کاخ سفید با آبراهام لینکلن به مذاکره ایران می‌آید!

جوان آنلاین: رئیس‌جمهور امریکا می‌گوید که ایران خواهان مذاکره است و گفته که «مذاکره خواهیم کرد» ولی همزمان، از اعزام «ناوگان عظیم» امریکا به سمت خاورمیانه صحبت کرده است؛ رویکردی که در تهران با تردید به آن نگریسته می‌شود.

به گزارش «جوان»، دونالد ترامپ پنج‌شنبه شب بعد از امضای منشور «شورای صلح» در غزه طی مراسمی در داووس سوئیس، ادعا کرد که ایران برای مذاکره درخواست کرده است و بلافاصله گفت که «مذاکره خواهیم کرد». ترامپ که هنگام بازگشت از مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، در هواپیمای ایرفورس‌وان صحبت می‌کرد، در عین حال به خبرنگاران گفت: «ما ایران را زیر نظر داریم.» و خبر داد که یک گروه ضربت ناو هواپیمابر و سایر تجهیزات در روز‌های آینده به خاورمیانه خواهند رسید. اشاره ترامپ به ناوگان امریکا شامل «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» و چندین ناوشکن است که از چند روز قبل راهی خاورمیانه شده‌اند، کاری که ترامپ گفته که هم «احتیاطی» برای جلوگیری از تشدید تنش‌هاست و هم اهرمی علیه ایران در مذاکرات آتی. او گفت: «ترجیح می‌دهم اتفاقی نیفتد، اما آنها را از نزدیک زیر نظر داریم» و ادامه داد: «شاید مجبور به استفاده از آن نشویم... ما کشتی‌های زیادی داریم که به آن سمت می‌روند، برای احتیاط، یک ناوگان بزرگ داریم که به آن سمت می‌رود و خواهیم دید چه می‌شود.» او در توصیف این ناوگان گفته که «یک ناوگان عظیم به سمت ایران در حرکت است.» ترامپ که بار‌ها درباره ایران و برنامه هسته‌ای‌اش صحبت کرده، گفته که «ما ایران را زیر نظر داریم… آنها می‌دانند ما چه می‌خواهیم.» او تأکید کرد که دنبال مذاکره است و هدفش «جلوگیری از تسلیح هسته‌ای ایران» است، نه لزوماً برخورد نظامی مستقیم.

چیزی که ترامپ با اعزام ناوگروه امریکایی و موضع‌گیری درباره مذاکره درباره ایران دنبال می‌کند، بخشی از رویکرد کلی است که او و تیم سیاست خارجی همراهش با عنوان «صلح با قدرت» از آن یاد می‌کنند. ترامپ «قدرت» را ابزار فشار برای کشاندن طرف مقابل به میز مذاکره می‌داند و اعزام ناو یا تهدید لفظی، در منطق او مقدمه گفت‌و‌گو است، ولی ناظران درباره اینکه این رویکرد او در همه موارد، از جمله درباره ایران قابل اجرا باشد، تردید دارند. او حدود سه هفته قبل در تروث‌سوشال نوشته بود: «اگر ایران به معترضان مسالمت‌آمیز شلیک کند و آنها را به طرز خشونت‌آمیزی بکشد که این رسم آنهاست، ایالات متحده امریکا به نجات آنها خواهد آمد. ما مجهز به مهمات، آماده اقدام هستیم» ولی چند روز بعد در یک نشست خبری گفت که مطابق با اطلاعاتی که دریافت کرده «کشتار‌ها در ایران» پایان یافته‌اند. او در پاسخ به سؤال یک خبرنگار درباره انتشار برخی گزارش‌ها در رسانه‌های امریکایی مبنی بر اینکه اسرائیل و کشور‌های عربی او را متقاعد کرده‌اند به ایران حمله نکند، گفت: «کسی من را متقاعد نکرد. خودم خودم را متقاعد کردم. قرار بود بیش از ۸۰۰نفر را اعدام کنند. اما این کار را نکردند. لغو کردند. این تأثیر زیادی داشت.» فراتر از این، منتقدان می‌گویند که این رویکرد که در وضعیت فعلی در چارچوب اعزام ناوگروه و درخواست همزمان برای مذاکره انجام شده، مقام‌های ایرانی را در وضعیتی قرار می‌دهد که مذاکره را انتخاب آزادانه نمی‌بینند، بلکه آن را تسلیم تحت فشار تلقی می‌کنند، موضوعی که در موارد زیادی نتیجه عکس داده است. گاردین سیاست ترامپ را «ترکیبی از دیپلماسی لفظی و تهدید عملی» توصیف کرده و هشدار داده که این رویکرد می‌تواند خطر محاسبه اشتباه را افزایش دهد. این روزنامه به نقل از دیپلمات‌های منطقه‌ای نوشته است که کشور‌های خاورمیانه نگرانند هرگونه خطای محاسباتی میان ایران و امریکا، منطقه را وارد بحران تازه‌ای کند؛ بحرانی که هزینه آن بیش از همه متوجه همسایگان ایران خواهد بود. در حالی که عباس عراقچی وزیر خارجه طی هفته‌های اخیر بار‌ها گفته که «ما برای مذاکرات هسته‌ای آماده هستیم به شرط آنکه مذاکرات بدون تهدید و دیکته باشد»، او دیروز در پیامی نادر که به مناسبت روز پاسدار صادر شد، نوشت: «امروز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فراتر از یک نهاد نظامی، نماد اقتدار ملی، بصیرت انقلابی، آمادگی همه‌جانبه و حضور مؤثر در عرصه‌های دفاعی، امنیتی و خدمت‌رسانی صادقانه به مردم است؛ سرمایه‌ای گران‌سنگ که پشتوانه‌ای مطمئن برای عزت، امنیت و اقتدار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود.»

