جوان آنلاین: رادیو به عنوان رسانهای باسابقه همچنان نقش مهمی در خبررسانی، آگاهیبخشی و تأمین اوقات فراغت مردم دارد. در روزگاری که با تعدد رسانهها مواجه هستیم، رادیو همچنان مخاطبان و اصالت خود را حفظ کرده است. غلامرضا بحیرایی، مدیر رادیو پیام در گفتوگو با «جوان» از راهبردهای این شبکه برای خبررسانی و اطلاعرسانی به مردم میگوید؛ مسیری که به گفته بحیرایی قرار است هم ارتباط مخاطب را مستمر نگه دارد و هم مرجعیت شبکه را در بزنگاههای بحرانی تثبیت کند.
با توجه به اینکه رادیو پیام ماهیت محتوای کوتاه و اطلاعرسانی دارد، چگونه توانستهاید ارتباط مستمر خود را با مخاطب حفظ کنید؟ از چه راهکارهایی بهره میبرید تا هم پیامهای کوتاهمحور اثرگذار باشند و هم ارتباط مخاطب استمرار داشته باشد؟
حدود ۲۰ سال پیش مدتی در رادیو پیام بهعنوان تهیهکننده فعالیت میکردم. پایه رادیو پیام اطلاعرسانی است. اگر دقیقتر تعریف کنیم، اطلاعرسانی با خبر تفاوت دارد؛ خبر اقتضائات خاص خود را دارد و اطلاعرسانی نیز اقتضائات دیگری. تلاش ما بر این بوده که بستر مناسبی فراهم کنیم تا این اطلاعرسانی برای مخاطب بهتر انجام شود. استفاده از «نرمخبر»، موسیقی و برنامهسازی بر محور اخبار و اطلاعرسانی، فضایی متفاوت نسبت به خبر صرف در رادیو پیام ایجاد کرده است. این رویکرد باعث میشود مخاطب بداند با یک شبکه صرفاً خبری مواجه نیست. ما شبکه خبر تلویزیون را داریم که خبر و تحلیل خبری ارائه میکند؛ اما رادیو پیام از این جنس نیست. این شبکه، اطلاعرسان است؛ یعنی در عین توجه به علایق مخاطب، از همه ابزارهای برنامهسازی رادیویی برای اطلاعرسانی استفاده میکند. با بهرهگیری از نیروهای مجرب در شبکه و معاونت صدا، تلاش کردهایم فضایی ایجاد کنیم که مخاطب در رادیو پیام بماند.
از زمانی که مدیریت رادیو پیام را برعهده گرفتید، در حوزه موسیقی تغییراتی در کنداکتور ایجاد کردهاید و به دنبال روزآمدسازی بودهاید؟
بله، موسیقی یکی از ابزارهای مهم ما، بهویژه در شبکه رادیویی پیام است. تلاش کردهایم از موسیقیها و ترانههای جدید استفاده کنیم. بخشی از این آثار از طریق دفتر شعر و موسیقی تأیید و برای ما ارسال میشود. همچنین پیشنهادهایی ارائه دادهایم تا سرعت استفاده از آثار جدید در رادیو پیام افزایش یابد. از سوی دیگر، از نیروهایی بهره بردهایم که در کاربری موسیقی خلاقیت دارند. ما میخواهیم با موسیقی، کار برنامهسازی انجام دهیم. شبکه آوا از شبکه پیام جدا شد و بیشتر بر پخش موسیقی متمرکز است؛ اما ما باید به شکل دیگری از موسیقی استفاده کنیم و همین کار را انجام میدهیم؛ یعنی با موسیقی، بستر برنامهسازی فراهم میکنیم. هدف این است که موسیقی زمینه مناسبی ایجاد کند تا بتوانیم روی آن اطلاعرسانی انجام دهیم. بنابراین، جذابیت در استفاده از این ابزار و بهکارگیری موسیقی برای ما اولویت داشته است. همچنین با طراحی برنامههای کوتاه و آیتمهای اطلاعرسان، تنوع بیشتری ایجاد و تلاش کردهایم پراکندگی موضوعی و زمانی این آیتمها به گونهای باشد که نیاز مخاطب را پاسخ دهد.
