جوان آنلاین: روز یکشنبه، در حالی که بازار جهانی نفت زیر فشار اختلالهای همزمان در خلیج فارس و دریای سرخ قرار داشت، بندر نفتی ینبع عربستان مجدداً مورد حمله موشکی قرار گرفت؛ حملهای که نهتنها موج تازهای از نگرانی درباره عرضه جهانی نفت و افزایش قیمتها را به همراه داشت، بلکه در شرایطی که ذخایر نفت در ینبع تنها برای چند روز دیگر پاسخگوی صادرات است، شکنندگی راههای جایگزین ریاض را آشکارتر کرد. ارزیابیهای اولیه میگوید که راهاندازی خط لوله ینبع که عربستان از آن برای دور زدن تنگه هرمز استفاده میکرد، شش هفته زمان خواهد برد. این یعنی آنکه تا آستانه انتخابات ماه نوامبر در امریکا، نفت در جهان همچنان تحت فشار خواهد ماند. رویترز به نقل از منابع صنعت نفت هشدار داده که اگر عربستان سعودی ظرف چند روز آینده خط لوله راهبردی شرق-غرب را دوباره راهاندازی نکند، ذخایر نفت صادراتی این کشور به پایان میرسد و تا ۴ درصد از عرضه جهانی نفت از بازار حذف خواهد شد.
دیروز عصر، منابع خبری از انفجار در نزدیکی ینبع و آتشسوزی در تأسیساتی خبر دادهاند که عملاً به توقف کامل صادرات از ینبع منجر شد. اطلاعات تأییدشده، حاکی از حمله به خط لوله انتقال نفت در ریاض و مدینه است و از آنجا که این خط لوله، خوراک اصلی پالایشگاه و پایانه صادراتی ینبع است، توقف فعالیت آن کارکرد پالایشگاه و بارگیری را نیز متوقف کرده است. در پی این تحولات، قیمت نفت برنت با ۸. ۸ درصد افزایش هفتگی، به ۱۰۴.۶۱ دلار در هر بشکه رسید و حتی در مقطعی تا ۱۰۵.۷۹ دلار بالا رفت. کارشناسان هشدار دادهاند که اگر خط لوله شرق-غرب به طور جدی آسیب دیده باشد، قیمت نفت میتواند به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد.
مسدود شدن آخرین راه فرار
اخبار مربوط به انفجار در ینبع و توقف خط لوله شرق-غرب، ضربهای همزمان به تنها مسیر جایگزین صادرات نفت عربستان وارد کرده و همزمانی آن با تسلط انصارالله بر بابالمندب، وضعیت انرژی سعودیها را به بحرانی بیسابقه کشانده است. دادههای مؤسسه کپلر حاکی از این است که صادرات نفت خام عربستان در ماه اوت به ۳.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که پایینترین سطح ماهانه طی بیشاز دو دهه گذشته است. صادرات از بندر ینبع نیز در هفتههای اخیر به کمتر از ۱.۵میلیون بشکه رسیده است. عربستان نیز به اوپک اعلام کرده که تولید نفت خام این کشور در ماه اوت به ۶.۲۳۸ میلیون بشکه در روز سقوط کرده است. این رقم، پایینترین سطح از سال ۱۹۹۰ تاکنون محسوب میشود. همزمان، آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده تولید نفت عربستان در ماه اوت به ۶.۲ میلیون بشکه در روز رسیده که پایینترین سطح آن در بیش از سه دهه اخیر است. از این ۶.۲ فقط بین ۳.۱ تا ۳.۲ در ماه گذشته میلادی صادرات شده، در حالی که قبلاً بهطور میانگین۷-۸ میلیون بشکه صادرات میشده است. تحت چنین شرایطی اگر فعالیت خط لولهای که از دریای سرخ میگذرد در روزهای آینده از سر گرفته نشود، ظرف پنج تا هفت روز به پایان خواهند رسید.
