ماههایی را عزیزتر و پر برکتتر ساخته تا بهانهای باشد برای پیوندی دوباره میان عبد و معبود تا اگر رشتههای پیوند بندگی سست شده این بار مستحکمتر از قبل این رابطه عاشقانه شکل بگیرد.
ماه مبارک رمضان دارای آثار فردی و اجتماعی بسیار روشنی است؛ آثار و برکاتی که درسایه عبادتهای ویژه این ماه و به خصوص روزهداری به بار مینشیند.
تسلط هوش هیجانی بر بزهکاری و بیاخلاقی در ماه رمضان
یکی از بارزترین آثار اجتماعی ماه صیام با استناد به اعلام مراجع قضایی و نیروی انتظامیکاهش چشمگیر آمار جرم و جنایت است.
به باور کارشناسان، این کاهش میزان ارتکاب به جرم و جنایت به دلیل افزایش فضای معنوی حاکم بر جامعه در این ماه است. دکتر فربد فدایی، روانشناس درباره اثرات روحی - روانی ماه رمضان بر روی افراد جامعه به گزارشگر «جوان » گفت: یکی از مهمترین تأثیرات روانی روزه، کوشش فرد برای تسلط بر انگیزههای اولیه و غریزی در راستای دستیابی به انگیزههای والای معنوی است، به نحوی که وی میتواند تمایلات غریزی خود را نادیده بگیرد و این در واقع برآیند آن چیزی است که در روانشناسی از آن به «هوش هیجانی» تعبیر میکنند.
هوش هیجانی به این معناست که فرد میتواند با به کار بردن منطق و عواطف مثبت، آن بخش از مسئولیتهای فردی و اجتماعی را که از او انتظار میرود انجام داده و با سایر همنوعان خود ارتباط مثبت و صمیمانهای برقرار کند. در چنین شرایطی است که بسیاری از حرکتهای ناشی از هدفهای کوتاهمدت مادی که ریشه بسیاری از جرائم است در ماه مبارک رمضان ناپدید شده یا به حداقل میرسد.
تقویت تسلط قوای عالی مغز بر قسمتهای تحت قشری
اگرچه تاکنون نتایج ارزیابیهای مختلف همگی بر تاثیرات مثبت روزهداری بر سلامتی افراد صحه میگذارد و به جز در موارد خاص پزشکی، تمامیپزشکان بر روزهداری برای دستیابی بیشتر به سلامت جسمانی تأکید دارند، اما شاید اثرات و برکات روزه داری بر سلامت روحی و روانی بسیار با اهمیت تر و پر رنگتر باشد به گونه ای که دستیابی به صحت جسم تحتالشعاع همین سلامت روانی حاصل از عباداتی همچون روزهداری باشد.
به عقیده دکتر فدایی انجام تکالیف و امور عبادی چندان نیازمند استدلال و برهان علمینیست. وی در این رابطه اینگونه اظهار نظر کرد: شاید یکی از اهداف روزهداری این باشد که انسان به نوعی سختیها را تحمل کند تا به این صورت کمی بیشتر سختیها و مشکلاتی را که دیگران با آنها دست و پنجه نرم میکنند درک نماید. در واقع این روزهداری منجر به بروز نوعی حس همدلی و همذاتپنداری شده و روحیه ایثار و ازخود گذشتگی را در افراد تقویت میکند و در اثر تقویت این روحیه همدلی، ایثار و حرکتهای خودجوش مردمیدر راستای کمک به همنوعان و تلاش در جهت رفع محرومیتزدایی افزایش مییابد.
دکتر فدایی مکانیسم سلامت روانی ناشی از روزهداری را تقویت تسلط قشر مغز بر قسمتهای تحت قشری بیان کرد و افزود: بخشهای قشری مغز جایگاه برنامهریزیها، مهارتهای اخلاقی و اصول مثبت اجتماعی است در حالی که بخش تحت قشری مغز جایگاه غرایزی همچون خشم، تمایلات جنسی و مسائل و غرایز مادی است. در واقع روزه گرفتن سبب تقویت تسلط قوای عالی شناختی یعنی همان قسمت قشری مغز بر غرایز و قسمت تحت قشری آن میشود.
توصیههای بهداشتی و تغذیهای ماه مبارک رمضان
در بسیاری از موارد ما با آمیختن برخی از عادات نادرست فرهنگی و عرفی با مسائل شرعی، روح اصلی عبادات را دستخوش تغییر میکنیم. یکی از این موارد روزهداری ماه رمضان است که با سفرههای رنگین افطار و سحری علاوه بر دور کردن ما از حال و هوای معنوی مورد نظر به دلیل تغذیه نامناسب و پر خوری، گاهی فلسفه اصلی روزهداری یعنی سلامتی روحی و جسمی را به حاشیه میکشاند.
دکتر سوسن پارسای، متخصص تغذیه در گفتوگو با «جوان»، روزه داری درست و سالم را منجر به تصفیه کبد و کلیه دانست و تأکید کرد: علاوه بر تأثیرات جسمی روزهداری به دلیل احساس سبکی در روح و نزدیکی به خدا میتواند بر سلامتی تأثیر مثبت داشته باشد. دکتر پارسای روزهداری صحیح را منوط به رفتارهای تغذیهای درست در طول ماه مبارک رمضان عنوان و خاطر نشان کرد: اگر تغذیه مناسبی نداشته باشیم منجر به بیماریهای جسمیمیشود.
دکتر پارسای برای روزهداری در روزهای گرم و طولانی تابستان بر مصرف میوهها و سبزیجات در وعده سحری تأکید و تصریح کرد: در روزهای طولانی تابستان تشنگی و به هم خوردن تعادل الکترولیتی بدن مهمترین مسأله است که در صورت مصرف چای به دلیل مدر بودن آن این تشنگی بیشتر میشود اما مصرف میوه و سبزی منجر به آزاد شدن آب آنها در طول روز شده و فرد کمتر احساس عطش خواهد کرد. این متخصص تغذیه، مصرف غذاهای گوشتی در وعده سحر را موجب تشنگی دانست و تأکید کرد از خوردن غذاهای پر حجم و چرب پرهیز شود. دکتر پارسای با اشاره به نیاز مغز به گلوکز مصرف مواد قندی به ویژه قندهای طبیعی مانند خرما را در افطار توصیه کرد.
با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان برخی از سایتهای ضد مذهب با انتشار مطالب دروغینی درباره اثر نامطلوب روزه داری بر سلامت تلاش کردند تا جوی مسموم در جامعه ایجاد کنند؛ در صورتی که بر اساس توصیه تمامی متخصصان، روزه داری با رعایت آداب اسلامیو توصیههای بهداشتی بهترین تأثیر را بر سلامت روحی و جسمیافراد دارد و این فضاسازیها چیزی جزدروغهای مغرضانه و هدفدار نیست.
