جهان- چشم و هم چشمي در همه زواياي زندگي امروزه ما ايرانيان ريشه دوانده است و انجام اعمال مشابه هرچند اشتباه ، رواج زيادي دارد و در بيشتر اوقات سعي بر اين است كه كارهايي كه پيشتر و توسط ديگر آشنايان انجام شده است، هر چندباشكوه تر صورت بگيرد و گاهي اين رفتارها تا مرحله اي ادامه پيدا مي كند كه خودنمايي و تظاهر از سرورويش مي بارد. مراسم عزاداري و مرگ عزيزان، گاهي اوقات به مراسم روکم کني بستگان ساير متوفيان دور و نزديک نيز تبديل مي شود. رسم اهداي تاج گلهاي آنچناني در مجالس ترحيم از جمله اين چشم بسته به دنبال يكديگر رفتن ها است و در بيشتر اوقات قصد نهايي اين است كه شركت كنندگان درمراسم عزاداري متوجه اين موضوع باشند كه با انسان دست و دلبازي طرف هستند!!!
جلوي در مسجد نور، واقع در ميدان فاطمي، بزرگترين تاج گل از طرف يکي از مدعوين به صاحبان مجلس تقديم شده است. اگرچه پيدا كردن او در ميان آن همه سياهپوش كار مشكلي است، ولي ديدن شخصي كه براي جابه جايي تاج گل اهدايي اش از نيسان وانت استفاده مي شد، به سختي آن مي ارزد. وقتي فهميد من هم متوجه شده ام بزرگترين تاج گل را او آورده است، در ميان آن همه غم، لبخندي محو روي لبان او نقش بست، هرچند كه خيلي سعي مي كرد به طريقي پنهانش كند. در مورد علت كار خودتوضيح مي دهد: «بالاخره از ما بيشتر از بقيه توقع دارند ما هم مجبوريم براي حفظ آبرو!!! مطابق آن چيزي كه درباره ما در ذهن دوستانمان هست، عمل كنيم» او در مورد اينكه با مبلغ پرداختي بابت تاج گل، مي توانست كار خداپسندانه انجام دهد كه اثراتي به مراتب ماندگارتر داشته باشد مي گويد: "هر چيزي به جاي خودش، ما هم به اندازه خودمان كمك مي كنيم."
برگزاري مراسم هاي عزاداري تجملاتي در حالي روز به روز در ميان مردم در حال افزايش است که به اعتقاد بسياري از کارشناسان اين رفتارها کم کم در حال تبديل شدن به يک خرده فرهنگ نامناسب و غير منطقي در ميان خانواده هاي ايراني است که مي تواند در درازمدت تاثيرات مخربي را بر باورها و نگرشهاي مردم نسبت به ماهيت مرگ بگذارد. اين موضوع مانند برخي سنت هاي رايج غلط ديگر مي تواند به معضلي بزرگ تبديل شود و تا چند وقت ديگر اين مشکل نيز به مشکلات ديگر شهروندان اضافه مي شود که اين هزينه ها تجملاتي از قبيل تهيه تاج گل را چگونه بايد تامين کنند.تشريفات اضافه اي که به بهانه آبرو داري و حفظ شا ن ميت انجام مي شود نه تنها هيچ کمکي براي راحتي فرد فوت شده در آن دنيا فراهم نم کند که حتي ممکن است تن او را در قبر بلرزاند و بر گنا هان او بيفزايد.
در همين رابطه حجت الاسلام نخعي کارشناس مسائل مذهبي معتقد است: در کشور ما هزينه هاي سر سام آور پس از مرگ که شامل کفن و دفن و برگزاري مراسم ختم مي شود به يک معضل مبدل شده و تقريبا در حال تبديل شدن به يک خرده فرهنگ است و پا به پاي هزينه هاي ازدواج به پيش مي رود.جالب است که اين خرده فرهنگ هيچ سنخيتي با آموزه هاي ديني ما و سنت بزرگان ما ندارد.
وي مي گويد: گر چه در فرهنگ اسلامي هزينه هاي گزاف براي متوفي هيچ تاثيري در کارنامه اعمال او ندارد ،اما اين معضل در حال فراگيري است و اگر کمي با چشم و همچشمي همراه شود به يک فرهنگ مسلط تبديل خواهد شد که مناسب و برازنده جامعه اسلامي نيست.
حجت الاسلام نخعي ادامه مي دهد: با اين پول هاي گزافي که صرف تشريفات اضافه مراسم هاي ترحيم مي شود، مي توان اقدامات انسان دوستانه و خير خواهانهاي انجام داد که باعث آمرزش گناهان و شادي روح اموات مي شود. اين در حالي است که طبق اعتقادات ديني و آموزه هاي اسلام، آنچه براي متوفي بيش از هر چيز ديگر ياري رسان و آرامش بخش است، خيراتي است که بازماندگان برايش مي فرستند.
