تنش در روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی با وجود عذرخواهی تلآویو از آنکارا هنوز ادامه دارد. با وجود گذشت دو دهه از روابط ترکیه با این رژیم که اواخر دهه 80 میلادی با ارتقای روابط دیپلماتیک در سطح سفیر رسمی در پایتختهای دو طرف کلید خورد، هیچگاه به اندازه سالهای اخیر شکننده نبوده است. به نظر میرسد ریشه اصلی افزایش تنش در روابط ترکیه و اسراییل را بایستی در افزایش مخالفتهای بینالمللی از جمله ترکیه نسبت به جنایات ارتش رژیم صهیونیستی در نبرد 22 روزه غزه جستوجو کرد.در واقع با توجه به جنایات جنگی و نسلکشی ارتش اسراییل بر ضد مردم غیر نظامی غزه به خصوص به شهادت رساندن400 کودک بیگناه که در گزارش قاضی گلدستون نیز به آن اشاره و محکوم شد ترکیه نیز به رغم روابط رسمی با اسراییل، ناگزیر به واکنش شد که مصداق بارز آن را میتوان در اعتراض رسمی و قاطعانه رجب طیب اردوغان در نشست داووس به شیمون پرز، رئیسجمهور رژیم اسراییل شاهد بود.
واکنش محکوم اردوغان، نخستوزیر ترکیه به صحبتهای پرز در نشست داووس که بازتابی جهانی به همراه داشت نشان داد که روابط با اسراییل به لبه پرتگاه نزدیک شده است. علاوه بر این ترکیه در پاییز سال گذشته نیز با شرکت اسراییل در رزمایش نظامی ناتو که در خاک این کشور برگزار شد، مخالفت کرد. در موضوع اخیر نیز که سومین پرده از شکننده بودن روابط تل آویو - آنکارا محسوب میشود مقامات و مردم ترکیه نسبت به بیاحترامی مقامات وزارت خارجه اسراییل به سفیر ترکیه در تلآویو واکنش جدی نشان دادند که همین مسأله سبب شد تا رژیم صهیونیستی پس از عذرخواهی اولیه، رسماً از آنکارا عذرخواهی کند. اما در مورد مسأله اخیر توجه به این نکات دارای اهمیت است.
استقبال مردم ترکیه از سریال تلویزیونی دره گرگها که چهره خشن نیروهای امنیتی اسراییل را در حال آدمربایی و جنایات غیرانسانی به تصویر کشیده است نشانگر تنفر مردم ترکیه از سیاستهای تل آویو است؛ موضوعی که ریشهدار بوده و در جریان نبرد 22 روزه غزه نیز جهانیان در جریان تظاهرات گسترده مردم در شهرهای ترکیه شاهد خشم مردم مسلمان ترکیه از جنایات اسراییل بودند.
2- علاوه بر دولت اسلامگرای اردوغان، این بار احزاب ملیگرا و سایر گروههای سیاسی نیز از اقدام دولت حمایت کردهاند که این موضوع در کنار اعتراضات مردمی به اسراییل، نشان دهنده پیچیدهتر شدن بحث ادامه روابط رژیم صهیونیستی با ترکیه است، چون دایره مخالفتها و حساسیتها در ترکیه نسبت به تلآویو گسترش یافته است.
3- عقبنشینی فوری رژیم صهیونیستی در قبال واکنش ترکیه نشان میدهد تل آویو تا چه میزان محتاج ادامه روابط با آنکاراست، خصوصاً اینکه پس از گزارش گلدستون و محکومیت اسراییل در شورای حقوق بشر و مجمع عمومی سازمان ملل متحد و همچنین ادامه محاصره غزه، اسراییل بیش از هر زمانی در سطح بینالمللی منزوی شده است.
4- گذشت دو دهه از روابط رسمی ترکیه و اسراییل و افزایش سطح مبادلات تجاری تا شش میلیارد نیز نتوانسته از سطح شکنندگی روابط دو جانبه تل آویو- آنکارا بکاهد چرا که با وجود تلاش مقامات اسراییلی برای نهادینه کردن روابط؛ با ترکیه عملاً مردم این کشور با واکنش خود نشان دادهاندکه بیشتر مایل به قطع مناسبات با اسراییل هستند تا ادامه این روابط؛ خواستی که در واکنش مقامات آنکارا در دو سال اخیر نمود عینی پیدا کرده است.
5- هر چند ممکن است این مرحله نیز در روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی پشت سر گذاشته شود، اما ادامه سیاستهای زیادهطلبانه اسراییل ممکن است مجدداً واکنش ترکیه را به همراه داشته باشد. به عبارتی بهتر مخالفت گسترده مردم ترکیه با سیاستهای اسراییل تضمینی برای استمرار روابط آنکارا با تلآویو باقی نگذاشته است.
6- تلآویو از زاویه دیگر نیز نسبت به تشدید تنش با آنکارا نگران است، چرا که ترکیه میانجی رسمی برای حل مشکلات رژیم صهیونیستی با سوریه است و افزون بر این با توجه به وسعت کم جغرافیایی خاک فلسطین اشغالی برای برگزاری رزمایشهای زمینی و هوایی، ارتش اسراییل در سالهای اخیر مدیون ترکیه بوده است که اجازه داده این ارتش در خاک ترکیه به تمرینات نظامی بپردازد، اما آیا چنین فرصتی از دست نرفته است؟ این موارد موضوعاتی است که ذهن مقامات تل آویو را به شدت مشغول کرده و آنها را نگران ساخته است.
