
حسين اصغري - در بهمن ماه ثبت نام خواهران و در اسفند ماه ثبت نام برادران انجام ميشود تا کساني که تمايل دارند معارف ديني را با کمترين واسطه بياموزند و افتخار آموزش آن را به ديگران داشته باشند، براي ثبتنام در حوزههاي علميه ثبت نام کنند، اين افراد پس از موفقيت در آزمون کتبي و حضور در جلسه مصاحبه، به صورت رسمي تحصيلات خود را در حوزههاي علميه آغاز کنند، در چند سال گذشته، در کنار اين افراد، طلاب خواهر و برادري که سطح 2 (کارشناسي) را در حوزههاي علميه به پايان رساندهاند، براي تحصيل در مقطع سطح 3 (کارشناسي ارشد) رشتههاي تخصصي آماده ميشوند. آنچه ميخوانيد حاصل گفتوگوي «جوان» است با حجتالاسلام سيدمهدي حسيني معاون آموزش حوزههاي علميه خواهران به مناسبت آغاز ثبت نام در حوزههاي علميه خواهران.
ثبت نام حوزههاي علميه خواهران از چه زماني آغاز شده است؟ ثبتنام خواهران علاقهمند به تحصيل در حوزههاي علميه از اول بهمن آغاز شده و تا اول اسفند ادامه خواهد داشت.
به نظر ميرسد نسبت به سال قبل اين زمان، زودتر آغاز شده است؟ بله، به اين دليل اين کار انجام شده که با مديريت بهتري اين کار انجام شود چون ما هر سال با استقبال فراواني مواجه ميشويم و بايد زمان کافي براي روند پذيرش داشته باشيم به همين علت نيز نسبت به سال قبل 15 روز زودتر ثبت نام آغاز شده است.
در سال گذشته چند نفر براي تحصيل در حوزههاي علميه خواهران ثبت نام کردند؟در سال گذشته بيش از 50 هزار نفر ثبت نام کردند که از اين تعداد نزديک به شش هزار نفر پذيرش شدند.
يعني ديگر افراد فاقد شرايط بودند؟نخير، بسياري از اين افراد واجد شرايط بودند و در آزمون کتبي و مصاحبه هم موفق بودند ولي به واسطه کمبود فضاي آموزشي مجبور به گزينش نهايي تنها شش هزار نفر شديم.
اين يعني کمتر از 12 درصد پذيرش شدند! براي گسترش فضاي آموزشي اقدامي شده است؟بله، براساس برنامهريزيهاي صورت گرفته اميدواريم با تأسيس حوزههاي علميه جديد تا چهار سال آينده اين مشکل برطرف شود.
مثلاً امسال نسبت به سال قبل افزايش ظرفيت داشتهايد؟بله، در سال جديد با توجه به تأسيس مدارس علميه جديد، ظرفيت پذيرش به هشت هزار نفر در سطح 2 و هزار نفر در سطح 3 افزايش يافته است.
برخي از افراد معتقدند افرادي که نميتوانند در دانشگاه پذيرفته شوند، براي تحصيلات عالي به حوزه ميروند؟خير، با ظرفيتهاي ايجاد شده در مراکز آموزش عالي، امکان ورود همه به دانشگاه فراهم شده بنابراين اين حرف بيربط است، از سوي ديگر بر اساس آمار، بسياري از اين افراد معدل بالاي 15 در تحصيلات کلاسيک دارند، در کنار اين افراد، ما هر سال شاهد رشد فارغالتحصيلان آموزش عالي براي تحصيل در حوزههاي علميه هستيم به عنوان نمونه در سال گذشته، نزديک به سه هزار نفر از فارغالتحصيلان داراي مدرک دانشگاهي ثبت نام کردند که چهار نفر از آنان داراي مدرک دکترا پزشکي بودند.
براي حضور اين افراد در حوزه تسهيلات خاصي در نظر گرفته شده است؟اين افراد تنها از شرکت در آزمون ورودي معاف هستند ولي بايد در مصاحبه موفق شوند همچنين دروس خود را براساس مقررات آموزشي ديگر طلاب بگذرانند.
راجع به نظام آموزشي حوزه هم توضيح بفرماييد؟مقاطع تحصيلي حوزههاي علميه شامل 4 سطح است کارشناسي،کارشناسي ارشد، دکترا و اجتهاد، اما پذيرش عمده در مقطع اول و دوم صورت ميگيرد.
يعني سطح 1 و 2؟ بله، براي سطح 2 (کارشناسي) 190 واحد درسي در 10 نيمسال تحصيلي ارائه ميشود، سطح 3 (کارشناسي ارشد) نيز معمولاً 5/3 تا چهار سال طول ميکشد. آموزش در اين مقاطع «نظام واحدي» هر سال تحصيلي، مرکب از دو نيم سال تحصيلي و هر نيمسال، شامل 16 هفته درسي و دو هفته امتحانات است.
