جوان آنلاین: صنعت نساجی و پوشاک جزء صنایع کلیدی در اقتصادهای مختلف جهان است و در کشورمان نیز از صنایع سودآور با اشتغالزایی بالا محسوب شده و به همین علت از آن به عنوان صنعتی فقرزدا یاد میشود. با این حال حجم عظیم پوشاک قاچاق در کنار چالشهای متعدد در زنجیرههای تأمین، موجب شده تا ایران در زنجیره جهانی صنعت نساجی غایب و در داخل نیز جزء صنایع با صدای خاموش باشد. در این شرایط در روزهای اخیر زمزمههای ورود سرمایهگذارانی از کشور ترکیه به صنعت نساجی و احداث چندین کارخانه در بخشهایی از کشور شنیده شده است و فعالان صنعت نساجی، امیدوارند با ورود سرمایهگذاران خارجی، این صنعت کلیدی توسعه یابد و محصولات کشور قابل عرضه در بازار جهانی شود.
صنعت نساجی که همواره یکی از پایههای اشتغالزایی و ارزآوری کشور بوده و است، با مجموعهای از چالشها دستوپنجه نرم میکند. پیشتر محدودیتهای بینالمللی و مشکلات ساختاری اقتصادی و مدیریتی، عرصه را بر فعالان این صنعت تنگ کرده بود و پس از جنگ تحمیلی سوم و اختلال در زنجیرههای تأمین، بر شدت مشکلات این صنعت افزوده است. به اعتقاد کارشناسان و فعالان این حوزه، سالجاری، سالی حیاتی و دشوار برای صنعت نساجی در جهت تابآوری و حفظ بقا خواهد بود.
سطح بالای اشتغالزایی در صنعت پوشاک
صنعت پوشاک و نساجی صنعتی چندبعدی است که سودآوری و میزان اشتغالزایی بالایی دارد. بر اساس گزارشها، بازار صنعت نساجی و پوشاک ایران حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیارد دلار برآورد میشود که شامل تولید داخلی، واردات و قاچاق است. در حال حاضر بیش از یکمیلیونو۲۰۰هزار نفر در این صنعت مشغول به کار هستند. فعالان این حوزه تأکید دارند حفظ اشتغال و توسعه این بخش در گرو رفع موانع تولید، سرمایهگذاری و تأمین مواد اولیه است. صنعت نساجی و پوشاک از جمله صنایع فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی محسوب میشود که با استفاده از این محصول، کشورها فرهنگ خود را به دیگر ملتها صادر میکنند و اثر ماندگاری بر فرهنگ و اجتماع میگذارند. همچنین صنعت پوشاک ارزشافزوده بالایی دارد و با تقویت برندینگ، این سودآوری چند برابر خواهد شد. اما مؤلفه مهم دیگر سطح اشتغالزایی صنعت پوشاک نسبت به سایر صنایع است که در حد قابلتوجهی بالاست. در کشورهایی که صنعت نساجی و پوشاک در آنها دارای اهمیت است، عموماً بیکاری کمتر از کشورهای دیگر با حجم اقتصاد مشابه است و اثر اجتماعی مهمی دارد. یکی از ویژگیهای مهم صنعت پوشاک این است که در مقایسه با حجم عظیم سرمایهگذاری در صنایعی همانند پتروشیمی و... با سرمایهگذاری بسیار اندک میتوان اشتغالزایی بسیار بیشتری انجام داد.
ضرورت جذب سرمایهگذاران خارجی برای ارتقای صنعت نساجی
محمد رستمی، سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، جذب سرمایهگذار خارجی را یکی از نیازهای مهم صنعت نساجی عنوان کرد و در واکنش به انتشار خبری مبنی بر برنامهریزی برای توسعه صنعت نساجی با ورود سرمایهگذاران ترکیه به کشور، به خانه ملت گفت: ترکیه یکی از قویترین کشورها در حوزه نساجی است که اگر بتوانیم از ظرفیت این کشور و سایر کشورهای موفق همسایه در این حوزه برای مراودات اقتصادی استفاده کنیم، قطعاً گام مثبتی در جهت ارتقای صنعت نساجی کشور خواهد بود.
او تصریح کرد: هماکنون تمام کشورها به دنبال جذب سرمایهگذاران خارجی هستند، چراکه نقش مهمی در تسریع روند فعالیتهای اقتصادی آنها دارد. همچنین ما هم میتوانیم از ظرفیت کشورهای موفق همچون ترکیه در جهت سرمایهگذاری برای ارتقای صنعت نساجی کشور استفاده کنیم؛ چراکه با ارتقای کیفیت محصولات داخلی قابل رقابت در بازار جهانی، زمینه رونق صادرات در این حوزه نیز فراهم خواهد شد.
سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با اشاره به بازدیدهایی که از وضعیت کارخانجات نساجی داخلی داشته است، افزود: متأسفانه باوجود تولیدکنندگان قوی در حوزه نساجی و نخریسی کشور، نتوانستهایم فعالیت مطلوبی در جهت صادرات محصولاتشان داشته باشیم. بنابراین لازم است کیفیت محصولات نساجی را به گونهای ارتقا دهیم که بتوان آنها را به دیگر کشورها صادر و زمینه ارزآوری این حوزه برای کشور را فراهم کرد.
توسعه صنعت نساجی با مبارزه با قاچاق و سرمایهگذاریهای جدید
دبیر انجمن صنایع نساجی ایران نیز ابراز امیدواری کرد تا سرمایهگذاریهای جدید خارجی منجر به توسعه این صنعت شود. سید شجاعالدین امامیرئوف افزود: ورود برندهای بزرگ، ورود واحدهای صنعتی و تولیدی بزرگ به کشور و سرمایهگذاریهای بزرگ برای تولید و توسعه صادرات و استفاده از ظرفیتهای صادراتی برندهای مطرح جهانی به عنوان سرمایهگذار خارجی در کشور، حتماً میتواند به رشد و توسعه صنعت نساجی و پوشاک ما کمک کند، اما این نیازمند بررسیهای فنیتر و تخصصیتر روی حجم سرمایهگذاریها، نوع محصول تولیدی و سیاستهای دولت در قبال سرمایهگذاران خارجی است. به گفته او سرمایهگذاری خارجی نباید به منزله کانالی برای واردات محصول نهایی به کشور شود.
او با اشاره به سهم ۳۰درصدی کالای قاچاق در بازار پوشاک گفت: امسال باید با این پدیده مبارزه جدیتری صورت گیرد تا این سهم کاهش یابد. زیرا با افزایش هزینههای تولید و مواد اولیه در کشور، محصول تولیدی داخلی توان رقابت با محصولات وارداتی، به خصوص کالاهای استوک خارجی را نخواهد داشت و این امر نیازمند حمایت و محافظت از تولیدکنندگان داخلی از سوی دولت است.
دبیر انجمن صنایع نساجی، مهمترین اقدام دولت برای توسعه این صنعت را مشارکت با بخش خصوصی، بهویژه تشکلهای تخصصی و ملی عنوان کرد و گفت: این مشارکت باید با هدف بقا و روشن نگه داشتن چراغ تولید و حفظ اشتغال در کشور صورت گیرد که از طریق تأمین بهموقع مواد اولیه، تأمین نقدینگی مورد نیاز و مساعدت در ثبت سفارشها و تخصیص ارز مواد اولیه محقق میشود. اگر ما امروز بتوانیم مواد اولیه واحدهای تولیدیمان را با برنامهریزی و مساعدت، تسریع و تأمین کنیم، حتماً تولید در کشور ادامه پیدا میکند و بازار هم با گذر زمان به تعادل و ثبات خودش میرسد. هر کاستی که در تأمین مواد اولیه داشته باشیم، در واقع یک شوک و تنش و التهابی را به بازار منتقل میکند و بسیار ضروری است که این روند تأمین مواد اولیه هم سرعت پیدا کند و هم واحدهای تولیدی اطمینان خاطر پیدا کنند که تأمین مواد اولیه و حفظ اشتغال و چرخه تولیدشان دچار بحران و ابهام نخواهد بود. در سالهای اخیر صنعت نساجی تحتتأثیر تحولات متعددی از جمله تغییرات ژئوپلیتیکی، جابهجایی در نقشه تجارت جهانی، تحولات بازار الیاف و نوآوریهای فناورانه قرار گرفته است. اگرچه کشور ما در برخی از این حوزهها از روندهای جهانی عقب مانده، اما با شناسایی چالشها و همکاری دولت، حاکمیت و فعالان اقتصادی میتوان این فاصله را کاهش داد. بدون شک توسعه این صنعت اشتغالزا و سودآور، نیازمند اتخاذ راهکارهای هوشمندانه، همکاری همهجانبه میان بخش دولتی و خصوصی و ایجاد سیاستهای حمایتی مؤثر و پایدار است تا بتوان از ظرفیتهای بالقوه این صنعت ارزشمند به بهترین نحو بهره برد و مسیر رشد و توسعه مجدد آن را هموار کرد.
