جوان آنلاین: احتمالاً آخرین باری که کتاب خواندیم را یادمان نباشد، یک ماه پیش، شاید هم در هفته گذشته! اگر خیلی به فکر خودمان باشیم، احتمالاً در روز گذشته. شاید عجیب به نظر برسد که دومین رهبر ایران، با آن میزان دغدغه و مسئولیت، گفته است که من چند برابر جوانها کتاب میخوانم! او از همه ما وقتش را بیشتر دوست داشت و برای همین به نقل خودشان، یک کتاب چندجلدی را در اتوبوس و در مسیر رفتوآمد تمام کرد. حتماً او بیشتر از جوانها مشغله داشت، حتماً او از ما خستهتر بود. پس چه اکسیری در کتاب دید که تا این حد برای موضوع کتابخوانی دغدغه داشت و این دغدغهاش را بارها و هر بار با ادبیات مختلف و گاهی با زبان شکایت بیان کرده است؟
پاسخ را در صحبتهای شخص ایشان جستوجو کردم؛ رسیدم به جایی که ایشان کتابخوانی را میانبرترین راه برای رسیدن به سلامت فکری و در نهایت کمال بشر معرفی میکند. چراکه ذهن تنبل و راکد، آن ذهنی نیست که بتواند جریانساز باشد، بتواند فرهنگ بسازد و تمدن حفظ کند. او نه فقط به لفظ مشوق جامعه برای تقویت مسیر کتابخوانی بود، بلکه در عمل نیز با بازدیدهای سالانه و چند ساعته از نمایشگاه کتاب و تقریظهایشان بر کتب مختلف از دغدغهشان سخن میگفتند. در ادامه، به چند اثری که از سوی رهبر انقلاب تقریظ شدهاند را بررسی میکنیم.
۱. پاییز آمد | گلستان جعفریان | انتشارات سوره مهر
شهدا را همیشه کلیشهای معرفی کردهاند و هر وقت حرف از خاطرات زندگی آنها میشود، توقع میرود یک موجود خیالی، دستنیافتنی و از آسمان آمده معرفی شود که انگار هیچوقت زندگی عادی و روزمره نداشته است؛ برای همین تصور جامعه از شهید یک شخص معصوم عاری از هر گناه و اشتباه است، در حالی که چنین نیست و شهدا هم مثل سایر آدمهای شهر زندگی عادی داشته و در روزمرگی کاملاً معمولی به سر میبردند، شاید خیلیهایشان حتی اهل نماز شب یا مستحبات نبودند و در همین کوچه و بازار زندگی میکردند، آرزوهایی داشته و اشخاصی بریده از دنیا و مادیات نبودهاند. در کتاب «پاییز آمد» به زندگی خصوصی خانم موسوی و شهید یوسفی، آشنایی و عشق آنها پرداخته میشود، اتفاقی که در کتابهای مشابه کمتر رخ میدهد.
متن تقریظ رهبرشهید انقلاب اسلامی بر این کتاب به شرح زیر است:
«بسمهتعالی
عشقی آتشین، عزمی پولادین و ایمانی راستین چهرهنگار زندگی این دو جوان است که با نگارشی زیبا و رسا در این کتاب تصویر شده است. این نیز از همان روایات صادقانه است که شنیدن و خواندن آن امثال این حقیر را خجالتزده میکند و فاصله نجومیشان با این مجاهدان واقعی را آشکار میسازد.»
۲. مدال و مرخصی | هدایتالله بهبودی | انتشارات سوره مهر
کتاب مدال و مرخصی مجموعه خاطرات روایی- داستانی یک اسیر عراقی است که در ۱۱ خاطره، دیدههای خویش را از سالهای جنگ بین ایران و عراق به تصویر کشیده است. اسیری که نامی از آن در کتاب نیامده و از خاطراتش میگوید، خاطراتی که به مخاطب نشان میدهد سرباز ایرانی برای حفظ آرمان خود میجنگد و طرف دیگر به حکم وظیفه در جنگ حاضر است و به همین دلیل یک رزمنده ایرانی یک تنه در مقابل لشکری میایستد؛ شاید کشف همین حقیقت است که باعث میشود سرباز عراقی به میل خود تسلیم رزمندگان ایرانی شود....
متن تقریظ رهبر شهید به شرح زیر است:
«بسم الله الرحمن الرحیم، این یکی از زیباترین و قویترین یادداشتهای جنگ است. متن و ترجمه هر دو قوی است. این سند، مکمّل سندهایی است که از نوک قلم بسیجیان روشندل و باصفا و مظلوم و شجاع ما به یادگار مانده است.»
«۱۹ /۹ /۱۳۷۰»
۳. لشکر خوبان | معصومه سپهری | انتشارات سوره مهر
معصومه سپهری در این کتاب به خاطرات مهدیقلی رضایی از رزمندگان دفاع مقدس پرداخته است. نویسنده جزئیاتی جذاب از عملیاتهای شناسایی در دوران دفاعمقدس را روایت و صحنههایی را توصیف میکند که در کمتر اثری از این دست میتوان دید. لشکر خوبان در ۲۷ فصل تدوین شده است. راوی در ابتدا از نحوه حضورش در جبهه میگوید و پس از بیان چگونگی ورودش به واحد اطلاعات عملیات، به شرح عملیاتهای شناسایی که در آن حضور داشته پرداخته است که از وقوع عملیات بدر تا مرصاد را در بر میگیرد.
