آمریکا، روسیه و فرانسه پیشنهاد جدیدی را که آن را طی نامهای رسمی به یوکیو آمانو مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطرح کردهاند، زیر پا گذاشتند.
به گزارش «جوان»، چند روز است که علیاکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی و منوچهر متکی وزیر خارجه میگویند که مسکو، پاریس و واشنگتن طی نامهای به مدیرکل آژانس طرح جدیدی را برای تأمین سوخت رآکتور تهران ارائه کردهاند. ولی هر سه کشور تا شامگاه روز سهشنبه این موضوع را که طرح جدیدی ارائه شده، تکذیب میکردند.
سهشنبه شب خبرگزاری فرانسه خبری را روی خروجی خود قرار داد که در آن نامه سه کشور یاد شده به آمانو مدیرکل آژانس تأیید شده ولی جنبه دیگری یعنی ابراز نگرانی از افزایش غنیسازی توسط ایران بزرگنمایی شده است.
روزنامه «جوان» روز گذشته به نسخه انگلیسی این نامه یک صفحهای که توسط فلورنس مانگین سفیر فرانسه، الکساندر زمیوفسکی سفیر روسیه و گلین. تی . دیویس سفیر آمریکا امضا شده است.
همانطور که مسکو، پاریس و واشنگتن میگویند در این نامه از افزایش غنیسازی توسط ایران ابراز نگرانی شده ولی این سه کشور گفتهاند که رادیوایزوتوپهای پزشکی مورد نیاز ایران در بازار جهانی در دسترس و قابل تهیه است. مسکو، پاریس و واشنگتن نگفتهاند که این رادیوایزوتوپها چگونه قابل تهیه است ولی معنی ضمنی نامه آنها این است که قادرند آن را برای ایران تهیه کنند. در بخش آخر نامه سه کشور آمده است:
ما نیاز ایران به رادیوایزوتوپهای پزشکی را قبول داریم. اگر ایران مایل نیست که پیشنهاد آژانس (منظور پیشنهاد وین است) را بپذیرد، ما گوشزد میکنیم که اینها(رادیوایزوتوپها) در بازار جهانی در دسترس است و میتوانند جایگزین مسؤولانه، به موقع و مقرون به صرفه طرح آژانس باشند. غنیسازی بیشتر ذخایر اورانیوم توسط ایران به درجات بالاتر، نه تنها غیرضروری است بلکه اعتماد جامعه بینالمللی به اقدامات ایران را هم با پرسش روبهرو میکند.
کاربرد عبارت جایگزین مسؤولانه، به موقع و مقرون به صرفه طرح آژانس، در نامه یاد شده نشان میدهد که مسکو، پاریس و واشنگتن طرح جدیدی را مدنظر دارند، ولی به دلایلی از جمله معلق نگه داشتن ایران در وضعیت فشار، در حال حاضر نمیخواهند آن را مطرح کنند و بیشتر جنبه دیگر نامه که در آن از غنیسازی 20 درصدی ایران ابراز نگرانی شده بزرگنمایی میکنند.
ناامیدی روسها از سوداگری
از طرف دیگر نگارش نامه جدید و امضای نماینده روسیه در پای این نامه نشاندهنده این است که مسکو از سیاست سوداگرانهای که در بحث هستهای ایران در پیش گرفته بود، ناامید شده و قصد دارد با فشارهایی که آمریکاییها علیه ایران شروع کردهاند هماهنگی بیشتری داشته باشد.
معاون وزیر خارجه روسیه در این باره گفت: که مسکو به همراه واشنگتن و پاریس در نامهای برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر بر مطرح بودن پیشنهاد غنیسازی اورانیوم ایران در خارج از این کشور تاکید کردند.
به گفته سرگئی ریابکوف مقامات مسکو، پاریس و واشنگتن نامهای رسمی برای آژانس بین المللی انرژی اتمی ارسال کردهاند که در آن پیشنهاد مربوط به غنیسازی مجدد اورانیوم ایران در خارج براساس طرح قبلی در این زمینه مورد تأیید قرار گرفته است.
به گفته ریابکوف، این نامه شامل یک موضوع میشود و آن مسأله مربوط به تبادل اورانیوم غنیسازی شده با درصد پایین ایران با اورانیوم غنیسازی شده با درصد بالا به منظور تأمین سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران است.
این دیپلمات روس روز سهشنبه گفت: «این مسأله تأییدی بر پیشنهادات قبلی ماست و همچنین یادآوری این نکته است که این پیشنهادات همچنان به قوت خویش باقی هستند و ما روی پاسخ سازنده از سوی طرف ایرانی حساب میکنیم.»
