جوان آنلاین: بورس تهران این روزها در حال ارائه نمایشی خیرهکننده است و سریال رکوردشکنی بازار سرمایه با عبور شاخص کل از مرز ۷ میلیون واحد ادامه دارد. با این حال، مهمترین اتفاق روزهای اخیر را نباید فقط در جهش شاخص جستوجو کرد. ورود ۷هزار و ۵۸۲ میلیارد تومان پول حقیقی، خروج نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت و اختلاف کمسابقه سرانه خرید و فروش نشان میدهد افزایش قیمتها با تغییر جدی در جریان نقدینگی همراه شده است. گزارشها حاکی از آن است که جریان پول در روزهای اخیر به مهمترین موتور بازار تبدیل شده و خریداران برخلاف هفتههای قبل، با قدرت بیشتری عرضهها را جذب میکنند. در همین حال، کارشناسان با توجه به شرایط بازار و شرایط متغیرهای اثرگذار، سناریوهای مختلفی برای بورس پس از رسیدن به کانال ۷میلیونی مطرح میکنند.
شاخص کل که حدود چهار ماه قبل در محدوده ۳میلیون و ۷۰۰ هزار واحد قرار داشت، اکنون به نزدیکی ۷میلیون واحد رسیده و به این ترتیب، بازدهی بازار در این مدت به حدود ۸۶ درصد رسیده است. حرکت شاخص به سمت کانال ۷میلیون واحد در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بازار پیشتر نیز محدوده ۶میلیون واحد را پشت سر گذاشته بود. در آن مقطع، نزدیک شدن شاخص به این سطح با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال اصلاح همراه شد و برخی سناریوها از احتمال افزایش عرضه و عقبنشینی بازار حکایت داشتند، اما بورس در ادامه مسیر خود خیلی سریع از فشارهای فروش عبور کرد و بار دیگر به مسیر صعودی بازگشت. این واکنش نشان داد تقاضای موجود در بازار توان جذب عرضهها را داشته و محدودههای مقاومتی نتوانستهاند به مانعی جدی برای ادامه حرکت شاخص تبدیل شوند. با این حال، تداوم رشد در شرایط کنونی و با توجه به سطوح قیمتی بازارهای موازی بورس شرایط را نسبت به دوره قبل متفاوت میکند.
تقاضای تازه تعیینکننده ادامه صعود
با توجه به رشد سریع شاخص و استراحتی که بهطور معمول بعد از رشد شارپی، بازار تجربه میکند، کارشناسان این احتمال را مطرح میکنند که بخشی از سرمایهگذاران برای شناسایی سود اقدام به فروش کنند. با این حال، صرف نزدیک شدن شاخص به یک کانال مشخص را نمیتوان بهتنهایی نشانه آغاز اصلاح دانست. آنچه اهمیت دارد، رفتار سرمایههای خرد، قدرت تقاضا، ارزش معاملات و واکنش سهامداران به افزایش عرضههاست. اگر جریان ورود پول ادامه پیدا کند و بازار بتواند عرضههای جدید را جذب کند، رسیدن به کانال ۷میلیون واحد به معنای تغییر مسیر بورس نخواهد بود. در مقابل کاهش قدرت تقاضا در کنار افزایش عرضه میتواند زمینه را برای یک دوره استراحت یا اصلاح فراهم کند. رضا گلستانی، کارشناس بازار سرمایه درباره وضعیت این روزهای معاملات بورس گفت: جهش این روزهای شاخص عدد بزرگی است، اما ورود پول پرقدرت اتفاق مهمتری محسوب میشود و نشان میدهد رشد بازار فعلاً صرفاً حاصل افزایش قیمت چند سهم شاخصساز نیست. او افزود: نسبت سرانه خرید و فروش حقیقی نیز بسیار قابل توجه است. سرانه خرید تقریباً پنج برابر فروش بوده و همزمان سهم حقیقیها از خرید به مراتب بیشتر از سهم آنها از فروش است. این ترکیب از برتری جدی تقاضای حقیقی حکایت دارد.
