تحولات اخیر در منطقه، بهویژه در تنگه هرمز، بر ضرورت تحلیل عمیق و راهبردی روابط بینالملل و ماهیت پیمانشکنی دشمن تأکید دارد. طرح آتشبس با میانجیگری پاکستان، که قرار بود با صدور مجوز تردد روزانه تعدادی کشتی تجاری از سوی ایران همراه باشد، نمونهای بارز از این پیچیدگیهاست.
این توافق، که ذیل چارچوب گستردهتری برای برقراری ثبات منطقهای مطرح شده بود، به دلیل عدم پایبندی طرف مقابل به مفاد آتشبس در لبنان و امتناع از تعمیم آن به حزبالله و رژیم صهیونیستی، از سوی ایران به حالت تعلیق درآمد. این اقدام، نشاندهنده رویکرد قاطع تهران در قبال تضمینهای امنیتی و پایبندی به توافقات است؛ رویکردی که اعتماد بیجا به دشمنان بدعهد را برنمیتابد.
ایران، به عنوان ناظر و متولی اصلی امنیت در تنگه هرمز، برای برقراری مجدد تردد شناورها در صورت عدم نقض آتشبس از سوی امریکا و رژیمصهیونیستی، سه شرط اساسی و غیرقابل مذاکره را تعیین کرده بود. اولاً، ماهیت تردد باید کاملاً تجاری باشد؛ تردد کشتیهای نظامی به شدت ممنوع است و هیچگونه ارتباطی با کشورهای متخاصم، چه از نظر شناور و چه از نظر محموله، پذیرفته نخواهد شد. این شرط، بر اولویت منافع ملی و جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده احتمالی تأکید دارد. ثانیاً، تمامی شناورها موظف به رعایت مسیرهای تعیینشده از سوی ایران هستند. این الزام، ناظر بر حفظ حاکمیت و کنترل ایران بر آبراههای حیاتی خود است. ثالثاً، هماهنگی کامل با نیروهای ایرانی مسئول، پیش از هرگونه تردد، ضروری است؛ همانگونه که پیشتر نیز، سنتکام (فرماندهی مرکزی ایالات متحده) مدیریت سپاه پاسداران بر تنگه هرمز را تأیید کرده بود.
دشمنان، بهویژه رژیم صهیونیستی و حامیان منطقهای و فرامنطقهای آنان، ذاتاً بدعهد هستند و هیچگونه اعتمادی به وعدهها و توافقات آنان نمیتوان داشت. استراتژی ایران در این زمینه، مبتنی بر حفظ هوشیاری، آمادگی دفاعی و قاطعیت در دفاع از منافع ملی و امنیت منطقهای است و هرگونه اقدام خصمانه با پاسخی کوبنده مواجه خواهد شد. تاریخ روابط بینالملل پر است از نمونههایی که دشمنان، بهویژه قدرتهای توسعهطلب یا رژیمهای غیردموکراتیک، از توافقات به عنوان ابزاری موقت برای پیشبرد اهداف خود سوءاستفاده کردهاند. رژیم صهیونیستی و حامیانش نیز از این قاعده مستثنی نیستند. ایران با اتکا به تجربه تاریخی و شناخت ماهیت دشمن، راهبردی مبتنی بر «اعتماد صفر، هوشیاری صد» را اتخاذ کرده است.
شروط تعیینشده از سوی ایران، ترکیبی از دیپلماسی فعال و قدرت بازدارنده است. این شروط، چارچوبی مشخص برای تعاملات آینده تعریف مینمایند. این رویکرد، قدرت ایران را در منطقه به نمایش میگذارد و نشان میدهد که تهران، بازیگر منفعل صحنه نیست، بلکه فعال مایشاء و تعیینکننده قواعد بازی است.
ایران با تأکید بر مدیریت خود بر تنگه هرمز، مسئولیت تأمین امنیت این آبراه حیاتی را بر عهده گرفته است. این اقدام، در تضاد با تلاشهای برخی قدرتهای خارجی برای ایجاد ناامنی یا کنترل این منطقه قرار دارد. در نهایت، وضعیت تنگه هرمز و چگونگی مدیریت آن، آینهای از دینامیکهای قدرت در منطقه است. هوشیاری، قاطعیت و اتخاذ راهبردهایی مبتنی بر ارزیابی دقیق از ماهیت بدعهد دشمن، کلید حفظ منافع ملی و تأمین امنیت پایدار برای ایران و منطقه خواهد بود.
از روز گذشته کنترل تنگه هرمز به حالت قبل برگشت. نیروی دریایی سپاه، تنگه هرمز را دوباره بست و تحت کنترل شدید قرار داد. تا زمانی که محاصره دریایی توسط امریکا ادامه یابد، پاسخ مقتدرانه ایران در تنگه راهبردی هرمز همین است.
