با استعفای «دنیل دریسکول» وزیر امور ارتش امریکا در میانه رویارویی نظامی با ایران، آشفتگی در ارتش به نقطه اوج رسید. این استعفا پس از موج گسترده پاکسازیهای پیت هگست انجام شده، کسی که ترامپ دربارهاش گفته «انگار از در داخل داستانها آمده است». حالا به تعبیر آتلانتیک، شمار ژنرالهای ارتش امریکا از هر موقع دیگری در تاریخ معاصر کمتر است. منابع امریکایی میگویند دیو فیتزجرالد، معاون وزیر ارتش، و شماری دیگر نیز احتمالاً همین هفته پنتاگون را ترک میکنند.
دنیل دریسکول، وزیر امور ارتش امریکا، پس از ماهها اختلاف با پیت هگست، استعفای خود را به دونالد ترامپ ارائه و کاخ سفید نیز دوشنبه شب خروج او را تأیید کرد. هرچند دلیل رسمی استعفای دریسکول اعلام نشده، ولی رویترز، واشینگتنپست و سیبیاس همگی از ماهها اصطکاک میان او و هگست بر سر مسیر آینده ارتش و بهویژه تصمیمهای مربوط به برکناری و کنار گذاشتن فرماندهان ارشد خبر دادهاند.
اهمیت این استعفا زمانی بیشتر میشود که ارتش امریکا همزمان درگیر جنگ با ایران است و بخشی از توان نظامی آن در خاورمیانه به کار گرفته شده است. در چنین شرایطی، خروج عالیترین مقام غیرنظامی ارتش فقط یک تغییر اداری نیست، بلکه نشانهای از شکاف در بالاترین لایه تصمیمگیری نظامی امریکا محسوب میشود. آتلانتیک نوشته که اختلافها آنقدر جدی بوده که دریسکول اخیراً در جلسهای در کاخ سفید نگرانی خود را مستقیماً با ترامپ در میان گذاشته و درباره خروج گسترده فرماندهان ارشد هشدار داده، چیزی که باعث تعجب ترامپ شده است.
طبق روایت آتلانتیک، دریسکول به ترامپ گفته بود که شمار زیادی از ژنرالها و افسران ارشد در دوره هگست اخراج شده، کنار گذاشته شده یا از مسیر ارتقا خارج شدهاند و این وضعیت توان ارتش را برای اجرای تغییرات مورد نیاز تضعیف کرده. آتلانتیک میگوید که حالا ارتش امریکا با بیش از ۴۵۰ هزار نیروی فعال، ژنرالهای کمتری نسبت به هر مقطع دیگری در تاریخ معاصر خود دارد.
خلأ عمیقتر در ساختار فرماندهی
این وضعیت با خروجهای قبلی در رأس ارتش نیز پیوند خورده؛ ژنرال رندی جورج، رئیس ستاد ارتش، پیشتر برکنار شده بود و ژنرال کریستوفر دوناهو، فرمانده نیروهای ارتش امریکا در اروپا و آفریقا نیز از سمت خود کنار رفت. با استعفای دریسکول، خلأ در ساختار فرماندهی ارتش عمیقتر شده. آسوشیتدپرس این روند را بخشی از مجموعهای از جابهجاییهای گسترده در رهبری نظامی امریکا دانسته که در دوره هگست شدت گرفته است.
دریسکول تنها منتقد تصمیمهای پرسنلی هگست نبود. اختلاف میان این دو مقام به آینده ارتش، مدرنسازی تجهیزات و شیوه انطباق با جنگهای جدید نیز کشیده شده بود. دریسکول از ورود شرکتهای فناوری کوچکتر به ساختار نظامی و استفاده از تجربه جنگ اوکراین در حوزه پهپاد و فناوریهای تجاری دفاع میکرد، در حالی که گزارشها از مقاومت هگست در برابر برخی از این رویکردها حکایت دارد. انتظار میرود دیو فیتزجرالد، از چهرههای نزدیک به این جریان نوآوری، نیز از پنتاگون خارج شود.
در کاخ سفید اما، سعی شده روایت استعفا به دور از تنشهای داخل ارتش بیان شود. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، دریسکول را مقامی «بسیار مؤثر» توصیف کرد و گفت او در اجرای دستور کار ترامپ، افزایش آمادگی و توان رزمی ارتش و حتی تلاشهای مربوط به مذاکرات روسیه و اوکراین نقش مهمی داشته است. این موضع، در شرایطی که گزارشها از اختلاف جدی میان او و هگست حکایت دارند، نشان میدهد کاخ سفید دستکم در سطح علنی تلاش میکند خروج او را به بحران داخلی پنتاگون تبدیل نکند.
نگرانی از فرسایش جنگ با ایران
همزمانی این تغییرات با جنگ ایران، مسئله را حساستر میکند. دریسکول مخالف سیاسی جنگ با ایران معرفی نشده است. اما درباره فشارها و پیامدهای ادامه جنگ ایران بر ارتش امریکا، در کنار پاکسازی گسترده فرماندهان، نگرانی جدی داشته است. گزارش گاردین به نقل از واشینگتنپست نوشته که چهار فرمانده چهارستاره ارتش امریکا درباره تصمیم هگست برای تمدید استقرار بیش از ۵۰ هزار نیروی امریکایی در خاورمیانه تا سال ۲۰۲۷ اعتراض رسمی ثبت کردهاند؛ اعتراضهایی که در اسناد داخلی وزارت جنگ ثبت شده و نگرانیهایی درباره فرسایش توان نیروی دریایی و کاهش ظرفیت دفاع از داخل امریکا ایجاد میکند. پنتاگون اصل اختلافنظر فرماندهان در فرآیند تصمیمگیری را انکار نکرده، اما به محتوای گزارش حمله کرده است.
جنگ با ایران اکنون به یکی از مهمترین آزمونهای مدیریتی هگست تبدیل شده و در حالی که او همچنان بر توانایی امریکا برای ادامه عملیات تأکید میکند، گزارشهای رسانههای امریکایی از فشار بر ذخایر مهمات، بهویژه موشکهای رهگیر و تسلیحات دقیق، خبر دادهاند. دولت امریکا نیز از صنعت دفاعی خواسته تولید تسلیحات را با سرعت بیشتری افزایش دهد؛ موضوعی که نشان میدهد ادامه جنگ حتی برای بزرگترین ارتش جهان بدون هزینه و محدودیت نیست.
حالا دریسکول در حالی از ساختمان پنتاگون خارج میشود که نامهایی دیگر نیز در فهرست خروج قرار گرفتهاند و البته جنگ ایران هنوز تمام نشده و امریکا همزمان با مسئله اوکراین، خاورمیانه و رقابت با چین روبهرو است. پرسش بزرگتر این است که آیا پنتاگون میتواند در میانه جنگی پرهزینه، میان سرعت تصمیمگیری سیاسی، اختلافات داخلی و نیاز به حفظ یک زنجیره فرماندهی باثبات تعادل برقرار کند.
