جوان آنلاین: حمل یکسره کالا به معنای انتقال مستقیم محموله از نقطه ورود به کشور به مقصد داخلی بدون توقف و تخلیه در پایانههای مرزی است. مصوبه مربوط به اجرای این شیوه در مرزهای زمینی در آستانه ابلاغ قرار گرفته و هدف آن کاهش توقف کامیونها، روانسازی جریان واردات و کوتاه شدن زمان جابهجایی کالا عنوان شده است.
اجرای سازوکار حمل یکسره کالا در مرزهای زمینی کشور در آستانه ابلاغ قرار گرفته است که میتواند شیوه فعلی ورود کالا را دگرگون کند و مرزها را از محل توقف و تخلیه به مسیر عبوری تبدیل سازد. در این شیوه، محموله پس از ورود به مرز، بدون نیاز به تخلیه در پایانههای مرزی، مستقیماً به مقصدهای داخلی منتقل میشود و فرآیند بارگیری مجدد در مبادی مرزی حذف خواهد شد.
در ساختار فعلی، بخشی از کالاهای وارداتی پس از ورود به مرزهای زمینی باید در محوطههای مشخص تخلیه و سپس برای انتقال به داخل کشور دوباره بارگیری شوند. این روند در بسیاری از موارد موجب افزایش زمان توقف کامیونها، ایجاد صفهای طولانی و فشار بر زیرساختهای مرزی شده و این توقفها در برخی نقاط به حدود ۲۰ روز نیز رسیده و همین مسئله بر هزینه حملونقل و سرعت تأمین کالا اثر مستقیم گذاشته است.
به گفته مرتضی زمانیان، معاون سیاستگذاری و راهبری اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی: «مصوبه حمل یکسره کالا به درون کشور و عدم توقف کامیونها و خودروهای حمل بار در گمرکات، تهیه شده است و به زودی ابلاغ خواهد شد.» با ابلاغ مصوبه جدید، کامیونها پس از انجام تشریفات گمرکی در حد کنترلهای مرزی، اجازه عبور مستقیم به مقصد نهایی را خواهند داشت. در نتیجه، نقش مرزهای زمینی از محل انباشت و تخلیه کالا به گذرگاه کنترل و عبور تغییر خواهد کرد و بخشی از بار عملیاتی پایانههای مرزی کاهش مییابد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که سیاست کلی مدیریت واردات کشور به سمت استفاده بیشتر از مرزهای زمینی و کریدورهای منطقهای در حال حرکت است. افزایش ترافیک کالا در برخی بنادر و محدودیتهای زیرساختی در پایانههای مرزی، ضرورت بازطراحی مسیرهای لجستیکی را پررنگ کرده است. در همین چارچوب، بهرهگیری از مسیرهای شمالی و شرقی و توسعه همکاریهای ترانزیتی با کشورهای همسایه در دستور کار قرار گرفته است.
هدف از این تغییرات، افزایش سرعت ورود کالاهای اساسی و کاهش گلوگاههای حملونقل عنوان شده است. در کنار آن، برنامههایی برای کاهش زمان ترخیص کالا نیز دنبال میشود که بر اساس هدفگذاری اعلامشده، قرار است زمان ترخیص اقلام اساسی از حدود ۹ روز به حدود سه روز کاهش یابد.
اجرای حمل یکسره در چنین ساختاری میتواند به عنوان مکمل اصلاحات لجستیکی عمل کند و اثر مستقیم بر کاهش زمان توقف در مرزها داشته باشد. این موضوع به ویژه در شرایطی اهمیت دارد که تأمین پایدار کالاهای اساسی و مواد اولیه تولیدی به سرعت جریان ورود کالا وابسته است.
انتظار میرود هزینههای ناشی از توقف طولانی کامیونها و عملیات چندمرحلهای بارگیری کاهش یابد. در وضعیت فعلی، بخشی از هزینههای واردات ناشی از همین توقفهای اجباری و فرایندهای تکراری در پایانههای مرزی است که با اجرای حمل یکسره حذف خواهد شد. با این حال، تحقق کامل اهداف این طرح به هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و ایجاد زیرساختهای لازم در مبادی ورودی کشور وابسته خواهد بود. در صورت اجرای دقیق، این مصوبه میتواند یکی از تغییرات ساختاری مهم در نظام لجستیک و واردات کشور محسوب شود و مسیر تأمین کالا را با سرعت و انسجام بیشتری همراه سازد.