چین، روسیه و ترکیه نگرانند

در آسیا و خاورمیانه، نگرانی‌ها درباره عواقب رویکرد ترامپ در حال افزایش است. گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز جمعه به خبرنگاران گفت: «پکن امیدوار است ایران ثبات ملی را حفظ کند و امیدوار است همه طرف‌ها صلح را گرامی بدارند، خویشتنداری کنند و اختلافات را از طریق گفت‌و‌گو حل کنند.» رئیس‌جمهور ترکیه هم در تماسی تلفنی با همتای ایرانی خود گفت ترکیه هرگز از مداخلات خارجی در ایران حمایت نکرده است. اردوغان در تماس تلفنی با پزشکیان ضمن تأکید بر اینکه ترکیه تحولات ایران را از نزدیک رصد می‌کند، گفت: «ترکیه هرگز موضعی مثبت نسبت به سناریو‌ها و مداخلات خارجی در ایران اتخاذ نکرده است.» وی افزود: «حل‌وفصل مشکلات و جلوگیری از تشدید تنش‌ها در منطقه از جمله مواردی هستند که ترکیه نسبت به آنها مشتاق است.» «هاکان فیدان»، وزیر امور خارجه ترکیه در مورد ایران اظهار داشت که ضمن اعلام مخالفت کشورش با هرگونه ماجراجویی نظامی امریکا علیه ایران خواستار ایجاد مکانیسمی شد که امکان مذاکرات جدی بین تهران و واشینگتن را فراهم کند. او هشدار داد که احساس محاصره می‌تواند ایران را به سمت «بدترین سناریو‌های ممکن» سوق دهد. همچنین ماریا زاخارووا سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه روز پنج‌شنبه گفت: «ما همواره از کاهش تنش‌ها در موضوع ایران و در کل منطقه حمایت می‌کنیم. ما قویاً از طرف‌های درگیر می‌خواهیم که از اقدامات عجولانه و بی‌ملاحظه‌ای که احتمال حل و فصل پایدار این وضعیت را به نفع صلح و امنیت بین‌المللی و منطقه‌ای به تأخیر می‌اندازد، خودداری کنند.» سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه افزود: «مسکو قاطعانه معتقد است که کنار گذاشتن رویکرد‌های تقابلی و نشان دادن آمادگی برای گفت‌وگوی محترمانه و برابر، امکان دستیابی به راه‌حلی قابل قبول برای همه طرف‌های ذی‌نفع را فراهم می‌کند؛ ما آماده‌ایم این امر را از هر طریق ممکن تسهیل کنیم.»