به گزارش «جوان» به نقل از رویترز، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کشورمان به همراه احمد داود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه و همچنین سلسوآموریم، وزیر خارجه برزیل در شهر استانبول گرد هم آمدند تا پایههای «بیانیه تهران» را استحکام بخشند.
برخلاف زبان تهدید امریکا و برخی دیگر از کشورهای غربی، این سه یار هستهای معتقد هستند که دیپلماسی و گفتوگو تنها راهی است که میتواند این مسأله تنشزا را به نتیجه مطلوب برساند.
وزرای خارجه دو کشور ترکیه و برزیل پیش از نشست سهجانبه دیروز با یکدیگر ملاقات کرده و با پراهمیت خواندن بندهای دهگانه توافق تهران گفتهاند که این بیانیه هنوز معتبر است و میتواند کارایی داشته باشد. داود و اغلو با اعتراف براینکه ترکیه به قطعنامه 1929 احترام میگذارد، تأکید کرده است که بیانیه تهران که چارچوبی مطمئن برای گفت و گو است هنوز میتواند مفید واقع شود.
وزیر خارجه برزیل نیز با تأکید بر اینکه ایران حق دارد به فعالیتهای صلحآمیز هستهای ادامه دهد، تأکید کرده است که تهران باید به کشورهای غربی اطمینان دهد که فعالیتهایش جنبه نظامی ندارد. با این حال وی اعلام کرده است که قدرتهای برتر نیز باید منعطف برخورد کنند.
همچنین ساعاتی پس از برگزاری نشست دو جانبه ترکیه و برزیل وزرای خارجه سه کشور نشست سهجانبهای برگزار کردند. سپس برخلاف پیشبینیهای برخی از منابع خبری این سه تن نشست خبری برگزار کردند که طی آن داود اوغلو درباره محتوای نشست سهجانبه به خبرنگاران گفت: متکی به ما گفته است که ایران صبح روز دوشنبه یک نامه به یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه خواهد داد. وی گفته است که از محتوای این نامه آگاه نیست.
متکی پیش از این گفته بود که ایران به زودی پاسخ را خود به گروه وین اعلام خواهد کرد.
اوغلو گفت: مهم این است که نامه پاسخ گروه وین حاوی روح مثبت و درخواست برای آغاز مذاکرات فنی میباشد.
وزیر خارجه ترکیه همچنین از تمایل ایران به شروع مذاکرات فنی بعد از ماه رمضان خبر داد و افزود: این یک حرکت مثبت است و ترکیه نیز در صورت نیاز آمادگی خود را برای میزبانی این نشست اعلام میکند.
اوغلو پیش از کنفرانس خبری مشترک از پیشنهاد برگزاری نشست ایران و گروه 1+5 صحبت کرده بود.
انگلیس، آلمان و فرانسه، میزبان ترکیه
نشست سهجانبه دیروز از این جهت نیز دارای اهمیت است که وزیران امور خارجه سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان مهمان وزیر خارجه ترکیه خواهند بود. از سوی دیگر اتحادیه اروپا امروز، دوشنبه درباره تحریمهای این اتحادیه علیه ایران تصمیم میگیرد که میتواند نسبت به رویکرد مذاکرات هستهای ایران تأثیر بگذارد.
رویارویی بیانیه تهران و قطعنامه 1929
وزیران امور خارجه ایران، ترکیه و برزیل در 27 اردیبهشت ماه سال جاری بیانیهای را در تهران امضا کردند که برپایه آن جمهوری اسلامی ایران موافقت کرد 1200 کیلوگرم اورانیوم تولیدی با غنای پایین سه و نیم درصد را در خاک ترکیه، با سوخت هستهای مورد نیاز نیروگاه تحقیقاتی تهران مبادله کند.
پیشتر ارسال اورانیوم غنی شده به کشور روسیه پیشنهاد شده بود که مورد مخالف ایران قرار گرفت.
24 ساعت بعد از امضای بیانیه تهران که برخی از آن با عنوان کودتای دیپلماتیک ایران یاد کردند، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا با بیان اینکه ما پاسخ بیانیه تهران را دادهایم، پیشنویس قطعنامه تحریمها علیه ایران را به اعضای شورای امنیت تحویل داد.
منظور وی از این حرف این بود که قطعنامه تحریم ایران که بعدها قطعنامه 1929 عنوان گرفت، در شورای امنیت تصویب خواهد شد.
23 روز پس از این کش و قوس قطعنامه 1929 با 12 رأی مثبت و دو رأی منفی ترکیه و برزیل و یک رأی ممتنع لبنان به تصویب رسید. نامه منتشر شده باراک اوباما، رئیس جمهور امریکا که از طریق لولا داسیلوا، رئیس جمهور برزیل به دست مطبوعات افتاد نشان داد که کاخ سفید ابتدا نه تنها از این بیانیه حمایت میکرد بلکه خود پیشنهاد دهنده اصلی آن بود اما با فشار نومحافظهکاران و لابی صهیونیسم کوتاه آمد. از این رو بیانیه تهران قدرت اجرایی خود را دست کم در آن مقطع از دست داد. اما نشست دیروز نشان داد که کشورهای امضا کننده مصر هستند تا از دستاورد خود محافظت کنند، بنابراین در این نشست به دنبال بازآفرینی آن هستند.
