هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا، بامداد روز یکشنبه 18 جولای برای یک سفر دو روزه وارد اسلامآباد پایتخت پاکستان شد؛ سفری که به دلایل امنیتی اعلام نشده بود. ریچار هالبروک، نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان و پاکستان گفت: «کلینتون در سفر به پاکستان گفتوگوهای راهبردی را با شاه محمود قریشی همتای پاکستانی خود از سر خواهد گرفت». هالبروک بر اهمیت این سفر به آن اندازه تاکید کرد که آن را هم اندازه کنفرانس کابل دانست و از این رو، میتوان این سفر را به عنوان شاه کلید کنفرانس کابل تعبیر کرد. بنابر گزارشهای منتشر شده، گفتوگوهای کلینتون با مقامات سیاسی و نظامی پاکستان مبتنی بر دو محور اصلی است؛ الف- برنامههای توسعه پاکستان و کمکهای امریکا به آن، ب- وضعیت جنگ در افغانستان و نقش پاکستان در آن.
به گفته کیم قطاس، خبرنگار بیبیسی، کلینتون مانند سفر قبلی خود به پاکستان این بار نیز با سوالات دشواری از جانب کسانی که از دوستی امریکا با کشورشان مطمئن نیستند، روبهرو خواهد شد. قطاس معتقد است که برای رفع یک چنین تردیدهایی انتظار میرود کلینتون در این سفر، یک رشته پروژههایی به ارزش چند صد میلیون دلار در قالب کمکهای بلاعوض امریکا به پاکستان را اعلام خواهد کرد. منظور قطاس 500میلیون از بسته 5/7 میلیارد دلاری است که سال گذشته از سوی کنگره امریکا تصویب شد و کمکهای غیرنظامی امریکا به پاکستان را طی پنج سال آینده سه برابر خواهد کرد. این کمکها بخشی از برنامهریزی ایالات متحده در جهت رفع احساسات ضد امریکایی در پاکستان است که در زمینه زیرساختهای مربوط به تامین آب، انرژی و توسعه شبکه برقرسانی، کشاورزی، بهداشت و سلامت هزینه خواهد شد. در حال حاضر، کلینتون بخش نخست این بسته را با خود به اسلامآباد آورده تا مقامات پاکستان را به پرداخت مابقی دلگرم کند.
از سوی دیگر، روشن است که امریکا در مقطع فعلی و با این پیشکشی انتظارات گستردهای نیز از پاکستان دارد. این مسئله از آنجایی اهمیت دارد که امریکا در طول سالهای گذشته به تلاشهای پاکستان در مبارزه با طالبان چندان اعتمادی نداشت به گونهای که هالبروک پیش از این گفت؛ «درشرایط موجود ایالات متحده امریکا نقش پاکستان را دراین تلاشها مبهم و نامفهوم میداند». اکنون، امریکا از پاکستان میخواهد تا در جنگ با طالبان به صورتی جدیتر و در دو نقش ظاهر شود؛ نخست شدت بخشیدن به جنگ با طالبان افغانی و پاکستانی و دوم همکاری برای مصالحه با آن دست از گروههای طالبان که حاضر به گفتوگو و صلح هستند. از سوی دیگر، امریکا به دنبال همکاری پاکستان برای تقویت اقتصادی و سیاسی دولت افغانستان است و از این رو، در همین سفر توافقنامه تجاری میان وزرای بازرگانی پاکستان و افغانستان زیر نظر کلینتون امضا شد که میتواند در کاهش محدودیتهای حمل و نقل بین دو کشور تاثیرگذار باشد. هالبروک در این زمینه گفت:«نزدیک کردن اسلامآباد و کابل به یکدیگر هدف اولیه دولت اوباما بوده است.»
با توجه به دو جنبه اصلی سفر کلینتون میتوان گفت که او برای تعیین تکلیف معاملهای بزرگ با پاکستان وارد اسلامآباد شده و قصد دارد تا با پیشکش کردن بخش نخست بسته 5/7میلیارد دلاری، مسئولان سیاسی و نظامی آن کشور را به پذیرفتن تعهد بیشتر در قبال افغانستان ترغیب کند. البته باید توجه داشت که مقامات امریکا در این امر متوجه نگرانیهای مقامات هند از قدرت گرفتن پاکستان در امور افغانستان هستند و به این خاطر است که کلینتون در همین سفر به همتای پاکستانی خود، شاه محمود قریشی، ضرورت ادامه گفتوگوی دهلینو و اسلامآباد را گوشزد کرد و گفت: «هر دو کشور باید مسائل مهم خود را از طریقی مسالمتآمیز حل و فصل کنند». این سخن کلینتون به معنای بازگشت پاکستان به گفتوگو با هند است که در هفته پیش و بعد از سخنان تند قریشی از عملکرد سوماناهالی کریشنا، وزیر امور خارجه هند، قطع شده بود.
گذشته از این معامله آشکار، یک نکته دیگر نیز در سفر کلینتون قابل توجه است و آن مقطع زمانی این سفر است که درست دو روز قبل از کنفرانس کابل انجام میگیرد. لازم به ذکر است که این کنفرانس نهمین کنفرانس بینالمللی در مورد افغانستان بعد از شروع جنگ در سال 2001 است و علاوه بر این، بزرگترین کنفرانس بینالمللی در این کشور از دهه 1970 تاکنون است. با توجه به سطح بالای هیأتهای شرکت کننده در این کنفرانس معلوم است که امنیت آن از مهمترین دغدغههای امریکا در مقطع فعلی است تا بتواند به شرکای نظامی خود پیشرفت امنیت در افغانستان را ثابت کند. در واقع، بروز هر گونه ناامنی و حمله به این کنفرانس میتواند بر عزم شرکای نظامی امریکا برای خروج نیروهایشان از افغانستان تاثیر بگذارد، امری که به هیچ وجه مطلوب امریکا نیست. بنابر این، کلینتون درست دو روز قبل از کنفرانس کابل به اسلامآباد رفته تا آن که با پیشکش کردن کمک مالی هنگفت به مقامات اسلامآباد، خواستار همکاری آنی از آنان در تضمین امنیت کنفرانس کابل شود.
