فائزه ستاک
سفره هفت سین عید نوروز، مانند هر سال، از چند روز قبل روی طاقچه کوچک خانه مادربزرگ چیده شده است.
مادر بزرگ که با نیت سلامتی نوههایش تعداد ماهیهای داخل تنگ بلوری، سفره هفت سین را انتخاب میکند به همراه پدر بزرگ همچنان با شور و شوقی وصف ناشدنی در پی فراهم کردن سیورسات روز اول عید هستند که با دیدن آنها جان تازهای بر پیکره آدمی جاری میشود.
وقتی پلههای حیاط را بالا میروی ناگهان طراوت و تازگی بهار بر دلت چیره میشود، زیرا سبزههای سفره عید نوروز مادربزرگ روی کوزههای سفالی درکنج پلهها، گویی به تو خوشامد میگویند از اینکه هنوز قدر و منزلت پدرومادربزرگت را میدانی و بر دستان و صورت پرچین و چروک آنها که هرگونه از این خط وخطوط میتواند نمادی از تجربههایی باشد که آنها در طول زندگی خود بهدست آوردهاند، بوسه میزنی و در اولین روزعید ارزشمندی و بزرگی را به آنها هدیه میدهی.
سال نو و تعطیلات نوروزی میتواند فرصت بسیار مناسبی باشد تا فارغ از گرفتاریهای روزمره بتوانیم پیوند خود را با بزرگترها و سالمندان محکم تر و قویتر کنیم؛ زیرا ارتباط جوانان با بزرگترهای فامیل مانند مادربزرگها و پدر بزرگها، نه تنها اثرات مثبتی را برای دو طرف ارتباط در پی دارد بلکه اثرات مطلوبی را در جامعه بر جا میگذارد و موجب مستحکم شدن پایههای خانواده به عنوان یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی میشود.
جوانان و کوچکترهای فامیل به بهانه جشنهایی مانند عید نوروز که یکی از با شکوهترین و شادترین ایام ایرانیان است تکریم و دلجویی از سالمندان را میآموزند و با همنشینی با آنان، احساس آرامش و ارزشمندی را به آنها هدیه میدهند و از لابلای حرفها و خاطرات گذشته آنها تجربیاتی با ارزش بهدست میآورند.
تکریم جوانان از سالمندان در ایام نوروز، رخوت و افسردگی ناشی از کهولت سن را از پیکره آنها دور میسازد، جوانان با ایجاد این ارتباط صمیمی به پدربزرگ و مادر بزرگ خود میگویند که تو محبوبی، محترمی، میفهمی، در نهایت مطلوبی و از حمایت اجتماعی برخوردار هستی.
ایجاد اینگونه شبکه دوستی بین جوانان و بزرگترهای فامیل، پدیده دلپذیری به عنوان عزت نفس ودر پی آن اعتماد به نفس را که مانع از افسردگی و گوشه گیری در سالمندان میشود، ایجاد میکند. همچنین بهداشت روانی مطلوبی را در سایه امنیت اجتماعی برای آنها فراهم میسازد.
از سوی دیگر در بسیاری ازفرهنگها و ادیان از جمله آموزههای اسلامی و شیعی به پدیده مهم احترام به بزرگترها و تکریم والدین بهخصوص همدلی با آنها در تمام زمانها به ویژه در اعیاد و جشنها سفارشهای بسیاری شده است؛ زیرا اسلام، سالمندان را محور وحدت و عامل انس و الفت در میان اعضای خانواده میداند.
همچنین در فرهنگ تاریخی ایرانیان، احترام به بزرگ خاندان یا ریش سفیدها و دیدار با آنان در اولین روز عید نوروز به عنوان یک اصل مورد قبول بوده که تخطی از آن نیز بیادبی و بیحرمتی به خانواده محسوب میشده است؛ تا جایی که یک سخن از آنها میتوانسته آتش فتنهای را خاموش سازد یا تفرقه و کدورتی را به وفاق و آشتی مبدل کند.
بنابراین تکریم این اندیشههای سرشار و خاموش و ارتباط هر چه بیشتر جوانان امروز با سالمندان مایه خیر و برکت در زندگی است؛ زیرا آنها با چشیدن سرد و گرم روزگار میتوانند مشاوران خوبی در تصمیمگیریهای زندگی باشند.
