به بهانه صدور حکم معاونت اجرایی برای دفترداران

اگر دفتردار در مدرسه نباشد...

طاهره صالح ابوالقاسمی -در وزارت آموزش و پرورش بخشنامه‌‌ای به نام «شرح وظایف کارکنان مدرسه» وجود دارد که براساس آن وظایف دفتردار، ثبت نمرات و نامه‌های رسیده و ثبت ‌نامه‌هایی است که باید فرستاده شوند. اما این تمام ماجرا نیست. همین کارهای به ظاهر ابتدایی اگر انجام نشوند و یا به عبارت دیگر اگر این 30 هزار دفتردار در مدارس سراسر کشور حضور نداشته باشند چه بخشی از کار آموزش و پرورش لنگ می‌ماند؟به این سؤال از چند دیدگاه می‌توان پاسخ داد. اول از منظر یک دفتردار، دوم از نگاه مدیر، دانش آموزان، والدین، معلمان، جامعه، وزیر آموزش و پرورش و حتی فرد مشتاق استخدام در آموزش و پرورش که از معلمی نیز چیزی نمی‌داند. تغییر حکم دفترداران به معاونان اجرایی مدارس که یکشنبه گذشته توسط وزیر آموزش و پرورش صورت گرفت، بهانه تهیه این گزارش است. نگاه دفترداردر میان کارکنان آموزش و پرورش، افراد زحمتکش و بی‌توقعی وجود دارند که با کمترین حقوق نسبت به سازمان‌های دیگر در قالب نظام هماهنگ پرداخت، ادامه زندگی می‌دهند و به‌رغم اینکه پا به پای مدیر، معاون و سایر کارکنان مدرسه فعالیت می‌کنند، در زمان پاسخگویی به دلیل حساسیت شغلی‌شان تفاوتی با بقیه کارکنان ندارند. برعکس با توجه به ظریف بودن شغل از لحاظ ورود نمرات دانش آموزان در لیست و دفاتر مربوطه در مظان اتهامات مختلف قرار می‌گیرند. کار آنها از زمان ثبت نام دانش‌آموزان شروع می‌شود، سپس تشکیل پرونده، بررسی مدارک از لحاظ کبر و یا صغر سن آنها یا اصالت مدارک ارائه شده و تطبیق تصاویر مدارک با مدارک اصلی، تهیه آمار و اطلاعات دانش آموزان و ارسال به منطقه مربوط، تحویل اوراق امتحانی به دبیران و ورود نمرات آنها در لیست‌های مادر. مشکلات این قشر را مرضیه اخوان که 18 سال است دفترداری هفت مدرسه را انجام داده، چنین بر می‌شمرد: از جمله تبعیضات صورت گرفته در حق دفترداران این است که در یک مدرسه به عوامل آموزشی و اداری اعم از مدیر، معاون و معلمان یعنی به کلیه کسانی که مشمول طرح طبقه‌بندی مشاغل معلمان می‌شوند، فوق العاده محرومیت روستا پرداخت می‌شود ولی دفترداران همان مدرسه از این حق محرومند، یا اینکه معلمان با دیپلم می‌توانند از طرح مسیر ارتقای شغلی استفاده نمایند اما دفترداران با داشتن مدرک بالاتر مشمول استفاده از طرح مذکور نمی‌شوند و این در حالی است که هرجا مدرسه‌ای موفق مشاهده می‌شود، عمدتاً آن را به مدیریت موفق مدارس نسبت می‌دهند اما در حقیقت این دفترداران هستند که باعث ارتقای عملکرد کیفی مدیران و مدارس می‌شوند. در حقیقت موفقیت یک مدرسه در حوزه آموزشی و پرورشی مدیون فعالیت به هنگام و توأم کادر اداری مدرسه است که دفترداران جزو لاینفک آن محسوب می‌شوند، سال‌هاست که ردیف استخدام دفتردار داده نشده و این مسأله باعث شده است که مناطق و مدیریت‌های آموزش و پرورش از نیروهای مازاد آموزشی و یا افراد معذور در حکم دفتردار استفاده کنند. درخواست‌های وزارت آموزش و‌پرورش جهت افزایش فوق العاده جذب و تسری مصوبات هیئت محترم دولت برای دفترداران و لحاظ کردن مصوبات مربوط به طرح طبقه‌بندی مشاغل که از طریق مراجع ذی‌ربط اعلام می‌شود، تاکنون مورد موافقت قرار نگرفته است.نگاه مدیر و دانش آموزمدیر مدرسه‌ای که هر کدام از کادر اداری یا آموزشی را نداشته باشد، خودش باید کار آن را انجام دهد. محمد جواد علیجانی مدیر یک مدرسه راهنمایی این جمله را می‌گوید و ادامه می‌دهد: «کار بقیه عوامل را شاید بتوان طوری سروسامان داد اما دفترداری حوصله و دقت خاصی می‌طلبد. «با دفتردار مدرسه بدون استرس نمره، درس و کلاس می‌شه دوست بود.» این جمله را از میان خنده پر سرو صدایش شنیدم. او سمانه است و تازه از سال اول دبیرستان فارغ التحصیل شده است. سمانه اینطور ادامه می‌دهد: بعضی وقت‌ها اینقدر دلم می‌خواهد خانم فصیحی دفتردار مدرسه‌مان نمره من را با نمره عاطفه که اسمش قبل از اسم من است و همیشه نمره‌اش از من بالاتر می‌شود جا به جا کند. تنها مشکل من با دفتردار مدرسه‌مان همین دقتش است» و باز می‌خند: « تازه نمی‌دونم چطور سر جلسه امتحان از روی عکس تو پرونده‌ام که مال چند سال پیشه من رو می‌شناسه؟! نگاه وزیر آموزش و پرورشوزیر آموزش و پرورش: «حکم دفترداران مدارس به عنوان معاونان اجرایی تغییر می‌کند و از این پس هیچ نیرویی در مدارس به عنوان دفتردار نخواهیم داشت.» حمیدرضا حاجی بابایی افزود: «در حال حاضر در تهران شش هزار مدرسه داریم، در حالی که سه هزار و 200 دفتردار وجود دارد که این دفترداران به معاونان اجرایی تبدیل می‌شوند و چهار هزار معاون اجرایی دیگر برای مدارسی که فاقد این نیرو هستند، تعریف خواهیم کرد.»وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: «مدرسه باید به علوم روز و فنون و روش‌های مجازی و الکترونیکی مجهز شود و باید سیستم‌های اطلاع‌رسانی و شیوه‌های نوینی در مدارس راه‌اندازی شود. ابراهیم سحرخیز معاون متوسطه وزیر نیز این چنین درباره دفترداران اظهارنظر کرد: «دفتردارانی که دارای مدرک دیپلم هستند، سه سال فرصت دارند که مدرک فوق دیپلم اخذ کنند یا ادامه تحصیل دهند، در غیر این صورت این افراد نمی‌توانند در این سمت باقی بمانند.»معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش گفت: «امسال سمتی به عنوان دفتردار در مدارس نداریم و عنوان این افراد به معاونان اجرایی مدارس تبدیل می‌شود.»به گفته سحرخیز پروژه مهر تداعی کننده یک آمادگی برای نیروهای اداری است و اهمیت این پروژه برای این بوده که سال تحصیلی جدید با یک آمادگی مقدماتی انجام می‌شود.