در حوزه مشروط شدن يا اخراج هم وجود دارد؟همانند هر نظام آموزشي در حوزه نيز مشروط شدن يا اخراج وجود دارد، نمره قبولي در هر درس 12 بوده و طلبهاي که معدل کل نيم سال او کمتر از 14 باشد، مشروط خواهد بود معدل کمتر از 14 در هر نيم سال، موجب مشروط شدن و سه بار مشروط شدن در هر مقطع، موجب محروميت از ادامه تحصيل ميشود.
سقف زماني براي تحصيل در حوزه وجود دارد؟ حداکثر مدت مجاز تحصيل با احتساب مرخصيها براي مقطع سيکل، 9 سال و براي مقطع ديپلم، هفت سال است.
امکان تحصيل در حوزهها به صورت غيرحضوري هم وجود دارد؟شرايط حوزه امکان تحصيل به صورت کاملاً غيرحضوري را نميدهد زيرا فضاي آموزشي در حوزه به نحوي است که تاثير فراوان اخلاقي بر طلاب دارد، اما براي کساني که سطح 2 (کارشناسي) را به اتمام رساندهاند و حداقل پنج سال در حوزه حضور داشتهاند، امکان تحصيل غيرحضوري در سطح 3 (کارشناسي ارشد) فراهم شده است.
مقدار زيادي از کمبود فضاي آموزشي ميتواند با آموزش غيرحضوري برطرف شود؟بله، اما فضاي اخلاقي حوزههاي علميه براي طلاب بسيار مفيد است البته براي طلاب نيز امکان تحصيل نيمهحضوري در سطح 2 (کارشناسي) نيز فراهم شده است اين گروه از طلاب بايد حداقل دو سال در حوزه تحصيل موفق داشته باشند تا امکان تحصيل نيمهحضوري فراهم شود. براي برخي از درسهاي خاص نيز امکانات آموزش از راه دور فراهم شده است که به زودي اين آموزشها نيز آغاز ميشود.
منظور من استفاده از فضاي اينترنتي بود؟بله، اما از اين فضا براي آموزش مجازي طلاب سطح 3 (کارشناسي ارشد) استفاده ميشود، استفاده از اين ظرفيت، ميزان پذيرش در سطح 3 (کارشناسي ارشد) را نامحدود کرده است و همه افرادي که شرايط تحصيل در اين مقطع را داشته باشند ميتوانند به صورت مجازي ادامه تحصيل دهند.
اين فعاليت آغاز شده است؟ بله، هم اکنون نزديک به 70 نفر از طلاب به صورت مجازي تحصيل ميکنند و تا چند ماه آينده اين تعداد به 200 نفر افزايش خواهد يافت، با پذيرش سال جديد تحصيلي نيز اين تعداد افزايش خواهد يافت.
اين تحصيل رسمي است؟ بله، تحصيل در حوزههاي علميه کاملاً رسمي است و بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به فارغالتحصيلان حوزهها، مدرک رسمي ارائه ميدهد و افراد ميتوانند همانند ديگر دارندگان مدارک تحصيلي مراکز آموزش عالي، براي ادامه تحصيل يا اشتغال اقدام کنند.
شرايط تحصيل براي ثبت نام در حوزههاي علميه چيست؟شرايط عمومي داوطلبان اعتقاد و التزام عملي به دين مبين اسلام، اعتقاد و التزام به ولايت مطلقه فقيه و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران، تابعيت جمهوري اسلامي ايران،احراز صلاحيتهاي فکري، اخلاقي و رفتاري، موفقيت در آزمون ورودي و ساير مراحل پذيرش، رضايت پدر يا همسر.
و شرايط اختصاصي داوطلبان؟ داشتن حداقل مدرک سيکل براي داوطلبان دوره هفت ساله با معدل 15 به بالا و حداکثر 16 سال سن و دارندگان مدرک ديپلم با معدل 12 به بالا و حداکثر 30سال سن، براي دارندگان مدارک آموزش عالي، به تناسب مدرک تحصيلي به سنوات سني افزوده خواهد شد، براي علاقهمندان به تحصيل در دوره نيمهحضوري و غيرحضوري نيز شرايط خاصي در نظر گرفته شده که علاقهمندان ميتوانند براي کسب اطلاعات بيشتر به سايت مرکز مديريت حوزههاي علميه به آدرس www. whc. ir يا مدارس علميه سراسر کشور مراجعه کنند.
