رضا پویا-دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اوکراین روز یکشنبه برگزار شد و شمارش آرا از ابتدا حکایت از پیروزی ویکتور یانکوویچ، نخستوزیر پیشین این کشور داشت. در این رقابت که بین دو کاندیدای روس گرا (یانکوویچ) و غرب گرا (تیموشنکو) برگزار شد هر یک تلاش میکردند که دیگری را به تقلب در انتخابات متهم کنند. یولیا تیموشنکو، رهبر حزب میهن و نخستوزیر اوکراین که پست کنونی خود را مدیون انقلاب نارنجی سال 2004 است، پیشتر از حامیان خود خواسته بود در صورتی که احساس کردند نتیجه انتخابات عادلانه نیست به خیابانها بریزند.
تا زمان تنظیم این گزارش 96 درصد آرا شمارش شده است و یانکوویچ، رهبر حزب مناطق اوکراین توانسته است با کسب 03/48 در برابر 01/46 آرای تیموشنکو خود را پیروز انتخابات و رئیسجمهور دور بعد اوکراین بداند. پیروزی کاندیدای روسگرای اوکراین که در سال 2004 با ایجاد انقلاب نارنجی به رهبری ویکتور یوشچنکو و همدستی یولیا تیموشنکو، از دور سیاست خارج شد، دهن کجی سیاسی به غرب لقب گرفته است.
یانکوویچ در دور اول انتخابات که روز 17 ژانویه (27 دی) برگزار شد، توانست رهبر انقلاب نارنجی را شکست دهد و حال در دوم انتخابات با پیشی گرفتن سه درصدی از همدست او به کابینه بعدی میاندیشد. اما نوع شمارش آرا و موضع گیریهای طرف بازنده ترس از ایجاد آشوب در اوکراین را افزایش داده است. الکساندر تورچینوف، معاون تیموشنکو در اظهارات خود از «دستکاری گسترده آرا» صحبت کرده است. پیشتر نیز تیموشنکو تهدید کرده بود مردم را به خیابان خواهد آورد.
آشوب برای نجات انقلاب نارنجی در اوکراین
با توجه به اینکه اختلاف رأی بین دو کاندیدا بسیار کم است برخی از رسانهها ایجاد آشوب را دور از ذهن نمیدانند. در سال 2004 نیز چنین مسائلی به انقلاب نارنجی و پیروزی یوشچنکو منجر شد. انتخابات روز۳۱ اکتبر ۲۰۰۴ با پیروزی خفیف یانکوویچ همراه بود اما با اعتراض گسترده یوشچنکو و هوادارانش مبنی بر تخلف و تقلب انتخاباتی حزب حاکم و حضور یک هفتهای طیفی از مردم اوکراین به ویژه شهروندان کیاف در خیابانهای شهر باعث شد تا نتیجه انتخابات با نظر دیوان عالی اوکراین باطل اعلام شود و دو نامزد در تاریخ ۲۶ دسامبر مرحله سوم انتخابات را با حضور ناظران بینالمللی از جمله با حضور سناتور ریچارد لوگار، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا برگزار کردند. در این مرحله کاندیدای مستقل ویکتور یوشچنکو با کسب ۶۰ درصد آرا به عنوان سومین رئیسجمهور اوکراین انتخاب شد.
تلاش برای نجات نارنجیها
از ابتدای شمارش آرا در اوکراین رسانههای غربی در حمایت از یولیا تیموشنکو با جهت گیریهای خاص اخبار کشور را پوشش داده اند. شبکه خبری بیبی سی انگلیس با تیتر یانکوویچ «ادعا میکند» پیروز انتخابات است، استارت شبهه افکنی را زد. وال استریت ژورنال نیز تیتر خود را با کلمه «ادعای یانکوویچ» آغاز کرد. وال استریت ژورنال همچنین در خبر خود تأکید کرد که یولیا تیموشنکو پیروزی یانکوویچ را نپذیرفته است. سپس اسکای نیوز نوشت: کاندیدای طرفدار روسیه با اعلام زودهنگام پیروزی خود در انتخابات جرقه تکرار انقلاب نارنجی را زد.
نوع شمارش و اعلام تعداد آرا از سوی رسانههای غربی نیز سناریوی تکرار انقلاب رنگی را تقویت میکند. در حالی که برای اولین بار خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که یانکوویچ با 06/49 درصد در برابر 07/44 از تیموشنکو پیش افتاده است و والاستریت ژورنال نیز آن را به سرعت در پایگاه اینترنتی خود قرار داد، شبکه خبری سی ان ان ساعتی بعد اعلام کرد که اختلاف آرا بین دو کاندیدا کاهش پیدا کرده و به 48/48 درصد در برابر 87/45 رسیده است. اخبار بعدی این اختلاف را کمتر کرد.
سایت بیزنیس ویک از میزان 28/48 (یانکوویچ) و 08/46 خبر داد. نیویورک تایمز نیز حلقه بعدی بود که با گذشت چند ساعت از شمارش آرا با اعلام 03/48 و 01/46 (تیموشنکو) از کاهش بیشتر اختلاف آرا بین دو طرف خبر داد. چینش این اخبار در کنار هم نشان میدهد که اختلاف آرا بین یانکوویچ و تیموشنکو از حدود پنج درصد ابتدایی به حدود دو درصد رسیده است.
اوکراین؛ غربی یا شرقی
کشور اوکراین به لحاظ جغرافیایی و ترکیب جمعیتی به دو بخش شرقی روس زبان که پایگاه اجتماعی و حمایتی یانکوویچ است و منطقه غربی اوکراینی زبان طرفدار تیموشنکو تقسیم شده است. در طول شمارش آرا و اعلام پیشتازی کاندیدای شرق گرا چندین هزار نفر از طرفداران ویکتور یانکوویچ از صبح دیروز روبهروی ساختمان کمیته مرکزی انتخابات اوکراین تجمع کردهاند و منتظر پایان شمارش آراء انتخاباتی هستند. این عده علت حضور خود را دفاع از آرای مردم اوکراین و تأکید بر پیروزی یانکوویچ در انتخابات که به عقیده آنان قطعی است، میدانند.
میخائیل زورابوف، سفیر روسیه در اوکراین نیز دیروز در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد که مقامات مسکو با رئیسجمهوری جدید اوکراین، در صورت پیروزی هر کدام از دو نامزد این پست، فعالانه همکاری خواهند کرد. اوکراین در صورت نهایی شدن پیروزی یانکوویچ سیاستهای خارجی، امنیتی و اقتصادی خود را به سمت روسیه متمایل خواهد کرد که در این صورت سیاستهای اروپا و ناتوگرایانه تیموشنکو و دیگر رهبران نارنجی دستکم برای پنج سال به دست فراموشی سپرده خواهد شد.
