سالهاست که مسئولان از جمعآوری متکدیان از سطح شهر خبر میدهند و بودجه تعیین میکنند و معلوم نمیشود چه کار میشود.
هنوز هم وقتی در شهر حرکت کنید شاهد افرادی خواهید بود که به انحای گوناگون دست در جیب دیگران میکنند و خیلی محترمانه بخشی از درآمد آنها را برای خود برمیدارند، آنها مجرمند، اما مجرمانی بدون قربانی.
وقتی چهار سال پیش معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران خبر از دائمی بودن جمعآوری متکدیان داد، همه خوشحال بودند که بعد از چند ماه دیگر گدایی باقی نخواهد ماند و اگر کسی جرأت کند دست به این کار بزند با برخورد مسئولان مواجه خواهد شد زیرا این طرح دائمی است!
در آذر ماه 1385 خبری منتشر شد مبنی بر اینکه طی 5 ماه گذشته 2891 متکدی در استان تهران جمع آوری شدند که از این تعداد 1353 نفر به طور مستقیم تکدیگری کرده و 1538 نفر نیز غیرمستقیم و متفرقه مشغول این کار بودهاند.
از تعداد کل متکدیان جمع آوری شده، برای 2396 نفر حکم صادر شد یا تعیین تکلیف شدند و 495نفر دیگر از این متکدیان در انتظار صدور حکم ماندند.همچنین از مجموع متکدیانی که برای آنها حکم صادر شد، 218نفر به اداره اتباع و مهاجران خارجی وزارت کشور برای طرد، 405 نفر به بهزیستی، 232نفر به کمیته امداد، 868نفر به مرکز قرچک، 38نفر به زندان قزل حصار و 134نفر به زندان اوین تحویل داده شدند، 264نفر آنها برای بررسی بیشتر در مرکز نگهداری موقت باقی ماندند، 142نفر از آنها به نیابت آزاد شدند و 95نفر نیز طی مراحل صدور حکم متخلف شناخته نشدند.
روزگار گذشت و گداها رفتند و آمدند و...
همه این اوضاع و رفت و برگشت آسان متکدیان شهرستانی به تهران در حالی صورت گرفت که 22 ارگان مسئول ساماندهی متکدیان در سطوح مختلف هستند اما بهرغم مصوبه شورای عالی اداری که هر یک از دستگاهها را مسئول انجام کاری میکند، دست کم براساس اظهارنظرها، خبری از هماهنگیها نیست و همه چیز به جمعآوری خلاصه شده است.
همه چیز به ارائه آمار و ارقام خلاصه میشود و هیچ چیز در شهر تغییر نمیکند.
مسئولان وزارت کشور معتقد بودند که استانداری اردوگاهی را برای نگهداری از متکدیان ساخته و به همراه بودجهای برای ساماندهی آنان در اختیار شهرداری قرار داده است.
اما شهرداریچیها هم گفتند که وزارت کشور به عنوان یکی از ارگانهای اصلی مسئول در برابر متکدیان وظیفه دارد در کوتاهترین زمان ممکن بانک اطلاعات متکدیان را تهیه و در عین حال ستادهای ساماندهی متکدیان را در تهران و دیگر استانها فعال کند که متأسفانه این امر محقق نشده است.
برداشتن مسئولیت از روی دوش خود و قرار دادن آن روی دوش دیگری کاری بود که در هرسازمانی اتفاق میافتاد و همچنان مردم صبح خود را با دیدن چهره کریه افرادی آغاز میکردند که دستشان را به علامت نیاز به سمتشان دراز میکردند.
شماره 137 برای تمام مردم با مسئولان شهرداری و دادن اطلاعات در مورد موقعیت و مکان متکدیان فعال شد اما این سامانه هم کار را به جایی نبرد.
چند سال بعد یعنی در سال 1377 باز هم طرح جمعآوری متکدیان این بار در راستای طرح انضباط اجتماعی در دستور کار قرار گرفت.
آن روز قرار شد نیروی انتظامی در راستای طرح انضباط اجتماعی با مشارکت شهرداری و بهزیستی اقدام به جمع آوری متکدیان و کارتن خوابها نماید.
