جوان آنلاین: مرغ در سال ۱۴۰۴ همچنان اصلیترین منبع تأمین گوشت سفید کشور بود و با اختصاص ۸/ ۹۶ درصد از کل گوشت طیور تولیدشده، سهم نخست سبد پروتئینی خانوارها را حفظ کرد؛ بهگونهای که ورود یک میلیارد و ۴۳۴ میلیون قطعه طیور به کشتارگاههای رسمی، عرضه دو میلیون و ۷۳۶ هزار تن گوشت قابل مصرف را به دنبال داشت و همزمان، تمرکز بخش عمده تولید در چند استان و تداوم فعالیت زنجیره پرورش تا کشتار، ظرفیت صنعت طیور را در پاسخگویی به نیاز بازار داخلی و حفظ جریان عرضه بیش از پیش نمایان ساخت.
صنعت طیور در سال ۱۴۰۴ جایگاه خود را بهعنوان اصلیترین تأمینکننده گوشت سفید کشور حفظ کرد و آمارهای ثبتشده در کشتارگاههای رسمی نیز این واقعیت را تأیید میکند؛ بهطوری که طی این سال، یک میلیارد و ۴۳۴ میلیون قطعه طیور زنده با وزن سه میلیون و ۶۰۷ هزار تن وارد کشتارگاهها شدند و پس از طی مراحل کشتار و فرآوری، یک میلیارد و ۴۲۱میلیون قطعه لاشه قابل مصرف با وزن دو میلیون و ۷۳۶ هزار تن در اختیار بازار قرار گرفت و این حجم از تولید، پاسخ بخش بزرگی از تقاضای مصرفکنندگان را فراهم کرد.
در میان انواع طیور، همچنان مرغ گوشتی بیشترین سهم را در تولید گوشت کشور در اختیار داشت و از مجموع دو میلیون و ۷۳۶ هزار تن گوشت عرضهشده، دو میلیون و ۶۴۸ هزار تن یعنی ۸/۹۶ درصد کل گوشت طیور تولیدی کشور به مرغ اختصاص یافت. این نسبت، جایگاه مرغ را در سبد غذایی خانوارها بهخوبی آشکار میکند و نشان میدهد بازار گوشت سفید همچنان بر پایه تولید مرغ گوشتی استوار است و به همین دلیل، افزایش یا کاهش تولید در این بخش، بهسرعت بر حجم عرضه و تعادل بازار اثر میگذارد و فعالان زنجیره تولید نیز برنامهریزی خود را بر همین مبنا تنظیم میکنند. افزون بر سهم بالای مرغ، اختلاف میان وزن طیور زنده و وزن گوشت قابل مصرف نیز روند طبیعی فرآوری در کشتارگاههای صنعتی را منعکس میکند و بخشی از وزن اولیه در جریان جداسازی پر، خون، احشا و سایر بخشهای غیرخوراکی کاهش مییابد و در نهایت گوشت قابل مصرف وارد شبکه توزیع میشود. از همین رو، وزن سه میلیون و ۶۰۷ هزار تنی طیور زنده پس از فرآوری به دو میلیون و ۷۳۶ هزار تن گوشت قابل مصرف تبدیل شد که مبنای تأمین بازار مصرف کشور قرار گرفت.
گلستان، قطب تولید مرغ کشور
پراکندگی جغرافیایی تولید نیز تفاوت ظرفیت استانها را بهخوبی نمایان میکند؛ چراکه گلستان با کشتار ۱۵۷ میلیون قطعه مرغ به وزن ۲۸۶ هزار تن، بیشترین سهم تولید مرغ کشور را به خود اختصاص داد و فاصله محسوسی با سایر استانها ایجاد کرد. تمرکز واحدهای پرورش مرغ، دسترسی مناسب به زیرساختهای تولید و فعالیت مستمر کشتارگاههای صنعتی، این استان را به یکی از مهمترین مراکز تولید گوشت مرغ کشور تبدیل کرده است.
در مقابل، سایر انواع طیور سهم بسیار محدودتری از تولید را در اختیار داشتند و مجموع گوشت حاصل از بوقلمون، بلدرچین، شترمرغ، مرغ تخمگذار، مرغ مادر و کبک به ۸۸ هزار تن رسید و فقط ۳. ۲ درصد کل گوشت طیور کشور را تشکیل داد. هرچند این رقم در مقایسه با مرغ گوشتی فاصله زیادی دارد، اما حضور این محصولات در بازار، بخشی از نیاز مصرفکنندگان و صنایع غذایی را تأمین میکند و به تنوع تولید در صنعت طیور میافزاید.
بررسی آمار استانها نیز از شکلگیری قطبهای تخصصی در پرورش گونههای مختلف طیور خبر میدهد؛ بهطوری که اصفهان با تولید ۱۱ هزار و ۷۶۸ تن گوشت بوقلمون، رتبه نخست این بخش را در اختیار گرفت و در تولید گوشت شترمرغ نیز با ۷۹۹ تن، بیشترین سهم را ثبت کرد. یزد با تولید ۷۰۹ تن گوشت بلدرچین در جایگاه نخست این محصول قرار گرفت و البرز نیز با تولید ۱۴ هزار و ۴۵ تن گوشت حاصل از مرغ تخمگذار، مرغ مادر و کبک، بیشترین سهم این گروه را به خود اختصاص داد.
تولید پایدار، پشتوانه بازار گوشت سفید
ترکیب آمارهای سال ۱۴۰۴ بیانگر آن است که زنجیره تولید گوشت طیور از مرحله پرورش تا عرضه در کشتارگاههای رسمی، با ظرفیت بالایی به فعالیت خود ادامه داده است و فاصله اندک میان تعداد طیور واردشده به کشتارگاهها و تعداد لاشههای قابل مصرف، بهرهگیری گسترده از ظرفیت واحدهای صنعتی و کاهش ضایعات در فرآیند کشتار را منعکس میکند. این ویژگی، علاوه بر افزایش بهرهوری، امکان برنامهریزی دقیقتر برای مدیریت عرضه در بازار را نیز فراهم میسازد. از سوی دیگر، سهم نزدیک به ۹۷ درصدی مرغ از کل تولید گوشت طیور، بازار گوشت سفید کشور را همچنان وابسته به صنعت مرغداری کرده است و پایداری تولید در این بخش، نقش تعیینکنندهای در حفظ تعادل عرضه ایفا میکند. در مقابل، توسعه پرورش بوقلمون، بلدرچین، شترمرغ و سایر طیور، ظرفیت مناسبی برای تنوعبخشی به تولید و افزایش ارزش افزوده این صنعت فراهم کرده است که در صورت گسترش سرمایهگذاری و توسعه بازار مصرف، سهم بیشتری از تولید گوشت طیور را به خود اختصاص خواهد داد.
