زن ، باردار است. پیاده با شوهرش از انتهای خیابان می آیند بالا. ساعت 12 نیمه شب است و توی خیابان پاییزی ، کسی جز آنها نیست. می آیند جلو و مرد با انگشت چند ضربه به شیشه ماشین می زند.
راننده شیشه را می کشد پایین و همین طور که به شکم برآمده زن نگاه می کند، می پرسد: «فرمایش؟» مرد تعریف می کند که خانه شان میدان امام حسین ع است.
آمده بودند اینجا طلبشان را از صاحب دکه روزنامه فروشی بگیرند که از دوستان قدیمی است. ساعتها توی سرما منتظر مانده اند؛ اما مرد نیامده. حالا اگر راننده لطف کند و 2 هزارتومان بدهد، ماشین می گیرند و می روند خانه شان.
راننده نگاه می کند به چهره خسته زن و دستی که روی شکمش گذاشته. 2هزار تومان می گذارد کف دست مرد. می رود بالاتر، داروها را از داروخانه شبانه روزی می گیرد.
دور که می زند، زن و مرد را می بیند که به بالای پیچ رسیده اند. مرد خم شده و با راننده خودرویی حرف می زند. زن دستش روی شکمش است و راننده ماشین ، 2هزارتومان می گذارد کف دست مرد.
تکدی گری ، چهره زشت فقر است. در سراسر دنیا، این زشتی به شکلی رواج دارد و شاید بتوان گفت عمومی ترین شیوه ای است که به وسیله آن ، افراد می کوشند نیازهای خود را از طریق دیگران تامین کنند.
این شیوه ناهنجار بیش از هر جا، در جوامعی دیده می شود که به دلایل گوناگون اجتماعی و سیاسی ، از لحاظ اقتصادی دچار افت شدید و مشکلات عدیده اند و بحران ها و تحولات نامطلوب اجتماعی و سیاسی نیز آن را تشدید می کند.
در بسیاری از جوامع جهان سوم ، از کشورهای آسیایی نظیر هند گرفته تا سرزمین هایی در دوردست آفریقا، تکدی گری پدیده رایجی است و گاه آن چنان وسعت دارد که افراد جامعه ، آن را به عنوان شکلی از زندگی اجتماعی پذیرفته اند و به آن تن داده اند.
سرزمین ما نیز از این پدیده به دور نمانده است. متکدیان به شکلهای گوناگون در همه جای ایران به تکدی مشغولند. برحسب شرایط گوناگون و آنچه در هر دوره زمانی بر اجتماع حاکم است.
این پدیده نیز تغییر شکل می دهد و تعداد متکدیان نیز برمبنای میزان دخالت و حضور عوامل قانونی و سازمان های مسوول ، کاهش یا افزایش می یابد.
زشتی این پدیده برهمگان آشکار است ، اما کندوکاوی در دلایل اجتماعی بروز و ظهور آن ، ما را با حقیقت تلخی روبه رو می کند و آن همان زمینه های ذهنی ناخودآگاه در ضمیر جمعی اجتماع ماست که تکدی گری را رواج می دهد و گاه با استفاده از حس انسان دوستانه عموم افراد اجتماع ، آن را توجیه و تصدیق می کند.
تکدی گری ، شکل ها و شیوه های گوناگون دارد. با یک نگاه کلی می توان دریافت که متکدیان نه افرادی بازمانده از پیشرفت اجتماعی و هوش و امکانات فردی ، که بعکس افرادی توانمند و هوشیارند و با استفاده از این توانایی و هوشیاری ، شیوه ای برای کسب آسان درآمد، انتخاب کرده اند.
براین اساس ، نه فقط گدایی و تقاضای مستقیم پول از مردم بلکه بعضی مشاغل نیز به نوعی تکدی محسوب می شوند. قدیمی ترین و شناخته شده ترین شیوه تکدی ، همان چیزی است که ما از آن به عنوان گدایی تعبیر می کنیم.
از دیرباز عده ای با حضور در مجامع عمومی و مراکز تجمع مردم بخصوص اماکن مذهبی ، از احساسات انسان دوستانه مردم سواستفاده می کردند و با طلب پول ، غذا، لباس و سایر امکانات ، نیازهای خود را برمی آوردند.
