ویدا پوریگانه - شاید شما هم از آن دسته افرادی هستید که هر از چند گاهی احساس میکنند گوششان از موم پر است و دیگر نمیتوانند خوب بشنوند و سعی میکنند با گوش پاک کن یا هر وسیله دیگری، خود را از شر این مشکل رها کنند. این کار اگر چه خیلی متداول است، اما به هیچ عنوان یک روش علمینیست. این کار آن قدر شایع شده که متخصصان مجبور شدهاند بهتازگی دستورالعملی برای رفع آن صادر کنند.اگر شما هم دوست دارید از دست این مشکل راحت شوید، متن زیر را بخوانید.
بدن انسان ساختار شگفتانگیزی دارد که موم گوش(ear wax که در اصطلاح عامیانه به آن جرم گوش میگویند) یکی از پیش پا افتادهترین آنهاست. بسیاری از افراد تلاش میکنند تا به هر شکلی، با پنبه یا چوب کبریت، این موم را از گوش خود خارج کنند، اما حتی همین ماده زرد رنگ و چسبناک که بهنظر بیاهمیت است، در بدن وظیفهای دارد. موم گوش، برخلاف نام غلطاندازش، از موم ساخته نشده، بلکه ترکیبی از یک سری مواد است که از غدد عرق و چربی پوشاننده مجرای گوش ترشح میشوند، به اضافه لایههای کنده شده پوست و تکههای مو. در همین خصوص دکتر مهرداد حلوایی متخصص فیزیولوژی به خبرنگار جوان میگوید: این ماده که در یک سوم خارجی بخش غضروفی مجرای گوش ترشح میشود، بهعنوان یک پاککننده و ضدعفونیکننده خودکار عمل میکند. علاوه بر این از قسمتهای حساس مجرای گوش محافظت کرده و آنرا چرب و نرم میکند. معمولاً موم اضافی گوش، بدون نیاز به دستکاری، راه خود را به بیرون گوش پیدا کرده و با حرکات فک از جمله جویدن به سمت بیرون رانده میشود و تمام گرد و غبار، اجسام خارجی و آلودگیها را هم با خود خارج میکند. این ماده به تدریج از سوراخ خارجی گوش بیرون ریخته و خشک میشود. در این حالت پاک کردن این موم اضافی که از گوش خارج شده اشکالی ندارد، اما نباید در داخل مجرای گوش بهدنبال این ماده بگردید، بلکه توصیه میشود تنها وقتی آنرا تمیز کنید که از گوشتان خارج شده است.
مومیعلیه باکتری و قارچ
مطالعات نشان داده که موم گوش بر بعضی از باکتریها اثر باکتریکشی دارد. در ضمن محققان متوجه شدهاند که این ماده خاصیت ضد قارچی هم دارد. بهنظر میرسد این اثرات ناشی از وجود اسیدهای چرب اشباع و ایزوزیم در موم گوش و بهخصوص خاصیت اسیدی آن باشد. با این که متخصصان به موم گوش سِرومِن (ear cerumen) میگویند، مفید و لازم است، اما زیادی آن هم مشکلاتی ایجاد میکند.
دستکاری خطرناک جرم گوش
متخصصان توصیه میکنند اگر تجمع موم گوش باعث ناراحتی شما شده و علائمی ایجاد کرده، به جای این که خودتان با استفاده از پنبه و گوش پاککن به جانش بیفتید، به پزشک مراجعه کنید. انباشته شدن این ماده در گوش میتواند علائمی مثل درد، خارش، احساس پری گوش، کاهش شنوایی و حتی وزوز و صدای زنگ را در گوش به وجود آورد. اما دستکاری گوش با اجسام تیز و گوش پاککن نه تنها کمکی به حل مشکل نمیکند، بلکه باعث تحریک گوش و ترشح بیشتر موم و حتی عوارض دیگری از جمله عفونت و آسیب مجرای گوش میشود.
درمان راه دارد
درمان مؤثر با استفاده از مواد حلال موم و خیسکننده گوش انجام میشود. پس از این که با توصیه پزشک چند روزی از این مواد در گوش خود ریختید، ممکن است موم خود بهخود از گوش خارج شده و مجرا باز شود.
شست و شوی گوش
اما اگر خودبهخود باز نشد، وقتی که موم نرمتر شده و چسبندگی کمتری پیدا کرد، آن وقت است که پزشک با استفاده از آب ولرم که توسط سرنگ مخصوص شستوشوی گوش با فشار به داخل مجرا رانده میشود، موم را از مجرا بیرون میآورد.
جهت سرنگ باید طوری باشد که آب از قسمت بالا و عقب مجرا حرکت کرده و تمام مجرا را هنگام خروج پاک کند. دمای این آب باید با دمای بدن انسان یکسان باشد، وگرنه در هنگام شستوشو باعث ایجاد سرگیجه خواهد شد. مواردی که مجرای گوش باریک بوده یا پرده گوش پاره شده باشد، کار پزشک سختتر میشود و باید از وسایل خاصی برای خارج کردن موم استفاده کند. علاوه بر این در بعضی از افراد هم نباید از روش شستوشو استفاده کرد مانند افراد دیابتی و کسانی که ضعف سیستم ایمنی دارند.
خارج کردن جرم گوش با کورت
در این صورت با مکش و وسایل کوچک مخصوصی مانند کورت(curette) که دارای میکروسکوپی برای مشاهده مجراست، هم میتوان موم را خارج کرد. البته فکر نکنید میتوانید دست به کار شده و با جاروبرقی و سوزن، موم را از گوشتان درآورید.
این کار هم خالی از خطر نیست و تنها باید توسط یک پزشک متخصص حرفهای انجام شود. عفونت گوش خارجی، درد، سرگیجه، وزوز گوش و پارگی پرده گوش از عوارض ناخواسته هرگونه دستکاری گوش است. نکتهای که متخصصان بسیار بر آن تاکید میکنند این است که به هیچ عنوان از گوش پاککن و وسایل دیگر برای خارج کردن موم استفاده نکنید، چون تنها باعث هل دادن بیشتر موم به داخل مجرا شده و درمان را مشکلتر میکند. علاوه بر این نباید از آبنباتهای مکیدنی برای تحریک ترشح موم گوش و شمعهای مخروطی مخصوص گوش برای خروج این ماده استفاده کرد.