این کارشناس ادامه داد: خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت نیز نشان میدهد ریسکپذیری بخشی از سرمایهگذاران افزایش یافته است. البته کاهش ارزش معاملات خرد باید زیر نظر گرفته شود و اگر بازار با عرضههای بیشتر مواجه شود، حفظ گردش معاملات اهمیت زیادی خواهد داشت. گلستانی تأکید کرد: مرز ۷ میلیون احتمالاً عرضههای جدیدی ایجاد میکند. اتفاق تعیینکننده این نیست که شاخص این عدد را لمس میکند یا خیر؛ مهم این است که بازار پس از رسیدن به آن چه میزان تقاضای تازه برای جذب عرضهها خواهد داشت.
ارزندگی بنیادی در تقاطع تورم
حمید شاملو از دیگر کارشناسان بازار سرمایه نیز با اشاره به ارزندگی بنیادی بازار در شرایط تورم کنونی گفت: رسیدن بازدهی شاخص هموزن بورس تهران از ابتدای سال به ۱۰۰درصد، تصویری از تغییر آرایش بازار سهام ارائه میکند، چراکه در شرایطی که شاخص کل نیز در محدودههای تاریخی جدید قرار گرفته، رشد قابل توجه نمادهای کوچک و متوسط نشان میدهد موج صعودی اخیر فقط به چند سهم بزرگ و شاخصساز محدود نمانده و دامنه مشارکت در بازار افزایش یافته است.
او در پاسخ به این سؤال که آیا چنین رشدی میتواند ادامه پیدا کند، گفت: ترکیب معاملات نشان میدهد آنچه در حال حاضر بازار سهام را به جلو میراند، تنها رشد چند نماد بزرگ نیست، بلکه تقاضا در عرض بازار سرمایه نیز گسترش یافته است. با این حال، همین نقطه به گفته او میتواند محل شکلگیری نخستین ابهامات باشد، چراکه بازار سرمایه زمانی که برای مدت طولانی با فزونی تقاضا مواجه است، ممکن است با کاهش عرضه و محدود شدن معاملات روبهرو شود. در چنین شرایطی، کاهش ارزش معاملات لزوماً به معنای کاهش جذابیت بازار سهام نیست و ممکن است فروشندگان به امید قیمتهای بالاتر از عرضه سهام خودداری کنند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه افزود: اگر ارزش معاملات تالار شیشهای در حال کاهش باشد، اما ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند و صفهای خرید در بخش وسیعی از بازار سهام شکل بگیرد، نمیتوان صرفاً بر اساس کاهش گردش معاملات نتیجه گرفت که روند صعودی در حال تضعیف است. در مقابل، اگر در روزهای آینده عرضه افزایش یابد و بازار سرمایه نتواند این عرضه را با نقدینگی جدید جذب کند، آن زمان کاهش ارزش معاملات میتواند معنای متفاوتی پیدا کند. او ادامه داد: به نظر میرسد با ادامه روند رکوردشکنی بورس، افراد بیشتری ترغیب شوند وارد بازار سهام شوند و ممکن است برخی افراد زمانی وارد شوند که شاخص به محدودههای ۱۰میلیون واحد رسیده باشد. بنابراین نحوه ورود پول جدید و رفتار سرمایهگذاران تازهوارد در ادامه مسیر اهمیت زیادی خواهد داشت.
در مجموع، روزهای آینده برای بورس بیش از آنکه به ثبت یک رکورد جدید وابسته باشد، به آزمون توان بازار سهام برای جذب عرضهها وابسته خواهد بود. از این رو، اگر نقدینگی تازه بتواند سودگیری معاملهگران قدیمی را پوشش دهد، رکورد هموزن میتواند مقدمهای برای یک مرحله جدید از رشد بازار باشد، اما اگر عرضه از تقاضا پیشی بگیرد، اصلاح قیمتها نیز لزوماً به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود، بلکه میتواند فرصتی برای تخلیه هیجان، بازآرایی نقدینگی و تعیین تکلیف سهمهایی باشد که از موج اخیر بیشترین بهره را بردهاند. در نهایت، آنچه بورس را از یک موج صعودی کوتاهمدت به یک روند پایدار تبدیل میکند، نه ارتفاع شاخصها، بلکه تداوم ورود نقدینگی، بهبود سودآوری، گردش سرمایه و توان بازار سهام برای جذب عرضههای جدید است.
