جوان آنلاین: به نقل از مهر، در حالی که تنشها میان ایران و آمریکا بار دیگر به سطحی خطرناک نزدیک شده، نگاه تحلیلگران نهتنها به تحولات میدانی، بلکه به شکافهای عمیق درون ساختار قدرت آمریکا دوخته شده است. پیامهای تحریکآمیز دونالد ترامپ خطاب به معترضان در ایران، همزمان با گزارشها درباره بررسی گزینههای نظامی در پنتاگون، این پرسش اساسی را مطرح کرده است: چه کسانی واقعاً بر تصمیم نهایی رئیسجمهور آمریکا درباره ایران تأثیر میگذارند؟
در قلب این معادله، دو چهره کلیدی قرار دارند: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور با گرایش انزواطلبانه و وفادار به شعار «اول آمریکا»، و مارکو روبیو، وزیر خارجهای که سالهاست بهعنوان یکی از چهرههای نزدیک به جریان نومحافظهکار و حامی مداخلات نظامی شناخته میشود. این دو رویکرد متضاد، امروز به شکل یک نبرد خاموش در کاخ سفید درآمدهاند؛ نبردی که نتیجه آن میتواند سرنوشت روابط تهران–واشنگتن را تعیین کند.
ترامپ اخیراً در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» اعلام کرد که تمامی مذاکرات با مقامات ایرانی را تا زمان توقف آنچه «کشتار معترضان» خواند، لغو کرده است. او در اقدامی بیسابقه، معترضان را به ادامه اعتراض و «در دست گرفتن نهادهای دولتی» فراخواند و از آنها خواست ایران را «دوباره عظیم» کنند. این ادبیات، برای بسیاری از ناظران، چیزی جز دخالت آشکار در امور داخلی ایران تلقی نشد.
با این حال، پشت این لفاظیهای علنی، واقعیتی پیچیدهتر جریان دارد. منابع رسانهای آمریکایی گزارش دادهاند که ترامپ در جلسات خصوصی، همچنان مردد است و هنوز تصمیم نهایی برای اقدام نظامی اتخاذ نکرده است. این تردید، بیش از هر چیز، بازتاب اختلاف نظر شدید میان مشاوران ارشد اوست.
جیدی ونس، که به پایگاه اجتماعی ترامپ و جریان ضدجنگ در حزب جمهوریخواه نزدیکتر است، تلاش میکند رئیسجمهور را از ورود به یک درگیری پرهزینه دیگر در خاورمیانه بازدارد. از نگاه ونس، هرگونه حمله نظامی به ایران نهتنها با وعدههای انتخاباتی ترامپ در تضاد است، بلکه میتواند آمریکا را وارد باتلاقی کند که خروج از آن سالها زمان خواهد برد. او همچنین هشدار داده است که اقدام نظامی میتواند به تقویت روایت رسمی در تهران درباره «دخالت خارجی» منجر شود و اعتراضات داخلی را به حاشیه ببرد.
در مقابل، مارکو روبیو قرار دارد؛ سیاستمداری که سابقهای طولانی در اتخاذ مواضع تند علیه ایران دارد. روبیو تهران را به «حمایت از تروریسم جهانی» متهم میکند و معتقد است جمهوری اسلامی از مذاکرات صرفاً برای خرید زمان استفاده میکند. او بر این باور است که «فشار حداکثری، از جمله تهدید نظامی و حتی سناریوی تغییر نظام، تنها زبان قابل فهم برای ایران است.» این دیدگاه، با حمایت بخشی از لابیهای جنگطلب و همچنین محافل نزدیک به اسرائیل همراه شده است.
نکته قابل توجه آن است که ترامپ میان این دو فشار متضاد گرفتار شده است. از یک سو، عدم اجرای تهدیدها میتواند اعتبار او را—که همواره بر «قاطعیت» تأکید داشته—زیر سؤال ببرد. از سوی دیگر، اجرای این تهدیدها میتواند واکنش سخت ایران را در پی داشته باشد؛ واکنشی که خود مقامات آمریکایی نیز به پیامدهای آن اذعان کردهاند، از جمله هدف قرار گرفتن پایگاهها و نیروهای آمریکا در منطقه.
برخی تحلیلگران آمریکایی از «گزینه سوم» سخن میگویند؛ مسیری که نه به جنگ مستقیم منتهی میشود و نه به عقبنشینی کامل. در این سناریو، واشنگتن با حفظ فشار سیاسی و اقتصادی، از اقدام نظامی گسترده پرهیز میکند و همزمان تلاش میکند از شرایط داخلی ایران برای تحمیل یک توافق جدید استفاده کند؛ توافقی که ترامپ بتواند آن را بهعنوان «پیروزی» به افکار عمومی آمریکا عرضه کند.
در نهایت، آنچه روشن است اینکه سیاست آمریکا در قبال ایران نه محصول یک تصمیم واحد، بلکه نتیجه کشمکشی درونی میان دو رویکرد متضاد است: رویکردی که از تجربه شکستخورده مداخلات نظامی درس گرفته و رویکردی که همچنان به قدرت سخت بهعنوان ابزار اصلی سیاست خارجی باور دارد. این نبرد درونی، شاید به همان اندازه تحولات میدانی، در تعیین آینده تنش میان تهران و واشنگتن نقشآفرین باشد.
برای ایران، رصد دقیق این شکافها اهمیت راهبردی دارد. تجربه نشان داده است که تصمیمات شتابزده در واشنگتن اغلب نه از قدرت، بلکه از سردرگمی و فشارهای داخلی نشأت میگیرد. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز میتواند معادلات را تغییر دهد، حفظ ابتکار عمل و جلوگیری از افتادن در دام سناریوهای طراحیشده از بیرون است.
