جوان آنلاین: در حالی که ترامپ مدعی است ارتش امریکا کنترل کشتیرانی در تنگه هرمز را در دست گرفته و با این ادعاها تلاش دارد نگرانیها در بازار انرژی را کاهش دهد، تهدیدات ایران برای ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در خلیج فارس، معادلات این آبراه راهبردی را بار دیگر تحت تأثیر قرار داده است. تا جایی که قیمت نفت دیروز پس از ماهها به بالای ۱۰۰دلار رسید؛ اتفاقی که نشان داد با وجود ادعاهای واشینگتن، سایه جنگ همچنان بر سر تنگه هرمز سنگینی میکند. در همین حال، عراقچی راهحل بازگشت این آبراه به وضعیت عادی را بازگشت امریکا به تفاهمنامه اسلامآباد دانست.
تشدید تقابل ایران و امریکا در عرصههای دریایی و اقتصادی، بار دیگر بازارهای انرژی را تحت تأثیر قرار داده و نگرانیها درباره آینده قیمت نفت را افزایش داده است. پس از چند ماه که قیمت نفت به زیر ۹۰دلار سقوط کرده بود، اکنون در پی درگیریهای اخیر میان تهران و واشینگتن در تنگه هرمز، بار دیگر در مسیر صعودی قرار گرفته است. رویترز نوشت: قیمت نفت برنت به بیش از ۹۷ دلار برای هر بشکه افزایش یافته است. شبکه بلومبرگ نیز هشدار داد که در صورت تشدید حملات به کشتیها در تنگه هرمز، قیمت نفت ممکن است به ۱۲۰دلار در هر بشکه برسد و اختلال در عرضه جهانی نفت را به دنبال داشته باشد.
گفتاردرمانی تکراری ترامپ
با وجود آنکه تبعات افزایش قیمت نفت بهطور مستقیم در زندگی مردم در سراسر جهان احساس میشود، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، همچون گذشته تلاش دارد این وضعیت را عادی و اوضاع را تحت کنترل نشان دهد. همزمان با رسیدن بهای جهانی نفت به بشکهای ۱۰۰ دلار، ترامپ بار دیگر به گفتاردرمانی برای پایینآوردن قیمت آن روی آورد. ترامپ بامداد سه شنبه طی پیامی در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی «تروثسوشال» مدعی شد: «وقتی در جنگ با ایران پیروز شویم، قیمت نفت به سرعت کاهش خواهد یافت، همانطور که هر چیز دیگری در حال کاهش است». ترامپ ادعا کرد: «سه دلار برای هر گالن، اما در نهایت زیر دو دلار برای هر گالن خواهد شد. همه اینها به سرعت اتفاق خواهد افتاد و ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت.»
سخنگوی وزارت خارجه امریکا نیز همسو با ترامپ مدعی شد که واشینگتن اجازه نمیدهد ایران اقتصاد جهانی را گروگان بگیرد. این در حالی است که ایران طی روزهای گذشته با شلیک موشک جدید خود به سمت ناوهای امریکایی و تهدید به ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در صورت تشدید فشارهای اقتصادی واشینگتن، بر روند صعودی قیمت نفت تأثیر گذاشته است. این تحولات نشان میدهد که برخلاف ادعاهای ترامپ، واقعیتهای میدانی چیز دیگری را روایت میکند و این ایران است که همچنان نقش تعیینکنندهای در مدیریت تنگه هرمز دارد، نه واشینگتن.
رویترز در این زمینه گزارش داد که دادههای کشتیرانی شرکت کپلر نشان میدهد تردد کشتیهای باری در تنگه هرمز طی روز دوشنبه به هفت عدد کاهش پیدا کرده است و این کاهش تردد کشتیهای باری در تنگه هرمز پس از تهدیدات ایران صورت گرفته است.
مقامات ایرانی تأکید دارند تا زمانی که واشینگتن از مواضع خصمانه خود عقبنشینی نکند، تنگه هرمز نیز همچنان بسته خواهد ماند. در همین چارچوب، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، دیروز در گفتوگوی تلفنی با وزیر خارجه ژاپن، مسئولیت وضعیت تنش کنونی در منطقه را متوجه نقض تأسفبار تعهدات امریکا در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد دانست و تأکید کرد: «راهحل ساده است. بازگشت و پایبندی طرف امریکایی به تعهدات و امضای خود در تفاهمنامه اسلامآباد، زمینه را برای بازگشت به وضعیت عادی فراهم خواهد کرد». عراقچی همچنین با تشریح آخرین وضعیت مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز، از پیشرفت قابلتوجه گفتوگوهای دو کشور برای تعیین یک مسیر موقت تردد در تنگه خبر داد و بر تداوم رایزنیها میان دو کشور برای توافق درباره سازوکارهای آتی مدیریت تنگه هرمز تأکید کرد.
خسارات نظامی واشینگتن
منابع آگاه و مقامات امریکایی به شبکه سیانان گفتهاند که وارد آمدن خسارات قابلتوجه به پایگاهها و منافع امریکا بر اثر حملات ایران، مقامات ارتش و سازمان سیا را به بررسی کاهش نیروها و حتی بازسازی برخی تأسیسات آسیبدیده واداشته است. شش منبع آگاه گفتند: اگر این کاهش نیروها انجام شود، نشاندهنده تغییر دیگری در شیوه برخورد دستگاه امنیت ملی امریکا با منطقهای خواهد بود که رؤسای جمهور این کشور به دنبال ترک آن بودهاند. به گفته این منبع آگاه، ارتش امریکا همچنین در حال ارزیابی چگونگی تقویت دفاع از آن دسته از نیروهایی است که انتظار میرود حتی پس از پایان جنگ نیز در منطقه باقی بمانند. این شامل انتقال برخی تأسیسات به زیر زمین برای دفاع بهتر در برابر حملات موشکی و پهپادی مشابه درگیریهای اخیر با ایران است.
علاوه بر این، لسآنجلستایمز نیز دیروز در مقالهای به بررسی کمبود ذخایر موشکی ارتش امریکا پس از جنگ با ایران پرداخته است. این گزارش تأکید دارد که امریکا بخش بزرگی از موشکهای دفاعی پیشرفته خود را از دست داده و برای بازیابی و جبران این خسارت به سالها زمان نیاز دارد. این روزنامه میافزاید که آمارها به قدری نگرانکننده هستند که مقامات پنتاگون از تأیید، تکذیب یا حتی بحث در مورد آنها خودداری میکنند. بر اساس مطالعهای که در «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» در واشینگتن انجام شده، در آغاز جنگ، پنتاگون در ذخایر جهانی خود تقریباً ۲۸۰۰ موشک پاتریوت و تاد در اختیار داشت. طبق برآورد این مرکز، تا پایان ماه جولای، این تعداد به حدود ۱۱۰۰موشک کاهش یافته است. به این ترتیب، نزدیک به دو سوم موشکهای پاتریوت و حدود ۴۰درصد از موشکهای دوربرد تاد مصرف شدهاند.
