جوان آنلاین: در نیویورک، مذاکره ایران و امریکا بیش از آنکه بر سر یک توافق مشخص باشد، به نبردی بر سر «نقطه شروع» تبدیل شده تهران گفته بازگشایی تنگه هرمز و رفع فشارهای اقتصادی باید مقدم بر بازگشت به گفتوگوهای هستهای باشد و منتظر پاسخ واشینگتن به طرح خود از مسیر قطر است. در مقابل، امریکا تأکید کرده هیچ توافقی بدون پرداختن به برنامه هستهای ایران شکل نمیگیرد. البته عراقچی دیروز در پاسخ به این پرسش که آیا برای دریافت پاسخ در نیویورک میماند یا خیر، گفت که ظرف چند ساعت به تهران پرواز خواهد کرد و عصر دیروز هم نیویورک را ترک کرد.
در کشاکش رایزنیها در نیویورک، انتقادها از سیاست امریکا در راه انداختن جنگ علیه ایران به قوت خود باقی است و ژان ایو لودریان، وزیر خارجه پیشین فرانسه حمله امریکا به ایران را «شتابزده، غیرمنطقی و بدون آمادگی» دانست که اکنون واشینگتن را در برابر یک بنبست قرار داده است. چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنای امریکا هم با یادآوری وعده ترامپ در پایان دادن به جنگ طی چهار یا پنج هفته، گفت: «اکنون وارد ماه هشتم شدهایم و مردم امریکا بهای آن را میپردازند.» در چنین شرایطی، یک نکته در رویکرد امریکاییها برجسته شده و آن هم این که واشینگتن برای برونرفت از آن بنبستی که لودریان به آن اشاره کرده، ولع عجیبی برای به میان کشیدن مسئله هستهای ایران دارد؛ به طوری که یک مقام امریکایی اعلام کرده تا زمانی که به مسائل هستهای پرداخته نشود، توافقی حاصل نخواهد شد. این موضوع به حدی اهمیت دارد که جریانسازیهای خبری در آخرین روز حضور تیم ایرانی در نیویورک درباره مسئله هستهای شدت گرفت. همزمان منابع امریکایی از انعطاف تهران در پرونده هستهای خبر دادند. شبکه الحدث هم به نقل از منابعی در پاکستان مدعی شد ایران در چارچوب مذاکرات غیرمستقیم با امریکا، با توقف غنیسازی اورانیوم در ازای کاهش تحریمهای واشینگتن موافقت کرده است.
بازگشایی هرمز منوط به اجرای شروط ایران
ساعتی بعد، یک مقام آگاه ایرانی به پرستیوی گفت که چنین گزارههایی نادرست هستند و اضافه کرد: «دولت ایالات متحده در تنگه هرمز به دام افتاده و برای منحرف کردن توجه از این مشکل، موضوع هستهای را مطرح میکند.» این مقام ایرانی گفت: «موضع ایران در مورد مسئله هستهای تغییر نکرده و هیچ بحثی در این زمینه صورت نگرفته است.» این موضعگیری را دیروز سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، ضمن تشریح تحولات اتفاق افتاده در روزهای حضور در نیویورک، تکمیل کرد: «به شدت تکذیب میکنم. از چند ساعت پیش تبلیغاتی در رسانههای مختلف شکل گرفته و ادعاهایی مطرح میکنند و مطالبی را به ایران منتسب میکنند. بنده با قاطعیت عرض میکنم که هیچ تغییری در مواضع ایران رخ نداده است. شروط ما برای بازگشایی تنگه (هرمز) مشخص است. در خصوص سایر مسائل نیز موضع ما مشخص است. در حال حاضر اصلاً بحثی نشده است.» وی گفت: «بحث ما روشن است. در حال حاضر فقط موضوع تنگه هرمز است. باز شدن تنگه هرمز هم منوط به تحقق یک سری شرایط است که به طرف مقابل اعلام کردیم. خواهش میکنم به این گمانهزنیها یا فضاسازیهای عمدی که بعضی از رسانهها انجام میدهند، توجه نشود.»
راهحل را ایران ارائه داد
عراقچی توضیح داد: «شروطی وجود دارد و از سمت مقام معظم رهبری تأکید شده و این شروط باید اجرایی شود تا تنگه هرمز باز شود. مأموریت ما این بود که این شروط را هم به اطلاع طرف امریکایی برسانیم و هم به اطلاع همه کشورهای دیگر و جامعه بینالمللی که مطلع باشد که ایران در این خصوص طرح دارد.» رئیس دستگاه دیپلماسی یادآور شد: «اگر امریکاییها ادعا دارند که دنبال توافق یا دنبال یک راهحل مسالمتآمیز هستند، ما این راهحل را معرفی کردیم.» عراقچی ادامه داد: «طرح ما که به طرح هفت مادهای معروف شد، از طریق واسطه قطری به امریکاییها منتقل شد. بهرغم حرفهایی که رئیسجمهور امریکا زد، من گفتم منتظر پاسخ رسمی امریکا از طریق واسطهها هستیم.» وی گفت: «امروز یکی از واسطههای قطری دیدار مجددی با ما داشت. بحثهایی را انجام دادیم و روی ایدههایی صحبت کرد و اینکه چگونه میشود برای تحقق شروط ایران راهگشایی کرد و چگونه میتوان این شروط را محقق کرد، ایدههایی را داشتند و بحث داشتیم و باز با طرف امریکایی مطرح خواهند کرد و پاسخ نهایی طرف امریکایی بعد از آن به ما منتقل میشود و امیدوار هستم که این کار تا فردا انجام شود.» وزیر خارجه درباره حضورش در نیویورک یا بازگشتش به تهران گفت: «چند ساعت دیگر به سمت تهران پرواز میکنم و قطریها، هر زمانی که پاسخی داشته باشند، خودشان میدانند که چگونه میتوانند آن را به دست ما برسانند. این ارتباطات و پیامهایی که میانجیگران قطری و پاکستانی رد و بدل میکردند، همیشه بوده و الان با توجه به طرحی که ایران ارائه داد، شکل جدیتری به خود گرفته است. اگر پاسخی باشد، قطریها آن را خواهند رساند و براساس آن در تهران تصمیمگیری خواهد شد.» او عصر دیروز، نیویورک را به مقصد تهران ترک کرد.
