دیپلماتهای شرق آسیا کمتر موضع میگیرند و صحبت میکنند ولی وقتی هم که پای حرف زدن در بین میآید حرفهای تند و تیزی به زبان جاری میکنند. بانکیمون، دبیر کل کرهای سازمان ملل و یوکیو آمانو مدیر کل ژاپنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دو نمونه از این روحیه آسیاییاند.
محمد البرادعی به عنوان یک دیپلمات مسلمان و کارکشته مصری، زیاد صحبت میکرد و وقتی هم سخن میگفت، سخنان دو پهلویش به هر دو طرف دعوا بهانه کافی میداد صحبتهای او را به نفع خودشان مصادره کنند. این طرز برخورد تا آخرین روزهای حضور البرادعی در آژانس ادامه داشت و بارها تا مرز رویارویی او با آمریکاییها و اسراییلیها پیش رفت. این اواخر گفته میشد که او با هاینونن معاونش درباره درز اطلاعات آژانس به بیرون درگیر شده است.
آمانو از همان روزهای اول ورود به آژانس روشی متفاوت در پیش گرفت، کمتر حرف زد، بیشتر گوش داد و طی 3 ماه حضور در آژانس کمتر کسی از او موضعگیری حساسیتبرانگیزی شنید. آمانو، نه با آمریکاییها درگیر شد و نه مثل البرادعی، لبه تلخ انتقاداتش را به سمت اسراییل نشانه رفت و البته رودرروی ایرانیها هم قرار نگرفت. او حتی اولی هاینونن نیونن معاون البرادعی را که همه میگویند گرایش خاصی به تلآویو دارد و روزنامههای اسراییل او را «دیپلمات خوب آژانس» مینامند عوض نکرد.
نتیجه 3 ماه حضور مدیر کل چشمبادامی آژانس، گزارش پنجشنبه بود که از اساس با گزارشهای قبلی آژانس تفاوت دارد.
اگر ما در ایران البرادعی را «مرد خاکستری» و «گزارشهای دو پهلو» نامیدیم، آمانو با گزارش خود نشان داد که از مشی دوپهلوی البرادعی فاصله زیاد گرفته است و صریحاً نکاتی بر قلم او جاری میشود که دستگاههای اطلاعاتی مستقر در تلآویو و واشنگتن به داخل آژانس تزریق میکنند.
مدیرکل جدید آژانس در اولین گزارش خود به صراحت گفته که: «اطلاعات در دسترس آژانس... نگرانیهایی را درباره وجود احتمالی فعالیتهای گذشته و حال اعلام نشده در ایران مرتبط با کلاهک هستهای یک موشک به وجود آورده است.» این همان نکتهای است که نقطه عزیمت گزارش اطلاعاتی سال 2010 آمریکا در مقایسه با گزارش سال 2007 محسوب میشود. آمانو در قسمت «اف ـ خلاصه» بند «46» به صراحت میگوید ایران همکاری مورد نیاز را برای راست آزمایی صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهایاش فراهم نکرده است. اگر گزارش پنجشنبه شب آمانو را یک بار دیگر مرور و آن را با گزارشهای البرادعی مقایسه کنیم از نحوه نگارش و نکات برجسته شده در آن میتوان درک کرد که آقای آمانو دیگر قصد ندارد شیوه دوپهلونویسی گزارش البرادعی را ادامه بدهد. بدون شک آمانو در آینده هم کمتر سخن خواهد گفت و بیشتر بر گزارشها و عملکردها متمرکز خواهد شد. ولی گزارشهای او بیشتراز اینکه متأثر از عملکرد ایران باشد، تحتتأثیر تزریقات دستگاههای اطلاعاتی غرب خواهد بود. البرادعی مرد گزارشهای خاکستری بود ولی آمانو، خود مردی خاکستری است.
واکنش 1+5
رابرت گیبز سخنگوی کاخ سفید با اشاره به گزارش اخیر آژانس بینالمللی اتمی درباره ایران گفت: این گزارش نشان میدهد که دولت ایران در انجام وظایف بینالمللی خود شکست خورده است.
روسیه به نقل از آندری نسترنکو، سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت: ایران باید این ابهام ناشی از گزارش جدید آژانس را برطرف کند.
همچنین آنجلا مرکل صدر اعظم آلمان گفت: گزارش آژانس نگرانیهایی را که آلمان مدتهای طولانی درباره برنامه هستهای ایران داشته تأیید میکند.
