جوان آنلاین: جنگ اخیر بار دیگر نشان داد که قدرت ایران تنها در تجهیزات نظامی و توان دفاعی خلاصه نمیشود، بلکه سرمایه اصلی کشور در لحظات سرنوشتساز، انسجام ملی و همبستگی مردم با نظام و نیروهای مسلح است. وحدتی که به اعتقاد بسیاری از ناظران، محاسبات دشمن را برهم زد و مانع از تحقق سناریوهای طراحی شده برای بیثباتسازی کشور شد. اکنون و در شرایطی که تهدیدات خارجی همچنان ادامه دارد، حفظ امید اجتماعی، پرهیز از اختلافافکنی و تقویت همدلی میان مردم و مسئولان بیش از هر زمان دیگری به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. موضوعی که در پیامهای اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی پررنگ بود و معظمله بر ضرورت حفظ وحدت ملی، پرهیز از درگیری و نزاعهای سیاسی، اجتماعی و حتی اختلافات موجه تأکید کردند. احسان صالحی، کارشناس مسائل سیاسی در گفتوگویی با ما ابعاد مختلف این ضرورت ملی و الزامات تداوم آن در عرصه حکمرانی و سیاست را تشریح میکند.
وحدت بی نظیر مردم در دوران جنگ چگونه شکل گرفت و چه تأثیری بر فضای حاکم بر جنگ داشت؟
پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز مجلس یک پیام صرفاً مناسبتی با مخاطبان خاص آن مناسبت و دستگاه نیست، بلکه رویکردهای حاکم بر این پیام شامل دلالتهای مهمی برای حکمرانی در دوره جدید جمهوری اسلامی و پساجنگ است.
دو رویکرد اساسی حاکم بر این پیام که در واقع ستونهای راهبردی ایران پساجنگ است، عبارت است از امید و اتحاد. هر دو رویکرد در نقطه مقابل طراحی دشمن برای ضربه زدن به ایران از طریق شکستن قدرت و مقاومت درونی ماست. امید برای جامعه نقش چراغ و اتحاد کارکرد سپر محافظ را دارد. بدون امید، هیچ حرکت نوآورانه و رفتار اجتماعی سازنده و پیشرو خلق نمیشود و بدون اتحاد، امکان صیانت از سرمایهها و دستاوردها وجود ندارد. دقیقاً همین دو عامل کلیدی بود که کشور را در برابر تجاوز دو قدرت جنایتکار حفظ کرد. با هیچ محاسبهای کشوری که رهبر و فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی آن در دقیقه اول جنگ ترور شدهاند و ۵۰ روز قبل از این جنگ نیز کودتای پرخسارت دیماه را از سر گذرانده است نباید در برابر ابرقدرت دنیا تاب تحمل داشته باشد. این فقط معجزه امید و اتحاد بود که در سایه الطاف الهی، ایران را مستدام کرد. از قضا نقطه تمرکز و توطئه دشمن نیز همواره بر تضعیف امید و اتحاد بوده است. القای بنبست و بیآیندگی و تبدیل کردن تفاوتهای اجتماعی به گسلها و قطبهای متضاد و در حال نزاع از جمله اقدامات وی بوده است.
خطای محاسباتی دشمن در نشناختن مردم ایران، ارزیابی غلط از توان دفاعی و قدرت بسیج کنندگی نظام را چقدر در شکست دشمن مؤثر میدانید؟
در جریان جنگ ۱۲ روزه مشخص شد که نقطه ضعف دشمن، محاسبات غلط او درباره توان مقاومت و پاسخ ایران به تجاوز بوده است. تابآوری و جنگآوری ایران سه رکن اصلی داشت؛ رهبری، مردم، موشک. دشمن در فاصله دو جنگ تلاش کرد نقاط ضعف خود را برطرف کند. بنابراین ترور جنایتکارانه رهبر معظم انقلاب در دستور کار آنها قرار گرفت، بعلاوه تصور میکردند کودتای ۱۸ دی همچون تست گرم براندازی موفق بوده و در صورت آغاز جنگ، سرشبکهها با همراهی پیادهنظام و پیوستن گروههای تجزیهطلب امکان وارد کردن ضربه نهایی را خواهند داشت. اما آنچه ذیل مؤلفههای ایمان، امید و اتحاد ملت ایران رقم خورد ورق را برگرداند. مردم، خود رهبری کشور را در ۹ روز اول به دست گرفتند و شد آنچه شد که مایه حیرت جهانیان و حماسهای ماندگار در تاریخ درخشان ایران شد. صحنه منازعه دچار عدم قطعیت است. در برابر دشمن زخم خورده هر لحظه باید مترصد دفاع و مقابله بود. رمز پیروزی ما امید و وحدت بود رمز ماندگاری و استمرار پیروزی نیز همین دو عنصر است.
