جوان آنلاین: آمارهای اعلامشده از سوی سرهنگ رابعه جوانبخت، رئیس مرکز برخط پلیس راهور تهران بزرگ، تصویری نگرانکننده از وضعیت ایمنی معابر پایتخت ترسیم میکند. جایی که ۶۰درصد تصادفات فوتی در بزرگراهها رخ میدهد و عابران پیاده و موتورسواران بیشترین قربانیان این حوادث هستند؛ آماری که نشان میدهد بیانضباطی ترافیکی همچنان مهمترین تهدید جان شهروندان در خیابانهای تهران است.
هر روز در تهران دهها هزار نفر از بزرگراههایی عبور میکنند که قرار بود امنترین مسیرهای شهری باشند، اما آمارهای تازه پلیس راهور نشان میدهد این معابر اکنون به مهمترین صحنه تصادفات مرگبار پایتخت تبدیل شدهاند. سهم ۶۰ درصدی بزرگراهها از تصادفات فوتی، جانباختن عابران پیاده، موتورسواران و رانندگان و تکرار تخلفاتی که سالهاست شناخته شدهاند، این پرسش را پیش روی مدیران شهری قرار میدهد که چرا با وجود هشدارهای مداوم، هنوز تغییری در الگوی تلفات دیده نمیشود؟
هر کدام از این آمار روایت زندگی انسانی است که در چند ثانیه پایان یافتهاست. وقتی گفته میشود ۶۰ درصد تصادفات فوتی تهران در بزرگراهها رخ میدهد، معنای آن این است که مسیرهایی که برای افزایش سرعت، کاهش ترافیک و ارتقای ایمنی طراحی شدهاند، اکنون بیشترین سهم را در مرگ شهروندان دارند. تهران سالهاست با بحران انضباط ترافیکی زندگی میکند. عبور عابران از عرض بزرگراه، ورود غیرمجاز موتورسیکلتها، سرعتهای غیرمجاز، توقف در حاشیه مسیرهای پرسرعت و بیتوجهی به قوانین، چنان به بخشی از زندگی روزمره شهر تبدیلشده که گویی جامعه به دیدن تصادفات عادت کردهاست، عادتی که هزینه آن هر روز با جان انسانها پرداخت میشود.
قربانیان همیشگی
سرهنگ رابعه جوانبخت، رئیس مرکز برخط پلیس راهور تهران بزرگ میگوید بررسی آمارهای پلیس راهور نشان میدهد عابران پیاده با سهم ۴۱ درصدی، بیشترین قربانیان تصادفات فوتی بزرگراهی هستند. این در حالی است که حضور عابر در بزرگراه اصولاً ممنوع است و استفاده از پلهای عابر تنها مسیر قانونی عبور محسوب میشود.
اما واقعیت شهر چیز دیگری است. فاصله زیاد برخی پلها، دشواری دسترسی، نبود امکانات مناسب برای سالمندان و افراد دارای معلولیت و البته بیتوجهی برخی شهروندان به قوانین، موجبشده عبور عرضی از بزرگراه همچنان ادامه داشتهباشد؛ رفتاری که هر بار میتواند به یک حادثه مرگبار منجر شود.
موتورسوارانی که بیشترین ریسک را میپذیرند
به گفته سرهنگ جوانبخت پس از عابران، موتورسواران با سهم ۳۶ درصدی دومین گروه قربانیان تصادفات بزرگراهی هستند. این آمار زمانی نگرانکنندهتر میشود که بدانیم تنها از ابتدای سال جاری ۵۴ موتورسوار در تصادفات تهران جان خود را از دست دادهاند. پلیس میگوید تنها در سال گذشته بیش از ۴ میلیون تخلف موتورسیکلت در تهران ثبت شدهاست؛ آماری که نشان میدهد بخش بزرگی از رفتارهای پرخطر همچنان بدون تغییر ادامه دارد. استفاده نکردن از کلاه ایمنی، تردد در خطوط ویژه، ورود به تونلها، عبور از چراغ قرمز و مخدوش بودن پلاک، همچنان در صدر تخلفات قرار دارند. در واقع، بسیاری از موتورسواران علاوه بر آسیبپذیری ذاتی این وسیله نقلیه، با انتخاب رفتارهای پرخطر، احتمال وقوع حادثه را چند برابر میکنند. برهمین اساس رتبه سوم فوتیهای بزرگراهها با ۳۲ درصد در اختیار خودروهاست.
بزرگراههای پرخطر
بر اساس گزارش رئیس مرکز برخط پلیس راهور تهران بزرگ در میان بزرگراههای تهران، آزادگان بیشترین سهم را در تصادفات فوتی دارد. پس از آن بزرگراههای شهید همدانی و شهید زینالدین قرار گرفتهاند. کارشناسان دلایل مختلفی را برای این وضعیت مطرح میکنند از حجم بالای تردد خودروهای سنگین و خستگی رانندگان گرفته تا عبور غیرمجاز عابران و سرعت بالای خودروها. از سوی دیگر، ساعات نیمهشب تا ۴ بامداد نیز به عنوان پرحادثهترین زمان وقوع تصادفات فوتی معرفی شدهاست زمانی که تاریکی، خوابآلودگی، سرعت بالا و حضور خودروهای سنگین در کنار هم، احتمال بروز حادثه را افزایش میدهد.
بحران فقط قانون نیست
بیشترین علت وقوع تصادفات فوتی همچنان «عدمتوجه به جلو» است عاملی که به تنهایی ۴۳ درصد از حوادث را شامل میشود. پس از آن، ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه ناشی از سرعت غیرمجاز، سبقت و لاییکشی قرار دارد. این آمارها نشان میدهد مشکل تنها کمبود دوربین یا افزایش جریمه نیست. بخش مهمی از بحران، به فرهنگ رانندگی، آموزش شهروندان و اجرای مستمر قوانین بازمیگردد. وقتی میلیونها تخلف موتورسیکلت در یک سال ثبت میشود و همچنان تلفات کاهش محسوسی پیدا نمیکند، باید پذیرفت که برخوردهای مقطعی به تنهایی پاسخگو نیست و تهران به برنامهای جامع برای اصلاح رفتارهای ترافیکی، ایمنسازی معابر و افزایش مسئولیتپذیری کاربران ترافیک نیاز دارد.
عادی شدن مرگ
شاید خطرناکترین اتفاق، عادی شدن اخبار تصادفات باشد. جامعهای که هر روز خبر جانباختن چند شهروند در خیابانها و بزرگراهها را میشنود، به تدریج حساسیت خود را از دست میدهد در حالی که پشت هر عدد، خانوادهای داغدار، هزینهای سنگین برای نظام سلامت و خسارتی جبرانناپذیر برای جامعه نهفته است. تا زمانی که رعایت قانون به یک فرهنگ عمومی تبدیل نشود و ایمنی معابر همگام با آموزش و نظارت ارتقا پیدا نکند، بزرگراههای تهران همچنان بیش از آنکه مسیر رسیدن باشند، به محل از دست رفتن جان شهروندان تبدیل خواهند شد.
