افق تمیز مقارنه‌های شامگاهی سیاره‌ها را به تصویر کشید

مرضیه رضاسلطانی - در سال 1377 با همکاری تعدادی از دوستان گروه ستاره شناسی سهیل را تاسیس کرد که در زمان تاسیس 5 نفر عضو داشت و در سال 1380 تعداد اعضای آن به 50 نفر رسید که با برگزاری کلاس‌های ستاره شناسی آماتوری در سطح شهر اهواز و سپس استان خوزستان برنامه‌های ترویجی خود را آغاز کرد. سال 1382 گروه سایتی را برای گسترش هر چه بیشتر ستاره‌شناسی رصدی راه‌اندازی کرد و نام گروه به مرکز تحقیقات و ستاره شناسی سهیل تغییر یافت. این سایت با نام «آسمان شب ایران» تنها به مسائل رصدی و ثبت رصد اختصاص داشت و در آن مقاله‌های آسمان شب و مقالات رصدی و. . . جای دارد. با گذشت زمان و نیاز کلی شهر اهواز نام این گروه در سال ۱۳۸۴ به انجمن ستاره شناسی اهواز تغییر یافت و توانست نقش اصلی خود را پایه‌ریزی نماید. انجمن ستاره شناسی اهواز با برگزاری تورهای علمی و رصدی، کلاس‌های آموزشی، رصدهای درون شهری، تهیه جزوه و کتاب‌های مختلف، آموزش نرم افزارهای ستاره شناسی، آموزش ابزار سازی بخصوص تلسکوپ و … کار خود را در سال ۱۳۸۴ با آینده‌ای روشن آغاز نمود. در ادامه گوشه‌ای از فعالیت‌های این انجمن را بیان می‌کنیم. دبیر انجمن نجوم اهواز از مقارنه هلال ماه با سیاره‌های مریخ، زهره و زحل که به وقوع پیوسته بود خبر داد و گفت چند روز پیش بود که آسمان ایران در شامگاهی تصویری زیبا از مقارنه‌ها و سیاره‌ها را به نمایش گذاشت. همیشه اولین فرصت برای دیدن ماه نصیب رصدگران می‌شود. شامگاه 22 تیرماه 1389 هلال ماه شب اول به آسانی در بالای افق غربی قابل دیدن بود. در آن شب هلال ماه با فاز ( درصد بخش درخشان ) 5/1 و ارتفاع 6 درجه ( 30 دقیقه پس از غروب خورشید‌) رویت شد. کمی پایین‌تر از هلال ماه، سیاره عطارد نیز به مانند ستاره‌ای از قدر 5/0 خودنمایی کرد. شامگاه روز بعد ( 23 تیرماه 1389 ) هلال ماه در کنار سیاره زهره و ستاره قلب شیر جای گرفت تا مقارنه‌ای سه تایی را به وجود آورد. در آن شب جدایی زاویه ماه از سیاره زهره 6 درجه و از ستاره قلب شیر 4 درجه بود. روز 24 تیرماه 1389 نیز هلال ماه با فاز 20 درصد در نزدیکی سیاره کم نور مریخ بود و روز آخر که 25 تیرماه بود هلال ما در کنار سیاره زحل جا گرفت. دیدار رزتای اروپایی با یک شهاب سنگ بزرگ فضاپیمای بدون سرنشین اروپایی «رزتا» تصاویر یکی از بزرگ‌ترین سیارک‌ها را که عمرآن بیش از چهار میلیارد سال تخمین‌زده می‌شود به زمین مخابره کرده است. به گزارش ایرنا و به نقل از شبکه خبری بی بی سی، فضاپیمای رزتا تصاویر با کیفیت بالایی از لوتسیا، شهابی را - که برآورد می‌شود چهار و نیم میلیارد سال از عمرش می‌گذرد - به سازمان فضایی اروپا (ESA) در آلمان ارسال کرده است. برخی دانشمندان، لوتسیا را یکی از بقایای مرحله شکل‌گیری منظومه شمسی می‌دانند. فضاپیمای اروپایی پس از چند هفته تلاش سرانجام توانست در نقطه‌ای بین سیاره‌های مشتری و مریخ که 454 میلیون کیلومتر با زمین فاصله داشت، خود را تا حد امکان به شهابسنگ نزدیک کند. سازمان فضایی اروپا می‌گوید رزتا با سرعت 15 کیلومتر در ساعت از حدود 3162 کیلومتری این شهابسنگ عبور کرد و از آن عکس گرفت. مرحله تدارکاتی این عملیات سه هفته طول کشید، زیرا کارشناسان باید به طور دقیق مدار گردش و سرعت حرکت لوتسیا را محاسبه می‌کردند. بر اساس تصاویر مخابره شده، لوتسیا شکل کشیده‌ای دارد و طول آن دست کم 130 کیلومتر است. سطح این شهابسنگ نیز مملو از دهانه‌ها و حفره‌های آتشفشان مانند است که به نظر کارشناسان، در نتیجه برخوردهای سنگین با اجرام آسمانی دیگر پدید آمده است. این سنگ آسمانی اولین بار حدود 150 سال پیش رصد شد، اما تلسکوپ‌های معمولی به درستی نتوانسته بودند تصاویر دقیقی از آن را نشان بدهند. دانشمندان تلاش خواهند کرد با استفاده از تصاویر جدید نوع لوتسیا را مشخص و تعیین کنند که این سنگ آسمانی از نوع کربنی است یا فلزی. برخی دانشمندان معتقدند ماموریت موفقیت‌آمیز فضاپیمای اروپایی می‌تواند به انسان برای دفاع از زمین در برابر سیارک‌ها که امکان اصابت آنها به زمین وجود دارد، کمک کند.