با آغاز سال نو میلادی و پایان یافتن مهلت ضربالاجلی هستهای که اوباما برای ایران تعیین کرده بود، آمریکا به خواسته مورد نظر خود نرسید. از این رو تلاشها برای دستیابی به مصالحه هستهای با ایران افزایش یافته است.
تحولات منطقهای طی هفتهها و ماههای بعد از نشست وین و بخصوص بحران یمن و نشستی که قرار است طی دو هفته آینده برای بررسی بحران افغانستان در لندن برگزار شود، مقامهای آمریکایی را متقاعد کرده که نقش منطقهای ایران را بار دیگر مرور کنند و به نظر میرسد اوباما و تیم او طی روزهای گذشته یک بار دیگر پیشنهادهای جایگزین ایران برای مبادله سوخت هستهای با غرب را با دقت بیشتری مدنظر قرار دادهاند.
اما باراک اوباما، رئیسجمهورآمریکا برای اینکه متحدان غربیاش و از آن مهمتر جمهوریخواهان را متقاعد کند که در برابر رفتارهای هستهای ایران دچار شکست نشده است، راهحلی غیرمستقیم را جستوجو میکند. منابع آگاه در تهران میگویند: شواهدی وجود دارد که نشان میدهد آمریکا سعی دارد آژانس بینالمللی انرژی اتمی را متقاعد کند که با جرح و تعدیل پیشنویس وین طرح جدیدی را برای معاوضه سوخت هستهای به غرب و ایران ارائه دهد تا از میان آن توافق مناسبی بین ایران و غرب به وجود بیاید.
در پیشنهاد قبلی آژانس که در نشست 1+5 و ایران در وین مطرح شد، قرار بود که سوخت 5/3 درصد غنی شده هستهای ایران ابتدا به روسیه تحویل داده شود و روسیه با غنیسازی این سوخت تا 75/19 درصد آن را تحویل فرانسه دهد و سپس فرانسویها ضمن نظارت بر سطوح غنیسازی تبدیل سوخت به میله سوختی، اورانیوم به ایران باز گرداند که این مورد تأیید مقامات سیاسی جمهوری اسلامی قرار نگرفت.
با رد این تصمیم از سوی ایران و همچنین پایان یافتن ضربالاجل هستهای تا پایان سال 2009، آمریکاییها اگرچه به دنبال همراه کردن متحدان خود برای تنظیم تحریمهای هوشمند علیه ایران مستند ولی خوب میدانند که برای حل و فصل مسائل افغانستان، باید در کنفرانس لندن در 28 ژانویه، ایران را با خود همراه کنند. روز گذشته سایت اینترنتی POLITICO از قول مقامهای آمریکایی نقل کرد که گروه 1+5 «در آینده بسیار نزدیک» با جمهوری اسلامی ایران بر سر مسائل هستهای به نتیجه خواهند رسید.
گری سیمور، که از او به عنوان مرد شماره یک مذاکرات هستهای شورای امنیت ملی آمریکا یاد میشود، تأکید کرده است که چشم انداز روشنی از توافقات هستهای با جمهوری اسلامی ایران وجود دارد و آمریکا با زودی به ایران به توافق میرسد.
خبرنگار «جوان» روز گذشته این موضوع را با کارشناسان هستهای و مقامات سیاسی و منابع آگاه در تهران در میان گذاشت: آیا بین ایران و غرب در حال توافقات پنهانی هستند؟
مهدی محمدی، کارشناس مسائل هستهای معتقد است که آمریکا به این دلیل بر سر حل مسائل منطقهای به ایران نیازمند است که تمایلی به اجرای ضربالاجل هستهای علیه ایران ندارند و به خاطر همین آمریکاییها به دنبال احیای مذاکرات وین هستند. او میگوید: در این باره یک روش قابل پیشبینی این است که به آژانس پیشنهاد بدهند که پیشنهاد قبلی خود را تعدیل کند. در یک مقطع حتی جفری فلتمن، معاون هیلاری کلینتون در امور شرق به این سیاست اشاره کرد که اگر آژانس پیشنهادش را تغییر بدهد ما آن را میپذیریم. از این رو به نظر میآید که آژانس پیشنویس قبلی را با اعمال ملاحظات مورد نظر ایران اصلاح خواهد کرد. در چنین شرایطی ایران هیچ مشکلی درباره آغاز مجدد مذاکرات درباره سوخت هستهای نخواهد داشت.
غنی سازی متوقف نشده است
دیروز برخی رسانههای آمریکایی که منابع خبری خود را رسانههای داخلی معرفی کردهاند، تأکید کردهاند که رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران اظهار داشته است که برخی از کشورهای بی طرف به ایران پیشنهاد دادهاند برای اینکه غرب بتواند درباره پیشنهاد هستهای ایران به نتیجه مشخصی برسد تهران به مدت دو ماه غنیسازی اورانیوم را متوقف کند، ما نیز این پیشنهاد را پذیرفتهایم.
این منابع نوشتهاند که بر اساس این پیشنهاد، تهران یک ماه است غنیسازی را متوقف کرده و یک ماه دیگر به آن پایبند خواهد بود تا ضمن نشان دادن حسن نیت خودٰ غرب نیز بتواند درباره فعالیتهای هستهای ایران به نتیجه مورد نظر دست پیدا کند.
رامین مهمانپرست در گفت و گو با خبرنگار «جوان» از بیان چنین سخنانی اظهار شگفتی کرد و با رد این اخبار تأکید کرد که ما به غرب اعلام کردهایم که دو ماه مهلت دارد تا درباره معاوضه سوخت هستهای در کیش تصمیم بگیرد در غیر این صورت تهران اقدامات مورد نیاز را انجام خواهد داد.
علاء الدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی این خبر را رد کرد و گفت: که هیچ گونه تعلیقی صورت نگرفته است. وی تأکید کرد که ایران حاضر سوخت هستهای خود را در داخل خاک ایران و به صورت مرحلهای با غرب معاوضه کند.
تهران تأیید نمیکند
منابع آگاه در واشنگتن دیروز به پایگاه اینترنتی Politico گفتند که جمهوری اسلامی ایران در اواخر دسامبر یا اوایل ژانویه پیشنهاد معاوضه سوخت هستهای را کتبا در اختیار مقامات غربی قرار داده است.
مقامهای آمریکایی میگویند پیشنهاد ایران در مقابل پیشنویس وین برای ارسال 1200 کیلوگرم سوخت خود به خارج، این است که این سوخت را به طور مرحلهای و در قالب 400 کیلویی به خارج احتمالاً ترکیه ارسال کند.
این در حالی است که در تهران نه فقط کارشناسان بلکه مقامات هستهای و سیاسی نیز از این پیشنهاد اظهار بیاطلاعی کرده و آن را مورد تأیید قرار نمیدهند. رامین مهمانپرست در این باره گفت که وزارت خارجه هیچ وقت چنین پیشنهادی را مطرح نکرده است و ما همواره تأکید کردهایم که حاضر به مبادله سوخت هستهای در داخل خاک ایران هستیم نه هیچ کشور دیگری.
مهدی محمدی نیز در این باره گفت که ایران مبادله را قبول دارد، پیشنهادات وین را نیز رد نکرده و کاملاً آماده اجرای آن است. اما از آنجایی که اظهارات طرفهای غربی این تردید را ایجاد کرده که آنها واقعاً به دنبال تحویل سوخت به ایران نیستند و فقط میخواهند مواد را از دست ایران خارج کنند، تضمینهایی نیاز است که حتما آن سوخت تحویل داده شود از جمله این تضمینها این است که هر گونه مبادله در داخل خاک ما انجام شود
