شاید برخی فکر کنند آمریکا برای اجرای تحریمهای هدفمند علیه ایران با موانعی مثل مخالفت برخی از کشورها همچون چین یا احیاناً روسیه مواجه شده و به همین خاطر است که این دست آن دست میکند اما تحولات سیاسی – اقتصادی در داخل این کشور حکایت از چیز دیگری دارد.
از مدت زمانی که واشنگتن تعیین کرده بود تا جمهوری اسلامی پاسخ نهایی خود را به غرب ارائه دهد، حدود یک ماه است که گذشته اما آمریکا نه تنها با تأکید دوباره ایران مبنی بر صلحآمیز بودن فعالیتش مواجه شده بلکه با ایرانی جدید مواجه شده که میگوید غنیسازی 20 درصدی را شروع خواهد کرد. این موضعگیری دردسر تازهای برای کاخ سفید ایجاد کرده است.
اما آمریکا برای پشتسر گذاشتن این مشکل پیش از آنکه نیازمند التماس به کشورهای دیگر باشد ابتدا باید ملت و جامعه اقتصادی خود را قانع کند، زیرا بحران اقتصادی جهانی که از سال 2008 شروع شده و موج دوم آن نیز به گفته برخی از کارشناسان اقتصادی در حال آغاز است، بسیاری از شرکتها و نهادهای آمریکایی را به این نتیجه رسانده که از دولت بخواهند تحریم علیه ایران را فراموش کند، در غیر این صورت بیش از هر کسی شرکتهای آمریکایی هستند که طعم ضرر را خواهند چشید.
تحریم در دستور کار سنا
سنای آمریکا در نظر دارد تا چند هفته دیگر تشدید تحریمها علیه ایران را بررسی کند. هری رید، رهبر اکثریت مجلس سنای آمریکا روز 26 ژانویه طی سخنانی در سنا ابراز امیدواری کرده است که طرح تحریم واردات بنزین ایران تا چند هفته دیگر در سنا مورد بررسی قرار گیرد. این سناتور دموکرات گفت: این تحریمها فشار جدیدی بر ایران وارد خواهد کرد. وی از سناتورهای جمهوریخواه نیز خواسته است که با او همکاری کنند تا در چند هفته آینده تحریمهایی تازه علیه ایران تصویب شود. اخبار موجود نشان میدهد که بیشتر جمهوریخواهان کنگره از تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی حمایت میکنند. میچ مکانل، رهبر اقلیت جمهوریخواه نیز این خبر را تأیید میکند. طرح تحریمهای جدید شبیه تحریمهای سال 1996 موسوم به طرح داماتو است. آلفونس داماتو، سناتور ایتالیاییالاصل و جمهوریخواه کنگره آمریکا در سال 1996 طرحی را به تصویب کنگره رساند که براساس آن شرکتهایی که بیش از 20 میلیون دلار در صنایع نفت و گاز ایران سرمایهگذاری میکردند مورد تحریم آمریکا قرار میگرفتند. اما در تحریمهای جدید که سنا آن را دنبال میکند، دامنه تحریمها گستردهتر شده و از حوزه نفت و گاز گذشته و شرکتهای مخابراتی مانند نوکیا و زیمنس را (NSN) نیز شامل میشود. بر این اساس شرکت آلمانی زیمنس اعلام کرده است که قراردادهای جدید با ایران را قبول نمیکند، اگرچه به تعهدات قبلیاش عمل خواهد کرد. معاملات تجاری این شرکت با ایران نیممیلیارد یورو و بیشتر در زمینه زیرساختهای ترابری و تکنولوژی پزشکی است. پیش از این شبکه دوم تلویزیون آلمان در برنامه (21frontel) مدعی شده بود که در ایران از دستگاههای شنود مخابراتی شرکت زیمنس – نوکیا برای کنترل اپوزیسیون استفاده می شود.
جامعه اقتصادی آمریکا: تحریم به ضرر ماست
شرکت اقتصادی – تجاری آمریکا شامل مجمع تجاری آمریکا، ائتلاف کارآفرینی از طریق صادرات، کمیته ویژه تجارت آمریکا، اتحادیه ملی تولیدات، شورای ملی تجارت خارجی، سازمان سرمایهگذاری بینالمللی، اتاق بازرگانی، شورای تجارت بینالمللی و ائتلاف معروف به یو.اس.ای انگیج (شامل گروه های تجاری، کشاورزی و اتحادیههای تجاری که از منافع آمریکا در خارج از کشور حمایت میکنند) در نامهای 27 خطی که خطاب به مقامات کاخ سفید از جمله جیمز جونز رئیس شورای امنیت ملی آمریکا نوشته شده تأکید کردهاند تحریمهای طراحی شده به ضرر منافع جامعه اقتصادی آمریکا و همچنین دیگر متحدان آمریکایی است.