اینکه رهبری در پیام به مجلس و پیش از آن در دو پیام دیگر خود در ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ و ۲۰ فروردین ۱۴۰۵، روی مدارا با تفاوتهای اجتماعی تأکید میکنند دلالت خیلی روشنی دارد که نباید اجازه دهیم فضای سیاسی و اجتماعی کشور دچار قطبیدگی شود. اینکه میگویند، حتی اختلافات موجه را کنار بگذارید، یعنی زمانه، زمانه خراشیدن و تراشیدن از سرمایه داخلی ولو به بهانههای موجه نیست، بلکه همه باید ید واحده در برابر دشمن غدار باشیم.
مقامات و مسئولان کشور به ویژه نمایندگان مجلس چه وظیفهای برای حفظ این وحدت دارند؟
مسئولان کشور در قوای سهگانه وظایف سنگینتری دارند. امیدی که رهبری روی آن تکیه میکند امید واهی و یک فضاسازی تبلیغاتی نیست، بلکه باید آثار برنامهها و اقدامات دولت و مجلس در زندگی مردم لمس شود. مردم باید از مسئولان تلاش شبانه روزی ببینند. نباید کشور با سیاستهای شوکآفرین در حوزه اقتصادی در معرض التهاب قرار بگیرد. حقوق مردم همچون دسترسی به اینترنت نباید جز در شرایط جنگی و شرایط خاص امنیتی محدود شود. باید راه برای متخصصان جوان دلبسته به ایران برای نقشآفرینی در پیشرفت کشور باز شود. مبارزه با فساد باید بیامان و بیملاحظه انجام شود و مردم آثار آن را در تمشیت امور ببینند. اگر این اتفاقها افتاد امید و اتحاد تقویت میشود. مجلس و نمایندگان هم نقش مهمی در این زمینه دارند. نماینده باید بتواند بین ایفای وظایف نمایندگی خود با رعایت دو رویکرد امید و اتحاد توازن برقرار کند. نمایندهای که مصلحت کشور را بر مصلحت و منافع خود مقدم بدارد، دلیلی ندارد که برای انجام وظایف نظارتی، کشور را ملتهب و دو قوه را با هم درگیر کند. درشتگویی همیشه به معنای درستگویی نیست. نماینده مجلس و هر مقام مسئول در جمهوری اسلامی باید بعد از این پیام رهبری، کنشهای سیاسی و مسئولیتی خود را در این چارچوب تنظیم کند و پیش از هر موضعگیری و اقدام از خود بپرسد که نتیجه کنش او، تقویت امید و اتحاد در جامعه است یا تضعیف آن؟
آنچه از تجربه جنگ و عبور موفق ایران از یکی از پیچیدهترین مقاطع تاریخی به دست آمد، این واقعیت انکارناپذیر است که امید، همدلی و انسجام ملی مهمترین پشتوانه قدرت کشور در برابر تهدیدات خارجی و توطئههای داخلی است. اگر وحدت ملی توانست محاسبات دشمن را در میدان نبرد برهم بزند، حفظ و تقویت همین سرمایه اجتماعی نیز شرط تداوم پیروزیها در آینده خواهد بود. از اینرو، پیام رهبر معظم انقلاب درباره پرهیز از اختلافات و تقویت اتحاد ملی را نباید صرفاً یک توصیه اخلاقی یا سیاسی تلقی کرد، بلکه باید آن را به مثابه یک دستور کار اجرایی برای همه ارکان کشور دانست. مخاطب این پیام تنها یک قوه یا یک جریان سیاسی خاص نیست، بلکه همه مسئولان در قوای سهگانه، نهادهای حاکمیتی، فعالان سیاسی، رسانهها و تریبونداران کشور را دربر میگیرد. در شرایط کنونی هر موضعگیری، تصمیم و اقدامی باید با این معیار سنجیده شود که آیا به تقویت امید و انسجام ملی کمک میکند یا زمینهساز شکاف و دوگانگی در جامعه میشود. بیتردید استمرار اقتدار ایران و ناکام ماندن دشمنان کشور، در گرو آن است که وحدت ملی نه یک شعار مقطعی، بلکه مبنای عمل و جهتگیری همه کنشگران عرصه عمومی و مدیریتی کشور قرار گیرد.
