جوان آنلاین: در آستانه ماه مبارک رمضان، پخش سریال «حمدیه» از شبکه خصوصی MBC عراق با تصمیم رسمی کمیسیون رسانه و ارتباطات عراق متوقف شد؛ مجموعهای جنجالی که بهدلیل محتوای تفرقهبرانگیز و تصویرسازی توهینآمیز، موجی از واکنشهای سیاسی و مذهبی را در عراق برانگیخته است.
بنابر اعلام شبکه السومریه عراق، سریال «حمدیه» که قرار بود در ماه مبارک رمضان از شبکه خصوصی MBC این کشور پخش شود، با تصمیم رسمی کمیسیون رسانه و ارتباطات عراق از جدول پخش کنار گذاشته شد.
این سریال روایتگر زندگی دختری یتیم و سنیمذهب از جنوب عراق است که پس از آوارگی به منطقه کاظمین بغداد، با اکثریت شیعه، میرود. او در ادامه داستان با شخصیتی با عنوان «جوان ایرانی» وارد رابطهای نامشروع میشود و حاصل این رابطه فرزندی به نام «مهدی» است که در روند داستان به گروه تروریستی داعش میپیوندد. این خط روایی با القای یک زنجیره علّی میان تشیع، ایرانیبودن و افراطگرایی، در پی بازتولید کلیشههای تفرقهبرانگیز مذهبی و قومی است.
این مجموعه اقتباسی از رمانی نوشته قدوری الدوری معرفی شده است؛ نویسندهای که پیشتر در محافل رسانهای و فرهنگی عراق با انتقادهایی مواجه بوده است. برخی منتقدان معتقدند داستان سریال با ترسیم چهرهای تحریفشده از جامعه عراق و طرح روایتهای مناقشهبرانگیز درباره دوره بعث، میتواند به انسجام اجتماعی آسیب بزند.
در واکنشها، سید صدرالدین قبانچی، امام جمعه نجف، این سریال را «انحرافی و فاسد» توصیف کرد و از نویسنده آن به عنوان «نویسندهای بعثی متواری» یاد کرد.
همچنین محمود الربیعی، عضو هیئت مدیره سازمان رسانه و ارتباطات عراق نیز در شبکه ایکس نوشت: «این تصمیم با استناد به فرمان شماره ۶۵ صادر شده در سال ۲۰۰۴ اتخاذ شد. طبق این فرمان، سازمان رسانه و ارتباطات عراق ملزم است از پخش هرگونه محتوا که در آن به ارزشهای اجتماعی توهین شده یا وجهه زنان عراقی را مخدوش میکند یا فتنهانگیز است، جلوگیری کند. این تصمیم به دنبال مطلع شدن سازمان از داستان سریال و پخش تیزر تبلیغاتی آن اتخاذ شد.»
کمیسیون رسانه و ارتباطات عراق اعلام کرد تصمیم ممنوعیت پخش یک روز پس از احضار مدیر دفتر MBC عراق اتخاذ شده است. به گفته این نهاد، پس از بازبینی نهایی قسمتهای ارسالی، مشخص شد محتوای سریال با ضوابط رسانهای و بخشنامه شماره ۸۱ سال ۲۰۲۶ مرتبط با ملاحظات ویژه ماه رمضان مغایرت دارد. در بیانیه رسمی این کمیسیون، «تصویرسازی توهینآمیز و تحریفشده از زنان عراقی» و «دامنزدن به اختلافات قومی و دینی» از دلایل اصلی ممنوعیت اعلام شده است.
کمیسیون رسانه و ارتباطات عراق در پایان تأکید کرده است که با هرگونه محتوای رسانهای که وحدت ملی را هدف قرار دهد یا موجب توهین به اقشار مختلف جامعه شود، برخورد قانونی خواهد کرد.
در ادامه واکنش به این اتفاق «مصطفی جبار سند» نماینده مجلس عراق و عضو کمیسیون حقوقی پارلمان نیز با ارسال نامهای به هیئت رسانه و ارتباطات خواستار بررسی فوری محتوای سریال و جلوگیری از پخش آن شد. همچنین شکایتی حقوقی از سوی وکیلی به نام «احمد علی عباس» به دادگاه رسیدگی به دعاوی نشر و رسانه ارائه شده است.
در این شکایت، سریال به «اسائه به ذوق عمومی، توهین به مقدسات دینی و تحریک مذهبی» متهم و درخواست صدور دستور توقف پخش و پیگرد قانونی تهیهکنندگان و شبکه پخشکننده مطرح شده است.
منتقدان همچنین با اشاره به مالکیت و تأمین مالی این پروژه توسط عربستان سعودی، آن را نمونهای از «تهاجم فرهنگی» توصیف میکنند که به باور آنان در قالب سریال تلویزیونی صورت گرفته است. در مقابل، حامیان سریال آن را اثری در چارچوب روایت دراماتیک و بازنمایی واقعیتهای اجتماعی میدانند. با این حال، به نظر میرسد «حمدیه» با سوگیریهای خاص روایی خود، پیش از آنکه روی آنتن برود، به یکی از بحثبرانگیزترین تولیدات رمضانی عراق تبدیل شده است.