ثبت نام هم در حوزههاي علميه انجام ميشود؟ثبت نام به صورت اينترنتي است و علاقهمندان بايد به سايت مرکز مراجعه کنند ولي براي کساني که دسترسي به اينترنت ندارند، امکان ثبتنام با حضور در مدارس علميه خواهران سراسر کشور وجود دارد اما به نظر ميرسد همانند سال قبل، بيشترين ثبتنام از طريق اينترنت انجام شود.
زمانبندي مراحل ثبت نام هم مشخص شده است؟ ثبت نام تا اول اسفند ادامه دارد، توزيع کارت ورود به آزمون نيز از 18 تا 22 ارديبهشت انجام شده و 24 ارديبهشت آزمون ورودي برگزار ميشود، نتايج آزمون 20 تير اعلام شده و تا 20 مرداد ادامه خواهد داشت، 15 شهريور نيز اسامي پذيرفتهشدگان نهايي اعلام شده و از 27 شهريور سال تحصيلي آغاز خواهد شد، البته دارندگان مدارک آموزش عالي يا حافظان کل قرآن و نهجالبلاغه از شرکت در آزمون ورودي معاف هستند اما بايد در مصاحبه شرکت کنند.
شرايط تحصيل براي سطح 3 (کارشناسي ارشد) چگونه است؟ در اين دوره پنج رشته تخصصي تفسير و علوم قرآن، فقه و اصول، علوم کلام، فلسفه اسلامي و تاريخ اسلام ارائه ميشود که داوطلبان ميتوانند در يکي از اين رشتهها تحصيل کنند، مهمترين شرط حضور در اين مقطع دارا بودن مدرک سطح 2 (کارشناسي) است. براي نخبگان حوزوي نيز جهت پذيرش امتيازاتي در نظر گرفته شده است مثلاً پذيرفتهشدگان جشنوارههاي پژوهشي مانند جشنواره علامه حلي، ممتازان با معدل 18 به بالا، افرادي که در تحقيقات دوره کارشناسي جزو نفرات برتر بودهاند و برگزيدگان المپياد حوزه علميه خواهران در هر رشته داراي امتياز براي پذيرش هستند.
براي ايجاد مقطع دكترا نيز اقدامي شده است؟ مقدمات تأسيس اين کار فراهم شده و در انتظار مصوبه شوراي عالي حوزه هستيم، تا فارغالتحصيلي اولين گروه سطح 3 نيز فرصت براي تأسيس سطح 4(دكترا) وجود دارد.
پذيرش در چند حوزه علميه انجام ميشود؟ در سطح 2 ، 240 حوزه و در سطح 3 ، 32 حوزه فعاليت دارند البته برخي از اين حوزهها در سال جديد پذيرش جديد ندارند، ليست کامل و مشخصات هر حوزه نيز در دفترچه راهنماي ثبت نام اعلام شده است.
در حوزه علميه خواهران هم مانند حوزه برادران، حجره وجود دارد؟ با توجه به شرايط خواهران، خيلي به مصلحت نيست که از امکانات خوابگاهي در حوزهها استفاده شود، اما برخي از حوزههاي خواهران امکانات خوابگاهي دارند که شرط استفاده از آن نزديک به محل سکونت است يعني بايد فاصله خوابگاه تا محل سکونت خانواده به ميزاني باشد که طلاب بتوانند آخر هفته را در منزل خود بگذرانند.
اشتغال فارغالتحصيلان حوزههاي علميه چگونه است؟با توجه به رسمي بودن مدارک حوزوي براي اشتغال مشکلي وجود ندارد. بسياري از فارغالتحصيلان مراکز حوزوي در فعاليتهاي تبليغي، تدريس در مدارس و ديگر مراکز آموزشي، فعاليتهاي فرهنگي و مشاورهاي فعاليت دارند.
هم اکنون چه تعدادي از خواهران در حوزههاي علميه مشغول به تحصيل هستند؟طلاب خواهر رسمي در سراسر کشور نزديک به 30 هزار نفر هستند که نزديک به 20 هزار نفر در مدارس تحت پوشش مرکز مديريت حوزههاي علميه خواهران تحصيل ميکنند.
10 هزار نفر ديگر در کدام مدارس تحصيل ميکنند؟گروهي از اين افراد در جامعهالزهراي قم تحصيل ميکنند، تعدادي نيز در حوزه علميه استانهاي خراسان مشغول به تحصيل هستند که مديريتي مستقل از حوزه علميه دارند.
تفاوتي ميان دروس حوزوي در اين مراکز وجود دارد؟تفاوتي ميان دروس حوزه در اين مراکز وجود ندارد، در ميان دروس اصلي ميان حوزه علميه برادران و خواهران نيز تفاوت زيادي نيست اما از آن جهت که مردان و زنان در جامعه وظايفي مختلفي دارند، برخي از دروس حوزه خواهران و برادران تفاوت دارند.