در این نامه آمده است که تحریمهای جدید موجب بالا گرفتن مناقشات سیاسی، دیپماتیک و حقوقی بین آمریکا و متحدانش میشود که این امر میتواند اقدامات مشترک علیه را خنثی کند.
در این نامه آمده است که مقررات مذکور میتواند بخش بزرگی از جامعه تجاری را تحت تأثیر قرار دهد که این امر عواقبی دارد که به نظر میرسد به درستی ارزیابی نشدهاند.
محافل تجاری آمریکا در ادامه هشدار دادهاند موارد مطرح شده در طرحهای کنگره میتواند تأثیر گستردهای بر بانک و صادرات واردات آمریکا بر جای بگذارد. براساس طرحهای پیشنهادی در کنگره این بانک از معامله با همتایان خارجی خود برای کمک به تأمین مالی صادرات آمریکا به ایران منع میشود. به گفته این محافل، صادرات آمریکا به ایران هیچ ارتباطی با بخش نفت این کشور ندارد.
این گروه اقتصادی خطاب به کاخ سفید تأکید کردهاند که ما با جدیت اصرار میکنیم این پیشنهادهای شدیداً مسألهساز در کنگره حذف شود.
تقلای تلآویو برای تشدید تحریم
شیمون پرز، رئیس رژیم صهیونیستی که روز دوشنبه در سفری سه روزه به آلمان رفت نه تنها این اجازه را یافت که روز چهارشنبه در پارلمان آلمان و به مناسبت روز هولوکاست که از طرف دولت و به افتخار حضور پرز طراحی شده بود، برای نمایندگان سخنرانی کند بلکه در دیدارهای متعددی که داشت از دولت آلمان خواست از تحریم علیه ایران حمایت کند. پرز در دیدار با آنگلا مرکل صدراعظم و هورست کوهلر همتای آلمانی خود با خطرناک خواندن ایران از برلین خواسته است تا بر شرکتهای آلمانی برای توقف تجارت با ایران به ویژه در زمینه استخراج نفت و گاز فشار وارد کند.
همزمان یک روزنامه اقتصادی معتبر آلمانی در گزارشی با اشاره به بروز تنش بین بخش تجاری آلمان با صدراعظم این کشور در زمینه تحریمها علیه ایران نوشت که شرکتهای آلمانی مخالف تحریم ایران هستند.
روزنامه هاندلزبلات در گزارشی با اشاره به سیاست دولت برلین در قبال ایران نوشت: بحث تحریم علیه ایران تنشهای جدیدی را بین دولت و بخش تجاری آلمان که مایل به ادامه تجارت سودمند خود با ایران است، ایجاد کرده است.
اتاق بازرگانی و صنعت آلمان ( DIHK) نیز اعلام کرده است که تحریمهای اقتصادی علیه ایران میتواند به قیمت از دست دادن بیش از 10 هزار شغل در آلمان و تأثیر منفی بر اقتصادی این کشور تمام شود.
اما به نظر میآید لابی صهیونیسم در آلمان که هولوکاست را از این کشور به ارمغان دارد، کار خودش را کرده است.
مرکل دو روز پیش تأکید کرده بود که دیگر زمانی برای تهران باقی نمانده و اکنون زمان برای صحبت کردن درباره تحریمهاست. البته این را هم گفته بود که دستور تحریم ایران باید از جانب سازمان ملل صادر شود اما اگر چین و روسیه یا دیگر کشورها با شورای امنیت همراه نشوند، گروهی از کشورهای همفکر اقدامی را با نتایج مشابه انجام خواهند داد.
*واکنش چین علیه تحریم
چین در واکنش به تحریکات اخیر سنای آمریکا به همراه لابی صهیونیستها و همچنین پس از آنکه دولت فرانسه از شرکای اروپاییاش خواست تا برای تحریمهای جدید علیه ایران آماده شوند، تأکید کرد بحث تحریم را باید کنار گذاشت.
ماجائو شو سخنگوی وزارت خارجه چین در واکنش به این مسأله تأکید کرد که مذاکره و گفتوگو بهترین راه برای حل مسأله هستهای ایران است.
ماجائو شو با بیان اینکه موضوع چین درباره مسأله هستهای ایران روشن و همیشگی است، افزود: براساس منافع کلی، باید تلاشهای دیپلماتیک را برای حل این موضوع به کار گرفت و مصلحتاندیشی، مذاکره و همکاری را افزایش داد.
وی با تأکید بر اینکه مذاکره و همکاری با ایران بهترین راهحل برای حل این پرونده است، افزود: موضع چین بر حل این مسأله از طریق مذاکره است.