بی شک امروزه مسأله امنیت به عنوان یکی از مهمترین شاخصهها در توسعه و آبادانی کشورها محسوب میشود به طوری که این موضوع به مثابه یک تراز و معیار تلقی میشود.
در این میان شالوده و اساس امنیت در جوامع نظم و انضباط است که به عقیده بسیاری از کارشناسان انتظامی مفهوم نظم و امنیت دو رابطه متقابل است.
توسعه و تبیین نظم در کلانشهرهایی چون تهران که جزو پر جمعیتترین شهرهای کشور محسوب میشوند بیش از پیش موضوع انضباط را که زمینه استقرار امنیت در آن است متوجه خود کرده است.
وجود بسیاری از آسیبهای اجتماعی در کلانشهری چون تهران باعث شده دامنه و زمینه جرم افزایش یابد.
یکی از این آسیبها حضور متکدیان و کارتن خوابهایی که علاوه بر اینکه چهره شهر را آلوده ساختهاند بلکه بستر ارتکاب جرم را نیز مهیا کردهاند. البته توجه به این موضوع که باید به صورت ریشه ای سعی در حل مسأله تکدیگری باشیم، یک امر ضروری است.
اما دوباره یک سؤال مطرح شد که چه کسی و چه کسانی مسئول این موضوع هستند، و همه به خانه اول بازگشتند.
و باز هم روز از نو روزی از نو.
سال گذشته سید محمدهادی ایازی، سخنگوی شهرداری تهران از جمعآوری گسترده متکدیان از سطح شهر و طرد اتباع بیگانه خبر داد و گفت: براساس رایزنی صورت گرفته باسازمان بهزیستی، متکدیان شهرستانی، به شهر خود دعوت داده میشوند.
وی ضمن اشاره به ساماندهی متکدیان یادآور شد که تاکنون اقدام ریشهای برای ساماندهی این افراد صورت نگرفته، به همین دلیل جمعآوری این افراد تاکنون بیفایده بوده است.
البته ایازی از جلسهای که با نیروی انتظامی برای مشخص شدن وضعیت متکدیان برگزار شده بود هم خبر داد اما اثری دیده نشد و چرخ گردون تقویم را به 1389 منقوش کرد.
معاون خدمات اجتماعیسازمان رفاه و خدمات اجتماعی شهر تهران با بیان اینکه بیشتر متکدیان پایتخت از روستاها، شهرستانها و حتی اتباع کشورهای دیگر هستند گفت: گدایان تهران روزانه بیش از 50 هزار تومان و ماهانه یک و نیم میلیون تومان درآمد دارند.
سید صادق اوالی با اظهاراینکه با سپری شدن فصل سرما تغییراتی در برنامههای گشتهای جمع آوری بی خانمانها داده شده است گفت: با همکاری نیروی انتظامی مناطق و شهرداریهای ناحیه، روزانه بیش از 300 متکدی و کارتن خواب از سطح شهر تهران جمعآوری میشود.
وی گفت: در طرح جدید اینسازمان، کارتن خوابها شبها جمعآوری میشوند که بر اساس جنسیت، زنان به مرکز اقامتی خاوران و مردان به لویزان منتقل میشوند.
اوالی افزود: متکدیانی که سابقه تکدیگری نداشتهاند پس از تشکیل پرونده، عکس و تعهد و حکم قاضی در صورتی که کودک و نوجوان باشند تحویل خانواده میشوند. همچنین متکدیان بزرگسالی که برای نخستین بار دستگیر شدهاند رها میشوند و در صورت سابقهدار بودن با حکم قاضی به مراکز حمایتی و ذیصلاح معرفی میشوند.
معاون اجتماعیسازمان خدمات اجتماعی شهر تهران با بیان اینکه فشار اقتصادی، کم سوادی و رویای زندگی بهتر در پایتخت یکی از دلایل تکدیگری است گفت: بیشتر متکدیان از روستاها، شهرستانها و حتی اتباع کشورهای دیگر هستند.
وی در پاسخ به این سؤال که چرا با متکدیان داخل مترو برخورد نمیشود گفت: متروی تهران در محدوده سازمان رفاه و خدمات اجتماعی شهر تهران نیست و پلیس مترو متولی معرفی متکدیان به سازمان است.
و حالا ما میمانیم و متکدیان و این همه زحمت مسئولان...
