جوان آنلاین: در روزهایی که خورشید با تمام توانش در میانه آسمان میتابد و گرما میپراکند، به جز گرمازدگی، خطرات دیگری هم میتواند ما را تهدید کند. یکی از این خطرات پرتابهای اشعه فرابنفش است که میتواند خطرات زیادی برای سلامت چشمها و پوست داشتهباشد و حتی زمینهساز بیماریهای همچون آب مروارید چشم یا سرطان پوست شود، به همینخاطر در میانه گرمترین هفته سال باید حواسمان به این اشعه نامرئی، اما خطرناک هم باشد.
طبق اعلام سازمان هواشناسی، طی این هفته اغلب استانهای کشور وارد گرمترین روزهای سال شدهاند. همزمان با تداوم گرمای شدید و افزایش شدت تابش خورشید، متخصصان نسبت به پیامدهای اشعه فرابنفش بر سلامت شهروندان هشدار داده و تأکید دارند کودکان و سالمندان به دلیل آسیبپذیری بیشتر، در معرض بالاترین عوارض ناشی از این اشعه قرار دارند و باید از حضور غیرضروری در ساعات اوج تابش خورشید خودداری کنند.
اشعه فرابنفش چیست؟
اشعه فرابنفش از جمله پرتوهای الکترومغناطیس است که مقدار آن در پی افزایش دما در هوا بیشتر میشود. این اشعه اثراتی بر محیطزیست و سلامت انسانها میگذارد.
اشعه فرابنفش خورشید عمدتاً به زاویه خورشید نسبت به زمین، موقعیت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و وضعیت ابرناکی بستگی دارد. افزایش تشعشعات آن اثرات زیستمحیطی دارد. علاوه بر آن بر گیاهان و محصولات کشاورزی اثرگذار است و میتواند به اختلال در فرآیند فتوسنتز، زمان گل دادن تجزیه و سیکل مواد مغذی منجر شود. این اشعه بر سلامت انسان نیز تأثیر میگذارد و افزایش آن میتواند موجب ایجاد ضایعات پوستی، واردشدن صدمه به چشم و اثرات منفی بر سیستمهای ایمنی بدن انسان شود.
خطرات فرابنفش
تابش فرابنفش در کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا بهویژه در طول تابستان عمدتاً در وضعیت خیلی زیاد یا خطرناک قرار دارد و معمولاً هر روزه در بین ساعت ۱۰ تا ۱۶ اتفاق میافتد.
بر اساس شاخصهای جهانی، عدد ۱۱ در رده «خطر بسیار شدید» قرار داشته و میتواند در کمتر از ۱۵ دقیقه منجر به آسیبهای چشمی، سوختگی پوست، اختلال در سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوستی مبدل شود.
مواجهه بیش از حد و محافظتنشده با پرتوهای UV میتواند پیامدهای منفی جدی داشتهباشد. آفتابسوختگی، پیری زودرس پوست و ایجاد لکهای پوستی از شایعترین نتایج تماس مستقیم و طولانیمدت با این پرتوها هستند که در درازمدت میتوانند به آسیبهای سلولی منجر شوند.
یکی از جدیترین خطرات مرتبط با اشعه UV، افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوست است. تابش مداوم میتواند به DNA سلولهای پوستی آسیب برساند و باعث تغییرات ژنتیکی شود که در نهایت ممکن است منجر به رشد بدهیم سلولهای سرطانی شود.
محافظت از خود در برابر این موجود نامرئی
هر چه شاخص UV بالاتر باشد، به محافظت بیشتری در برابر اشعه فرابنفش نیاز خواهید داشت. تابش فرابنفش بهویژه در مناطق کوهستانی، در استوا و در مناطقی که لایه اوزون نازک است، مانند استرالیا زیاد است.
در بیشتر نقاط، تابش UVB بین ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعدازظهر به بالاترین حد خود میرسد، زیرا خورشید در آن زمان در آسمان است. قرار گرفتن در معرض UVB نیز در تابستان بیشتر از زمستان مشکلساز است. ابرهای ضخیم میتوانند تشعشعات فرابنفش را کاهش دهند، اما ابرهای نازک محافظت چندانی ایجاد نمیکنند. بنابراین برای حفاظت از خود در برابر این اشعه نامرئی باید خودمان تدبیر کنیم.
تدابیر در برابر اشعه فرابنفش؛ از کلاه نقابدار تا عینک و ضد آفتاب
وقتی در معرض اشعه فرابنفش قرار دارید، باید تا جایی که ممکن است پوست را بپوشانید. لباسهایی بپوشید که تراکم مناسب برای حفاظت از پوست داشته باشند و خیلی بافت درشت و فاصلهدار نداشته باشند.
استفاده از کلاه نقابدار هم میتواند در محافظت از پوست و چشمها نقش مؤثری داشتهباشد.
در تابستان یا در سایر فصلها وقتی برای مدتی قرار است در معرض آفتاب باشید حتماً از کلاههای نقابدار استفاده کنید. یا کلاههای لبهدار که دور تا دور آن یک لبه برای حفاظت در برابر تابش آفتاب دارد. برای کوهنوردی میتوانید از کلاههایی استفاده کنید که یک پوشش پشت کلاه دارند که گردن را کاملاً میپوشاند.
عینک آفتابی مهمترین وسیله دفاعی شما برای حفاظت از چشمها در برابر آفتاب است. حتماً چه در تابستان چه در فصلهای دیگر سال، از عینک آفتابی که صددرصد محافظ UV باشد، استفاده کنید. سعی کنید از عینکهای بزرگتر استفاده کنید که از کنارهها هم مانع تابش آفتاب میشوند. دقت کنید که عینک آفتابی فقط برای فصل تابستان و در آفتاب نیست. در روزهای سرد سال و حتی در بارش برف هم باید عینک بزنید. همچنین استفاده از کرمهای ضدآفتاب مناسب میتواند در محافظت از پوست مؤثر باشد.
در نهایت اگر برایتان امکانپذیر است، در معرض آفتاب قرار نگیرید. یا اگر مجبور به بیرون رفتن هستید از بیرون رفتن بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ عصر اجتناب کنید. در این ساعتها تابش آفتاب از همیشه بیشتر است.