رهبر شهید برای کتاب «لشکر خوبان» تقریظی نوشتهاند که در ذیل آمده است:
«بسم الله الرحمن الرحیم، این نیز بخشی از آن تصویر عظیم و باشکوهی است که ما همواره آن را از دور دیده و تحسین کرده و بزرگ شمردهایم بیآنکه از ریزهکاریها و نقشهای معجزآسای تشکیل دهنده آن و رنگآمیزیهای بینظیر جزء جزء آن، به درستی خبر داشته باشیم. این کتاب شرح این ریزهکاریهای حیرتانگیز در بخشی از این تابلوی ماندگار و تاریخی است. آنچه درباره عملیات بدر و والفجر ۸ و کربلای ۵ و کربلای ۴ و بیت المقدس ۲ و ۳ در این کتاب آمده از بخشهای برجستهتر آن است. همچنین مجاهدتها در کوههای غرب؛ در ماووت و گردهرش و قامیش دیگر آن بلندیهای سخت و نیز آنچه به یگانها و دستجات اطلاعات و غواص مربوط میشود و نیز بخشهای دیگری از آن در خور آن است که در شکل فیلم و رمان عرضه شود، فروردین ۱۳۹۲.»
۴. مهاجر سرزمین آفتاب| حمید حسام و مسعود امیرخانی | انتشارات سوره مهر
وقتی سخن از مادران شهدا میآید، خوانندگان ذهنشان از تهران و مرکز به شرق و غرب ایران میرود. در این میان رزمندههای افغان نیز بودند که همراه ما در جنگ حضور داشتند، اما کسی به ذهنش هم خطور نمیکند مادر یک شهید از کشورهای حوزه شرق آسیا باشد، از سرزمین افراد چشمبادامی، هرچند سالها ساکن ایران باشد. کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» کتاب زندگی چنین زنی است. اهل و متولد ژاپن که دست روزگار در دهههای پیش از انقلاب او را به ایران میکشاند در انقلاب شریک مردم ایران میشود و حتی در دوران جنگ نیز سهیم است.
این کتاب نیز مزین به تقریظ رهبر شهید است:
«بسمالله الرحمن الرحیم، سرگذشت پرماجرا و پرجاذبه این بانوی دلاور که با قلم رسا و شیوای حمید حسام نگارش یافته است، جدا خواندنی و آموختنی است. من این بانوی گرامی و همسر بزرگوار او را سالها پیش در خانهشان زیارت کردم. خاطره آن دیدار در ذهن من ماندگار است. آن روز جلالت قدر این زن و شوهر باایمان و باصداقت و باگذشت را مثل امروز که این کتاب را خواندهام، نمیشناختم؛ تنها گوهر درخشان شهید عزیزشان بود که مرا مجذوب میکرد. رحمت و برکت الهی شامل حال رفتگان و ماندگان این خانواده باد. ساخت فیلم بر اساس زندگی خانم بابایی حرکت مهم و مؤثری در جهت معرفی و آبروبخشیدن به خانواده اسلامی و مرد مسلمان است و نباید از آن غفلت شود.»
۵. سرگذشت استعمار | مهدی میرکیایی | انتشارات مهرک
مجموعه کتاب «سرگذشت استعمار» شامل ۱۵ جلد کتاب است که هر کدام با داستانی مستقل و جذاب، به گوشهای از تاریخ پرفرازونشیب استعمارگری دولتهای غربی میپردازند. مهدی میرکیایی در این مجموعه، با زبانی ساده و روایتی داستانی، چگونگی تاراج ثروتها و منابع کشورهای دیگر از سوی قدرتهای استعماری را برای مخاطب، به ویژه نسل جوان، روشن میکند. این کتابها صرفاً بیان وقایع تاریخی نیستند، بلکه به تحلیل علل و پیامدهای استعمار، روشهای پیچیده و فریبکارانه استعمارگران و تأثیرات بلندمدت آن بر ملتهای تحت ستم میپردازند. «سرگذشت استعمار» به خواننده نشان میدهد که چگونه کشورهای به ظاهر ثروتمند اروپا، در واقع ثروت خود را از طریق چپاول و غارت سرزمینهای دیگر به دست آوردهاند. این مجموعه، چشماندازی متفاوت از تاریخ جهان ارائه میدهد و به مخاطب کمک میکند تا با نگاهی نقادانه به روایتهای غالب تاریخی بنگرد و ریشههای بسیاری از نابرابریها و مشکلات امروز جهان را در گذشته استعماری جستوجو کند.
رهبرشهید در دیدار با نخبگان و استعدادهای برتر تحصیلی (۲۷/۰۷/۱۴۰۱) درباره این کتاب فرمودند:
«من اخیراً یک کتابی دیدم که یکی از همین نویسندگان خودمان (مهدی میرکیایی) نوشته، به نام سرگذشت استعمار؛ ۱۵-۱۶ جلد کتاب ۱۵۰ صفحهای، ۱۲۰ صفحهای است؛ تشریح میکند که استعمار چگونه در قاره امریکا و در قاره آسیا توانست ثروتهای اینها را از بین ببرد و خودش را ثروتمند کند. کشور انگلیس ثروتمند نبود، فرانسه ثروتمند نبود، کشورهای اروپایی ثروتمند نبودند؛ اینها ثروت کشورهای دیگر را گرفتند.»