از طرفی، راهاندازی خط لوله ینبع که عربستان از آن برای دور زدن تنگه هرمز استفاده میکرد، شش هفته زمان خواهد برد. مجموعه این موارد یعنی، نفتی که بهطور مشخص برای صادرات از مسیر ینبع آماده شده محدود است و با ادامه شرایط کنونی، حدود ۴درصد از عرضه جهانی نفت از بین خواهد رفت. این تحولات در شرایطی اتفاق افتاده که وزارت انرژی عربستان رسماً حملات پنج شنبه به خط لوله شرق-غرب (پترولاین) در مناطق ریاض و مدینه را تأیید کرد. این خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری، نفت خام را از بقیق در شرق به ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند و تنها مسیر صادراتی عربستان است که از تنگه هرمز عبور نمیکند. همزمان با حمله به خط لوله، انصارالله موفق شد جزیره راهبردی پریم (میون) را در دهانه تنگه بابالمندب تصرف کند. پیش از آن نیز نیروهای انصارالله شهر بندری المخا و بخشهای وسیعی از ساحل غربی یمن را به کنترل خود درآورده بودند. یک مقام ارشد «شورای انتقالی جنوب» به «سیانان» گفته است که انصارالله برای بستن بابالمندب «حتی نیازی به سلاحهای پیشرفته ندارد و میتواند تنها با یک توپ نصبشده روی خودرو این کار را انجام دهد.» جدیترین پیامد این رویدادها، از کار افتادن «آخرین راه فرار» عربستان از تنگه هرمز است.
ضرب شست انصارالله به دهها هزار تکفیری
در جریان یک هفته عملیات سنگین ارتش و انصارالله یمن از ۱۲ الی ۱۹ شهریور، رزمندگان یمنی توانستند شش منطقه (شهرستان) در استانهای تعز و الحدیده را آزاد کنند و کنترل بابالمندب را در دست بگیرند که مجموع مناطق آزادشده ۵ هزار و ۴۰۰ کیلومتر مربع را در بر میگیرد. در این بین، یک منبع دولت عدن که با عربستان سعودی همسو است خبر داد که طارق صالح برادرزاده علی عبدالله صالح رئیسجمهور معدوم یمن به ریاض فرار کرده است. این منبع به وبگاه عربی۲۱ گفت که شکست سنگین طارق صالح در سواحل غربی او را مجبور کرده تا به ریاض برود. همچنین، رهبران قبایل در مأرب «عملاً به توافق» برای واگذاری شهر به انصارالله رسیدهاند، اما عربستان سعودی با اعمال فشار شدید و تهدید به مداخلهای گسترده از جمله تشدید حملات هوایی مانعتراشی میکند. توافق پیشنهادی میان انصارالله و قبایل مأرب شامل عفو عمومی برای تمامی نیروهای رزمی طرف مقابل و حفظ خودروها و تسلیحات سبک آنهاست. دیروز نیز نصرالدین عامر یادآور شد که انصارالله از قبل برای همه سناریوها از قبل آماده شده بود. او با تأکید بر اینکه با تجمیع مزدوران سعودی در این مناطق، شرایط برای آغاز عملیات فراهم شد، عنوان کرد: «نیروهای مسلح یمن این تجمعات را هدف قرار دادند تا این خطر در این مناطق را از بین ببرند.»
عامر با بیان اینکه این اقدامات بخشی از وظیفه ارتش یمن برای آزادسازی اراضی خود از اشغال سعودی بود، خاطرنشان کرد: این نبرد ساده نبود. ما درباره هفت لشکر نظامی و حدود ۳۸ تیپ نظامی صحبت میکنیم، یعنی دهها هزار تن که بیشتر آنان از نیروهای سلفی و تکفیری بودند. وی با تأکید بر اینکه این عملیات برقآسا بود و خسارات زیادی به دشمن وارد کرد، افزود: تعداد کشتهها و اسرای دشمن بسیار زیاد بود. در بخش رسانهای هم آنها یک روایت برعکس را منتقل کردند، ولی ما تصمیم گرفتیم وارد جزئیات نشویم تا اینکه این نبرد به پایان برسد.
