کودک خسته و آويزان از مدرسه بيرون ميآيد و بر خلاف بچهها که خوشحال از پايان درس به سوي خانهها روان هستند، بيحوصله سوار ماشين ميشود. مادر خوشحال از اينکه کلاس تازهاي براي رشد کودک پيدا کرده، ميگويد: شادي عصرهاي دوشنبه کلاس دو ميداني ميرود، تو هم ازهفته ديگر همراهش ميشوي.
مادر از مزاياي ورزش دو ميگويد و بعد در تخيلاتش کودک را در حالي که مدالي بر گردن دارد تصور ميکند. دقيقهاي بعد فرزندش را به کلاس موسيقي ميبرد و در سالن انتظار هم صحبت مادراني ميشود که در حال تشريح افتخارات کودکانشان هستند.
يکي از دو زبانه بودن مدرسه کودکانش ميگويد و ديگري ازکلاسهاي ورزشي و درسي.
مادر يکي از بچهها از همين حالا که بچهاش در کلاس اول است به دنبال آموزشگاه مطمئني براي آمادگي در امتحانات مدارس تيزهوشان است و زن در حال ليست برداري از کلاسهاي تازه.
زمان ميگذرد و کلاس بتهوونهاي کوچک تمام ميشود و مادر کلي برنامههاي تازه براي زمانهاي خالي کودک کرده است.
مخالفت و گريه پرسوز کودکان مادر را آشفته ميکند و فريادش بلند ميشود که مگر تو از کودکان ديگر ناتوانتري هستي که نميتواني اين کلاسهاي را که بيشترشان تفريحي هم هستند را بگذراني.
بعد ليستي از نامهايي را رديف ميکند که ازکودک موفقتر هستند و از دختر خالهها و همکلاسيها گرفته تا خواهر بزرگترش که تمام اين مراحل را دو سالي زودتر شروع کرده و در يکي دو رشته نيز بسيار شاخص شده است. اما او هنوز حرکتي که باعث افتخار مادر شود نداشته است. کودک از داشتن اين همه رقيب به وحشت ميافتد وحس ناتواني وجودش را فرا ميگيرد.
قاسم خليلي، روانشناس کودک درباره مقايسه کودکان با يکديگر به «جوان» ميگويد: شايد فکر ميکنيد چنين مقايسهاي کودک را شرمنده کرده و انگيزهاي ميشود تا او بهتر عمل کند، اما برعکس، مقايسه کردن باعث ايجاد حسادت و رشک در بچهها ميشود و روابط آنها را با هم خراب ميکند.
وي ادامه ميدهد: هر کدام از فرزندان شما علايق و شخصيت واحد و خاصي دارند. علايق و صفات آنها را تشويق و تحسين کنيد، از مقايسه کردن آنها اجتناب کنيد و سعي نکنيد آنها را به رقابت کردن با هم بيندازيد.
اين روانشناس کودک توصيه ميکند: كودكان به دنبال جلب توجه هستند و اگر اين نياز آنها برآورده نشود ممكن است آن را با ناسازگاري، آزار رساندن به بچههاي ديگر، گريه و پرخاشگري جبران كنند.
سميه جلالي مادر جواني است که کودکي 9 ساله دارد. او درباره اينکه تا به حال کودکانش را با کسي مقايسه کرده است، ميگويد: مقايسه کردهام اما نه در مقابل فرزندم. بلکه زماني كه مادران از تواناييهاي فرزندانشان ميگويند در ذهنم به تواناييهاي کودکم فکرکردهام و گاهي که متوجه شدم فرزندم در رشتهاي نسبت به همسالان عقبتر است، سعي کردم جبران کنم و روي آن موضوع وقت بيشتري بگذارم.
او ادامه ميدهد: اين مقايسه کردنها بيشتر در ميان مادران تک فرزند رواج دارد که ميخواهند تنها ثمره زندگي شان کم و کسري نداشته باشد. براي همين در تمام لحظات دغدغه عقب ماندن کودکشان را دارند.
اين مادر اضافه ميکند: خواهرم حتي وقتي ميشنيد وزن نوزادش در مقايسه با ساير نوزادان کمتر است ناراحت ميشد. او حالا هم همين طور است و مثلاً از کودکي بچهاش را در کلاسهاي آموزشي ثبت نام کرد، شايد نابغهاي تحويل جامعه دهد که متأسفانه هنوز اين اتفاق نيفتاده است.