معاون وزیر خارجه روسیه مدعی است که در این نامه ابعاد دیگر مسائل مربوط به برنامه هسته ای ایران مطرح نشده است.
*متن نامه
براساس گزارش فارس، متن نامه فرانسه، آمریکا و روسیه به آمانو مدیرکل آژانس که گفته میشود 6 روز قبل یعنی 12 فوریه به آمانو رسید، به شرح زیر است: جناب آقای آمانو.
فرانسه، فدراسیون روسیه و آمریکا، سند 6 ژانویه 2010 جمهوری اسلامی ایران را که دیدگاههای ایران در خصوص سوختگیری مجدد رآکتور تحقیقاتی تهران را نقل میکند، در نظر گرفته است. ما متأسفیم که ایران با پیشنهاد 21 اکتبر آژانس بینالمللی انرژی اتمی که سه کشور ما آن را تصویب کرد، موافقت نکرد، ما نیاز ایران برای حصول اطمینان از این مطلب که این پروژه به طور کامل به مرحله اجرا دربیاید را درک میکنیم.
ما خاطرنشان میکنیم که پیشنهاد آژانس بینالمللی انژری اتمی، تعدادی مفاد را شامل میشود که در خصوص تعهدات جمعی ما برای اجرای پیشنهاد آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اطمینان به وجود میآورد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کرد تا محافظت رسمی از مواد هستهای ایران را بر عهده گیرد. ما با یک توافقنامه الزامآور قانونی پروژه و تأمین موافقت کردیم. ما توافق کردیم تا از طریق آژانس بینالمللی انرژی اتمی از کمک فنی حمایت کنیم تا عملیاتهای ایمن رآکتور تحقیقاتی تهران تضمین شود. ما تمایل خود را برای قرار دادن اورانیوم با درصد غنای پایین ایران نزد یک کشور ثالث تا زمان تکمیل فرآیند ساخت ابراز کردیم. آمریکا تضمینهای سیاسی قابل توجهی را درباره عملی شدن توافقنامه ارائه کرد.
بنابراین ما بر این باوریم که پیشنهاد آژانس بینالمللی انرژی اتمی موثرترین و به موقعترین مکانیزمی را در اختیار ایران قرار میدهد که سوختگیری مجدد رآکتور تحقیقاتی تهران برای برآورده ساختن این نیاز انسانی را تضمین کند و شروع به ایجاد اعتماد و اطمینان متقابل میکند.
ابراز تمایل عمومی رئیسجمهور احمدینژاد در دو فوریه برای ارسال اورانیوم با درصد غنای پایین 5/3 درصد به خارج از کشور و دریافت سوخت در چند ماه بعد از آن ممکن است یا ممکن نیست که این مطلب را اما ما خاطرنشان میکنیم که دولت ایران هنوز این مطلب را به طور مستقیم به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع نداده است.
اظهارات هفت فوریه وی مبنی بر اینکه ایران اورانیوم را تا سطح 20 درصد غنیسازی خواهد کرد و اعلام رسمی متعاقب ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی کاملاً غیرقابل توجیه و برخلاف قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده و نمایانگر یک گام بیشتر در جهت قابلیتی برای تولید اورانیوم با درصد غنای بالاست. اگر ایران با این شدت رو به جلو حرکت کند این مساله نگرانیهای جدیدی را درباره اهداف هستهای ایران مطرح میکند، البته با توجه به این واقعیت که این کشور نمیتواند سوخت هستهای مورد نیاز را به موقع تولید کند تا تولید بیوقفه ایزوتوپ های پزشکی توسط رآکتور تحقیقاتی تهران را تضمین کند.
ما نیاز ایران به رادیو ایزوتوپهای پزشکی را درک میکنیم. اگر ایران تمایلی به پذیرفتن پیشنهاد آژانس بینالمللی انرژی اتمی ندارد ما خاطر نشان میکنیم که اینها (رادیو ایزوتوپها) در بازار جهانی موجود هستند و میتوانند به عنوان جایگزین قابل اعتماد به موقع و مقرون به صرفه پیشنهاد آژانس باشند. غنیسازی بیشتر ذخایر اورانیوم با درصد غنای پایین ایران نه تنها غیر ضروری است بلکه بیشتر اعتماد جامعه بینالملل به اقدامات ایران را از بین میبرد.
فلورونس مانژی، نماینده فرانسه
الکساندر ایمیوفسکی، نماینده روسیه
گلن دیویس، نماینده آمریکا
