جوان آنلاین: تازهترین گزارش نظام مراقبت بیماریهای واگیر کشور، زنگ خطر را برای تثبیت بیماری تب دنگی در جنوب شرق ایران به صدا درآورده است، بر اساس این گزارش، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، تعداد ۴۵ بیمار مبتلا به این بیماری ویروسی شناسایی شدهاند که تمرکز آن در حوزه دانشکده علوم پزشکی چابهار، نشانهای از تغییر وضعیت این بیماری از «وارداتی» به «بومی» است.
به گزارش تسنیم، در مجموع ۴۵ بیمار شناساییشده در سال جدید، ۴۴ مورد در حوزه چابهار و یک مورد در ایرانشهر گزارش شده است. نکته قابل تأمل اینکه ۳۸ نفر از این بیماران سابقه سفر به خارج از کشور نداشتهاند و بهعنوان بیمار بومی (انتقال محلی) طبقهبندی شدهاند. ۶ بیمار دیگر در چابهار و یک بیمار در ایرانشهر نیز سابقه آلودگی در کشور پاکستان را داشتهاند.
این آمار در ادامه روند صعودی سال گذشته است. در کل سال ۱۴۰۴، یک هزار و ۲۲۷ مورد تب دنگی در کشور ثبت شد که سهم عمده آن با یک هزار و ۱۲۴ مورد، مربوط به انتقال محلی در داخل خاک ایران بود. این آمارها ثابت میکند زنجیره انتقال بیماری دیگر صرفاً به مسافران خارجی محدود نیست و پشههای آلوده در داخل کشور در حال گردش هستند.
تب دنگی چیست و چگونه منتشر میشود؟
تب دنگی یک بیماری ویروسی حاد است که توسط ویروس دنگی ایجاد میشود. راه اصلی انتقال آن، گزش انسان توسط پشه آئدس آلوده به ویروس است. دو گونه اصلی ناقل این بیماری در ایران شناسایی شدهاند که شامل آئدس اجیپتی (ناقل اصلی در مناطق گرمسیری و کلیدیترین ناقل جهان) و آئدس آلبوپیکتوس (پشه ببری آسیایی با قدرت سازگاری بالاتر با آبوهوای معتدل) هستند.
علائم تب دنگی چیست؟
بیماری پس از یک دوره نهفتگی ۴ تا ۷ روزه به طور ناگهانی با تب بالا، سردرد شدید، درد پشت چشم، درد مفاصل و عضلات، تهوع و بثورات پوستی شبیه به سرخک بروز میکند. در موارد شدید که به «تب دنگی شدید» یا سندرم شوک دنگی تبدیل میشود، میتواند به شوک، خونریزی و مرگ منجر شود. واکسن عمومی و داروی ضدویروسی اختصاصی برای آن در دسترس عموم نیست و درمان عمدتاً بر پایه کنترل علائم بیماری است.
چند استان درگیر پشههای آئدس آلودهاند؟
بر اساس گزارش نظام مراقبت حشرهشناسی، پشههای آئدس اکنون در ۹ استان کشور استقرار یافتهاند:
۱. استانهای با استقرار آئدس اجیپتی شامل هرمزگان، سیستان و بلوچستان (چابهار و کنارک)، بوشهر (عسلویه، کنگان، جم، دیر و برازجان)، فارس (مهر و کازرون) و کرمان (جیرفت).
۲. استانهای با استقرار آئدس آلبوپیکتوس شامل گیلان و مازندران (اکثر شهرستانها)، اردبیل (بیلهسوار و اصلاندوز)، آذربایجان شرقی (خدافرین، هوراند و کلیبر)، قزوین (رازمیان) و زنجان (طارم) است.
این پراکندگی نشان میدهد که اگرچه در حال حاضر چرخه انتقال بیماری بیشتر در جنوب شرق فعال است، اما بخشهای وسیعی از کشور، بهویژه نوار شمالی، میزبان پشه ناقل بوده و با ورود یک بیمار آلوده، پتانسیل ایجاد طغیانهای جدید را دارند.
پشههایی در کمین؛ از لاستیک تا گلدان
پشه آئدس برخلاف پشههای معمولی، یک شکارچی بسیار مهاجم و عمدتاً شهری است. این پشه برای تخمگذاری به آبهای راکد و کوچک نیاز دارد، مانند آب جمعشده در زیر گلدانها، ظروف آب حیوانات، لاستیکهای مستعمل رها شده در طبیعت و حتی درب بطریها. این ویژگی، مبارزه با آن را به یک مشارکت همگانی گره میزند.
وزارت بهداشت اعلام کرده است که مراقبتهای حشرهشناسی و تلهگذاری در تمامی مبادی مرزی زمینی، ریلی، دریایی و هوایی ادامه دارد و پزشکان به مردم توصیه میکنند که اگر اخیراً به مناطقی که پشههای آئدس شناسایی شدهاند (به ویژه چابهار)، سفر کردهاند، مراقب علائم بیماریهای منتقله توسط پشه باشند و در صورت بروز علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنند.