سميه ميگويد: با اينکه کودک خواهرم از دختر من کوچکتر است و نمرهاي در کارنامهشان ثبت نميشود، نمرات فرزند من را رصد ميکند.
به اعتقاد او اضطرابي که در دل خواهرش است به دل کودک هم افتاده است و او هميشه نگران و عصبي است وکمتر شادابي کودکانه در رفتارش پيداست.
مريم محمدي، کارشناس ارشد روانشناسي درباره اين روحيه والدين و انتظاراتشان نسبت به فرزندان ميگويد: عشق پدر و مادر به فرزندشان، عشقي انكارنشدني است كه بچهها نيز به مرور زمان متوجه اين عشق خواهند شد و هر چه بزرگتر ميشوند آن را بيشتر درك ميكنند. در چگونگي نشان دادن مهر و محبت به فرزند، نكات بسياري نهفته است كه يكي از مهمترين اين نكات، فرق نگذاشتن بين فرزندان است.
او ادامه ميدهد: تقريبا بيشتر بيماريهاي رواني و مشكلات شخصيتي ريشه در كودكي و روابط والد فرزندي دارد. خيلي از انسانهايي كه در طول روز ميبينيم، از مشكلاتي نظير كمبود اعتماد به نفس يا عزت نفس، افت تحصيلي، افت شغلي و مشكلات شخصيتي كوچك و بزرگ رنج ميبرند كه نتيجه برخوردهاي کودکي است.
محمدي خاطر نشان ميکند: بايد بدانيد كه مهر و محبت والدين به فرزند لازم است اما كافي نيست. والدين بايد بدانند كه چگونه اين مهر و محبت را به فرزندشان نشان دهند و چگونه فرزندشان را تربيت كنند كه در آينده مشكلات روحي و شخصيتي براي او پيش نيايد و چگونه رفتاري عادلانه و منصفانه با همه فرزندانشان داشته باشند و بين آنها فرق نگذارند. او ادامه ميدهد: دو فرزند مثل هم نيستند و همانطور كه گفتيم، تفاوتهايي در تمام جنبههاي رفتار با هم دارند. حتي دوقلوهاي يكسان هم كه در ظاهر بسيار به هم شبيهاند، با هم تفاوتهايي دارند. حالا چگونه ميتوان با آنها رفتاري يكسان داشت يا حداقل بين آنها فرق نگذاشت؟
اين روانشناس تأکيد ميکند: ابتدا تواناييها و استعدادهاي فرزندان را کشف سپس براي آينده آنها تصميم بگيريد.
روي ابر بالاي سر مادر کودکي پر از مدالهاي رنگين و پرافتخار نشسته است ومادر هم تمام نداشتهها و آرزوهايش را در کودک پياده ميکند.
فاطمه مصدقي درباره رفتارهاي برخي از والدين جوان ميگويد: ما چهار خواهر و برادر بوديم که مادر و پدرمان نفهميدند که کي بزرگ شديم. اما همگي نيز در کارهايمان موفق هستيم.
او با تزريق موفقيت به کودکان مخالف است و ميگويد: مگر تمام مادران هزينه اين گونه کلاسها را دارند، آيا بچههاي آنها ناموفق هستتند؟اين کارها بيشترتجملات به رخ کشيدن است تا تربيت بچهها و بيشترآنها را خسته ميکند تا خلاق. اين مادر ادامه ميدهد: يکي از بچههايم بسيار خواهش کرد تا در کلاسهاي کنکور ثبت نام کند اما من قبول نکردم زيرا شاگرد اول امسال جواني از روستاهاي کرمانشاه بود.
فاطمه نگران عقب ماندن فرزندش نسبت به ساير همکلاسيهايش نيست و ميگويد: بايد اجازه داد تا کودکان از نتيجه تلاششان لذت ببرند و بدانند بسياري از همين امکانات ساده بيبهره هستند.
زن خيره به صحنه به کودک تکخوان نگاه ميکند و دلش ميخواهد به جاي آنکه فرزندش در ميان جمع سرودخوان باشد، جاي تک خوان گروه بنشيند. برنامه که تمام ميشود کودک خندان پيش مادر ميآيد و با خوشحالي از مادر نظر ميخواهد و جواب سرد او تمام شور و حالش را ميگيرد و دلش ميخواهد کاش يک مادر تصوير واقعي او را ميديد.