گاهی برخی موسیقیها تکرار میشود. آیا این تکرار هدفمند است؟
بخشی از تکرار به علاقه و درخواست مخاطبان بازمیگردد. ما سازوکارهایی تعریف کردهایم؛ از جمله اینکه در طول هفته بازخورد میگیریم که آثار چه خوانندگان و آهنگسازانی بیشتر پخش شده و آیا پراکندگی طبیعی بوده است یا خیر. سپس تلاش میکنیم این موارد را تنظیم کنیم و تنوع را از نظر سبک، آهنگساز و خواننده در نظر بگیریم. برای پخش موسیقی برنامهریزی داریم و اولویت ما موسیقی فاخر است؛ یعنی اثری که شایسته پخش از رادیویی مانند رادیو پیام باشد. همچنین سهمی برای موسیقیهای محلی و سنتی در نظر گرفتهایم، زیرا بخشی از رسالت ما ارتقای ذائقه موسیقایی شنوندگان است. ما هر موسیقیای را پخش نمیکنیم، اما تلاش داریم تنوع کافی را حفظ کنیم. بر اساس امکانات موجود، سعی کردهایم ابزارهای کنترلی پخش موسیقی را تقویت کنیم تا رضایت مخاطب افزایش یابد.
اطلاعرسانی، بهویژه در مواقع بحرانی، چه راهکارهایی در نظر میگیرید؟
بخشی از اطلاعرسانی به افزایش آگاهی مردم در حوزههای مختلف مربوط میشود و بخش دیگر به فرهنگسازی. در موضوعاتی مانند قانون، بهداشت و مسائل اجتماعی، تلاش میکنیم در برنامهریزی خود به ارتقای فرهنگ عمومی کمک کنیم. همچنین بخشهای خبری، اطلاعرسانی بموقع را انجام میدهند. ماهیت شبکه بهگونهای است که در صورت بروز اتفاق خاص، انعطافپذیری بالایی دارد و میتواند بهسرعت آن را پوشش دهد. نمونه بارز آن «جنگ ۱۲ روزه» بود که شبکه بار سنگینی از اطلاعرسانی را بر عهده داشت و در حوزههای مختلف، از جمله مسائل امنیتی، مخاطبان را به هوشیاری دعوت کرد. سرعت عمل و چابکی رادیو پیام این امکان را فراهم میکند که نسبت به سایر شبکهها موفقتر عمل کند.
در شرایط بحرانی، چابکی و مرجعیت نیازمند کار تیمی منسجم است. درباره چالشهای این حوزه توضیح دهید.
در حوزه اطلاعرسانی، بخشی از کار به تهیه اطلاعات توسط همکاران باسابقه ما بازمیگردد که سالها تجربه دارند. بخش دیگر، هماهنگی با نهادهایی مانند پلیس، اورژانس و سازمان هواشناسی است. تجربه سالها فعالیت باعث شده چالشهای کمتری داشته باشیم و بتوانیم سریع با شرایط هماهنگ شویم. اطمینان دوسویه میان کارشناسان این سازمانها و برنامهسازان رادیو پیام وجود دارد و تاکنون مشکل خاصی در این زمینه نداشتهایم. در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز با نیروی انتظامی و ستاد بحران ارتباط مؤثری برقرار کردیم و توانستیم سریع هماهنگ شویم.
با توجه به اینکه در بحرانها نخستین مرجع مخاطب برای اطلاعرسانی رادیو پیام است، تا چه میزان از فناوریهای روز برای افزایش سرعت کار استفاده میکنید؟
در بخشهایی از فعالیت خود، بهویژه در حوزه فضای مجازی، از فناوریهای روز بهره میبریم. استفاده از هوش مصنوعی یکی از این موارد است که هم در تولید محتوا و هم در تحلیل آن به ما کمک میکند؛ برای مثال، میتواند خبرهای مختلف را تحلیل کند. پیشتر برای ارزیابی شیفتها نیاز به جلسات طولانی داشتیم، اما اکنون با کمک هوش مصنوعی و برنامههای طراحیشده، تحلیل دقیقی از عملکرد بخشها و مطالب بارگذاریشده دریافت میکنیم. این موضوع کار ما را بسیار تسهیل کرده است. همچنین هر فناوری جدیدی که وارد شود، در شبکه رادیو پیام و معاونت صدا ظرفیت استفاده از آن وجود دارد. همکاران ما به اهمیت این فناوریها واقفند و با برگزاری دورههای آموزشی و تبادل اطلاعات، زمینه بهرهگیری مؤثر از آنها را فراهم میکنند. این روند موجب تسهیل کار و استقبال مناسب از فناوریهای نو شده است.