تاج گلهاي بالا شهري و پايين شهري
گل فروشيها در تهران بستگي به منطقه اي که گل مي فروشند قيمت تاج گلهاي عزاداري را متفاوت عرضه مي کنند. يکي از فروشندگان گل که در خيابان مير داماد مغازه دارد فروش تاج گلهايش را خوب اعلام مي کند و مي گويد که حداقل هفته اي 2تا3 تاج گل در نرخهاي مختلف مي فروشد . اين گل فروش قيمت پايين ترين تاج گلش را 80 هزار تومان اعلام مي کند ولي سقف معيني را براي آخرين قيمت در نظر نگرفته است و مي گويد: «حتي اگر كسي بخواهد تا مبلغ ? ميليون تومان گل براي تاج گلي كه سفارش مي دهد، به كاربرده شود، ما با مشكلي از جهت كمبود گل مواجه نخواهيم شد». وي در پاسخ به بالاترين نرخ تاج گلي که براي مجلس ترحيم تا به حال فروخته است ،قيمت 700 هزار تومان را اعلام مي کند و ادامه مي دهد:برخي از افراد تاج گلهاي دو طبقه سفارش مي دهند که به زور داخل نيسان جا مي گيرد . البته اين تاج گلها قطعا تا شب هفت مرحوم هم دوام نمي آورند و هر نوع گلي که در آن به کار گرفته شده باشد نهايتا تا سه روز زيبا جلوه مي کند و بعد از آن پلاسيده مي شوند.
اما فروشنده ديگري که در ميدان خراسان مشغول به کار است خيلي از فروش تاج گلهايش براي مراسمهاي ختم راضي نيست . وي مي گويد : اين گونه تاج گلها در اين مناطق زياد مشتري ندارد .اگر کسي هم بخواهد براي مجلس ختم سنگ تمام بگذارد يا تاج گل ارزان قيمت سفارش مي دهد که به صرفه نيست و يا تاج گل مصنوعي اجاره ميکند.اين گل فروش پايين ترين نرخ تاج گلهاي طبيعي اش را 30 هزار تومان و بالاترين قيمت آن را 200 هزار تومان بيان مي کند و مي افزايد: اجاره تاج گلهاي مصنوعي اش از 10 هزار تومان آغاز و نهايتا به 25 هزار تومان ختم مي شود . اين در حالي است که موسسه خيريه اي در شمال شهر تهران براي کمک به ايتام تاج گل مصنوعي با حداقل اجاره 50 هزار تومان تا 100 هزار تومان در اختيار خيرين قرار مي دهد.
مفهوم مباحث بالا وقتي روشن مي شود كه حجم معاوضه روزانه گل و پول را در نظر بياوريم. اگر رابطه مبادلات روزانه خريد گل و تاج گل براي مراسمهاي ختم را با تعداد گلفروشي هايي كه در كشور وجود دارد، به دست آوريم، به رقم قابل توجهي برخورد خواهيم كرد. طبق گفته حقيقي كارمند اتحاديه صنف گلفروشان ??? گلفروشي با جواز دائم ، ?? گلفروشي باجواز موقت ? ساله (قابل تمديد) و حدود ??? گلفروشي هم بدون اينكه پروانه كسب داشته باشند، در تهران مشغول به كار هستند و براساس پرس و جو از اتحاديه دكه داران، مشخص شد كه فقط در منطقه ? تهران، ?? دكه جهت فروش گل وجود دارد و 21 منطقه ديگر شهرداري تهران هم به نوبه خود داراي چنين مكانهايي هستند كه از هر كدام از آنها مي توان تاج گل تهيه کرد.اين در حالي است که به طور متوسط فقط در تهران 130 نفر روزانه راهي ديار باقي مي شوند و اگر هر كدام از گلسراهاي موجود در كشور ما حتي فقط هفته اي يك بار، تزيين كردن تاج گل را تجربه كنند، باز هم بودجه اي كه جهت اين كار صرف مي شود، رقمي قابل توجه است. پولهايي كه فردا يا پس فرداي مجالس ختم و نهايتاً روز هفتم مرگ عزيزان، پلاسيده مي شوند و برخلاف ميلمان مجبور به دورانداختن اسكناس هاي هزارتوماني مي شويم. هزارتوماني هايي كه مي توانند زندگي بسياري را زيرورو كنند و جلوي خيلي از جرم و جنايتها سد بسازند. البته هر كس اختيار جيب خودش را دارد اما خانواده اي ? نفره در تهران زندگي مي كنند که ماهانه ?? هزارتومان بيشتر درآمد ندارند و هر روز انتظار مرگ را مي کشند
