نشستی که اوباما با مشاورین امنیتیاش برگزار کرد، فقط صرف بحث درباره ترسیم استراتژی ایران نشد زیرا مسائلی مثل گوانتانامو، حضور القاعده در یمن و بحران اقتصادی هم در سایه بحثهایی که درباره نزدیک شدن انتخابات میان دوره کنگره آمریکا در نوامبر 2007 مطرح است، به بحث گذاشته شد.
اما تعیین استراتژی جدید آمریکا برای نحوه تعامل با ایران با توجه به شرایط جدید داخلی و موضوع هستهای، محور بحثهایی بود که طی نشست اوباما با مشاورانش مطرح شد.
آنطور که منابع نزدیک به این نشست به روزنامه نیویورک تایمز گفتهاند، دولت آمریکا از عصاره بحثهایی که با مشاوران خود داشته به این نتیجه رسیده که ناآرامیهای داخلی و نشانههای آشفتگی در برنامههای هستهای ایران باعث شده که مقامهای ایرانی در مقابل یکسری تحریمهای«فوری» و البته «قوی» به شدت ضربهپذیر باشند، در نتیجه ایالات متحده طی روزها و هفتههای آینده دست به کار تحریم علیه ایران خواهد شد.
پنجرهای که آشوبها را گشودند
استراتژیستهای اوباما معتقدند که مقامهای بلندپایه نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی برای توسعه قابلیتهای هستهای ایران مصمم هستند ولی آشوبهای اخیر در شهرها و زد و خوردهای سیاسی باعث شده که حرکت آنها به سمت دستیابی به سوخت هستهای کندتر شود. یک مقام بلند پایه کاخ سفید که خواست نامش فاش نشود گفت: امید این است که آشوبهای کنونی به روی ما پنجرهای باز کند که برای اولین بار تحریمهایی اعمال کنیم که ایرانیها احساس کنند برنامه هستهای ارزش پرداختن چنین هزینهای را ندارد.
هنوز معلوم نیست منظور دولت اوباما از اعمال تحریمهای جدید همان لایحه تحریم فرآوردههای نفتی ایران است که جمهوری خواهان کنگره از آن حمایت میکنند و اکنون در سنا متوقف شده یا لوایح مربوط به «اعمال تحریمهای هوشمند» علیه ایران است که دموکراتها حامی آن هستند ولی به نظر میرسد دولت اوباما آرام آرام به سمت تحریمهای مد نظر محافل جمهوریخواه حرکت میکند.
عدول محتاطانه از ارزیابی 2007
بخش دیگری از بحثهایی که در نشست اوباما با تیم مشاوران امنیتیاش مطرح شده مربوط به ارزیابی از آخرین وضعیت هستهای ایران است. ارزیابی 16 سازمان اطلاعاتی آمریکا در سال 2007 که همان موقع سیاستهای بوش را به چالش کشید این بود که ایران در سال 2002 جهتگیری نظامی برنامههای هستهاش را متوقف کرده است. مشاوران ارشد اوباما میگویند هنوز هم به یافتههای کلیدی برآورد اطلاعاتی سال 2007 درباره ایران اعتقاد دارند ولی مشاوران اوباما مدعیاند که متغیر جدید باعث شده که کاخ سفید به این نتیجه برسد که ایران با شیبی نسبتاً کم همچنان برنامه هستهای تسلیحاتی خود را دنبال میکند. اول، ارزیابیهایی که سازمانهای اطلاعاتی انگلیس، فرانسه و اسراییل ارائه کردهاند.
دوم؛ اسناد جدیدی که به ادعای مشاوران اوباما از برنامههای هستهای به خارج از ایران منتقل شده است.
سوم؛ به آن چیزی که آمریکاییها افشای فعالیتهای محرمانه ایران در تأسیسات فوردوی قم نام میبرند.
با وجود همه اینها، حتی ارزیابیهای جدید هم تأیید میکنند که حتی اگر ایران بخواهد به دنبال دستیابی به تسلیحات هستهای باشد به 18 ماه الی سه سال زمان نیاز دارد.
نکته مهم دیگری که در جلسه اوباما با مشاوران امنیتیاش طرح شده بحث حمله احتمالی اسراییل به ایران است. یک مقام دولت اوباما که در این جلسه حضور داشته گفته است هر چند مقامهای اسراییلی هنوز هم آشکارا از لزوم اقدام نظامی علیه ایران صحبت میکنند ولی اکنون احساسشان این است که حوادثی که در حال رخ دادن است، ایران را در مقابل تحریمهای واقعی ضربهپذیر کرده است و همین موضوع وقت بیشتری به اوباما خواهد داد که چین و روسیه را هم با تحریمها همسو کند.
یک دیپلمات اسراییلی در واشنگتن به نیویورک تایمز گفت:اوباما ما را متقاعد کرده که آزمودن تحریمها لااقل برای چند ماه ارزش دارد.
خرسندی تلآویو
بلافاصله بعد از جلسه اوباما با مشاورانش
معاون وزیر خارجه رژیم صهیونیستی با اشاره به موضوع اقدام آمریکا در بررسی تحریم جدید ایران، از این امر استقبال کرد.
دانی آیالون در نشستی در تل آویو از هرگونه تحریم جدید علیه ایران استقبال کرد.
این مسؤول رژیم صهیونیستی چند کشور غربی را همه جهان خواند و مدعی شد که جهان علیه برنامه هستهای ایران موضع خواهد گرفت و شورای امنیت نیز تحریمهایی طی یک ماه علیه ایران در پیش خواهد گرفت.
کاخ سفید در واکنش به اولتیماتوم یکماهه ایران به غرب برای تصمیمگیری در زمینه چگونگی تحویل سوخت هستهای به ایران اعلام کرد که این اولتیمام نمایانگر آن است که ایران همچنان موضع هستهای خود را حفظ کرده است.
مایک همر، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا با نادیده گرفتن درخواست ایران اعلام کرد که پیشنهاد کنونی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران کافی است.[نیازی به پذیرفتن دیگر پیشنهادات ایران برای معاوضه اورانیوم ایران با سوخت هستهای نیست.]
وی ادامه داد: آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشنهاد سنجیدهای را روی میز قرار داده است که [این پیشنهاد] درخواست خود کشور ایران برای سوخت را نیز تحقق میبخشد و [پیشنهاد سوخت آژانس] از حمایت جامعه بینالملل نیز برخوردار است. اگر هدف ایران دسترسی به سوخت است پس دلیلی وجود ندارد که پیشنهاد کنونی، که ایران در ژنو پذیرفت، ناکافی و نامناسب باشد.
دولت آلمان نیز همزمان با واکنش کاخ سفید به اولتیماتوم یک ماهه ایران به کشورهای غربی برای تصمیمگیری در زمینه چگونگی تحویل سوخت هستهای به تهران به این اولتیماتوم واکنش نشان داد و گفت: وضعیت تغییر نکرده است.
دولت آلمان همچنین اعلام کرد: اولتیماتوم یک ماهه ایران به غرب برای تصمیمگیری در زمینه چگونگی تحویل سوخت هستهای به تهران هیچ چیز را تغییر نداده است.
