منوچهر متکی، وزیر امورخارجه کشورمان در سفر خود به عراق با هوشیار زیباری وزیر امورخارجه، جلال طالبانی رئیس جمهور، ایاد السامرایی رئیس مجلس و نوری مالکی نخست وزیر عراق دیدار ودر خصوص گسترش روابط دو جانبه و حل مشکلات موجود گفتوگو کرد. وی در پایان این سفر از حصول سه توافق میان دو کشورخبر داد که با توجه به مشکل پدید آمده در خصوص فکه و بهرهبرداریهای سیاسی و تبلیغاتی گسترده مخالفان گسترش روابط و همکاریهای ایران و عراق از این موضوع، حصول این توافقها و عملیاتی کردن آنها حائز اهمیت است. یکی از این توافقات این است که ظرف یک هفته کلانتران مرزی با یکدیگر دیدار کنند، دوم اینکه ظرف دو هفته گروههای فنی جلسه خود را در منطقه مرزی قصرشیرین برگزار کنند و سوم اینکه ظرف سه هفته کمیته مختلف فنی در موضوع مرزهای آبی دو کشور در خرمشهر برگزار شود. مبنای این توافقها معاهده ۱۹۷۵ الجزایر است که در مجالس دو کشور به تصویب رسیده و اسناد آن در اول تیر ماه ۱۳۵۵ در تهران بین طرفین مبادله شد و کلیه اسناد نیز طبق ماده ۱۰۲ منشور سازمان ملل متحد در دبیرخانه این سازمان به ثبت رسیده است. این معاهده مبنای اجرای قطعنامه ۵۹۸ نیز محسوب میشود. از این رو همچنان که بیاعتنایی رژیم سابق صدام به تعهدات عراق در چارچوب موافقتنامه الجزایر زمینه ساز جنگ تحمیلی 8 ساله علیه ایران و مشکلات ناشی از آن برای هر دو کشور عراق و ایران شد، التزام به مفاد این معاهده نیز میتواند ضمن جلوگیری از بروز مشکلات ارضی و مرزی جدید به برقراری و تثبیت صلح میان دو کشور نیز کمک میکند. به همین علت جمهوری اسلامی ایران همواره بر حل ریشهای اختلافات میان دو کشور بر اساس معاهده الجزایر تاکید کرده و در پی فعال کردن کمیتههای تشکیل یافته برای حل مشکلات ناشی از جنگ تحمیلی 8 ساله بوده است و اگر چه در برخی موارد نتایج کار کمیتهها با پیشرفتهایی همراه بوده است اما متأسفانه اهمال طرف عراقی در این زمینه موجب طولانی شدن فعالیت این کمیتهها شده و بعضا زمینه را برای بروز برخی اختلافات همانند آنچه که در فکه پدید آمد فراهم کرده است. همچنین اهمال و تعلل طرف عراقی موجب شده است که مخالفان توسعه روابط ایران و عراق از دولتهای اشغالگر گرفته تا احزاب و گروههای بعثی و یا حامیان آنها در برخی از کشورهای عربی همچون عربستان از این فضاها برای دامن زدن به این اختلافات و بزرگنمایی آن بهره برداری کنند و این موضوع از عملکرد شبکه العربیه و دیگر رسانههای وابسته به عربستان در قبال مشکل پدید آمده در فکه کاملا مشخص است. هر چند در ظاهر ممکن است این دسته از کشورها خود را مدافع منافع عراق و دوست این کشور نشان دهند،اما انچه در این میان مسلم است اینکه آنها از دامن زدن به این اختلافات، برای پیشبرد پروژه انتخاباتی خود در عراق استفاده میکنند و در تلاشند احزاب و گروههای سیاسی مورد حمایت خود را که در جنبش ملی عراق گرده آمدهاند، به قدرت برسانند و در پوشش این جنبش زمینه را برای بازگشت مجدد بعثیها فراهم کنند. از اینرو میتوان گفت که اجرای توافقات صورت گرفته در جریان سفر آقای متکی به عراق و فعال کردن کمیتههای مرزی و فنی شکل گرفته از به نتیجه رسیدن تلاشهای تفرقه افکنانه مخالفان تهران – بغداد و حتی اهداف انتخاباتی آنها جلوگیری و در عین حال به حفظ و تقویت روابط و همکاریهای دو جانبه و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود میان دو کشور کمک میکند.
