جوان آنلاین: سید مجتبی ابطحی، دبیرکل کنفرانس بینالمللی حمایت از انتفاضه فلسطین مجلس شورای اسلامی و دستیار ویژه وزیر کشور در امور فلسطین و محور مقاومت، امسال مسئولیت سخنگویی ستاد چهارمین سالگرد گرامیداشت شهید سلیمانی را بر عهده دارد. وی با توجه به ۲۲ سال سابقه همکاری با حاج قاسم حرفهای شنیدنی درباره ابعاد شخصیت ایشان دارد. از او درباره چرایی انتخاب «شهیدالقدس» به عنوان شعار امسال بزرگداشت سردار دلها و نقش سردار شهید در تسلیح گروههای مقاومت فلسطین سؤال کردیم و در ادامه درباره ویژگیها و ابعاد شخصیتی شهید سلیمانی به گفتگو نشستیم. وی اخلاص، عشق واقعی و قلبی به ملت ایران، شجاعت، درایت و تدبیر، قدرت تصمیمگیری سریع و دقیق و بهنگام و تحقیر کردن و خوار شمردن قدرتهای استکباری را از جمله ویژگیهای مهم شهید سلیمانی برشمرد که میتواند الگوی علاقهمندان به ایشان در داخل و خارج کشور باشد.
چطور شد شعار «شهیدالقدس» برای بزرگداشت چهارمین سالگرد شهادت سردار سلیمانی انتخاب شد؟
امسال بعد از عملیات طوفان الاقصی، افکار داخلی و جهانی متوجه فلسطین و غزه و قدس است و از سوی دیگر شهید سلیمانی نقش پررنگی در پرکردن دست رزمندگان فلسطینی داشت، همچنین جناب آقای اسماعیل هنیه، مسئول دفتر سیاسی حماس در مراسم تشییع حاج قاسم، او را شهیدالقدس نامیده بود، همه اینها موجب شد امسال در بزرگداشت ایشان، این نام انتخاب شود. انتخاب این عنوان، پیامهای زیادی برای دوستان و علاقهمندان به انقلاب اسلامی و شهید سلیمانی در بر دارد، همچنین حاوی پیام قاطع و محکم برای دشمنان انقلاب و این شهید سرافراز است.
نقش حاج قاسم در تجهیز و تسلیح گروههای مقاومت فلسطینی اعم از حماس و جهاد اسلامی و کرانه باختری چه بود؟
شهید سلیمانی در چند لایه نقش ایفا کرد، اول القای باور «ما میتوانیم» به رزمندگان فلسطینی و رزمندگان مقاومت لبنانی و رزمندگان مقاومت در سوریه و یمن و سایر نقاط بود. این باور مهمتر از بحث تسلیح بود، تسلیح کشورها و گروههای مبارز، با علم پیشرفتهای که در اختیار همه بشریت هست، راحتتر شده است. اما ابتدا اراده در دست گرفتن سلاح و مسلح شدن و مقاومت، با یقین به پیروزی و باور مؤثر مهم در صحنه عمل، قابل توجه و اهمیت است. سردار سلیمانی ابتدا در این موضوع نقش ایفا کرد. همه میدانیم که دشمنان مقاومت و ملتهای منطقه از تسلیحات پیشرفته برخوردار هستند، امریکا هم در تأمین تسلیحات پیشرفته و هم در قالب سنتکام از آنها پشتیبانی میکند و همچنین تجربه تلخی که قبلاً در ذهن ملتها از عدم موفقیت و ناکامی مقابل رژیم صهیونیستی وجود دارد، خیلیها باور نداشتند که این گروههای مقاومت با این سلاحها و امکاناتی که در اختیار دارند نمیتوانند موفق شوند. شهید سلیمانی اول این باور را هدف گرفت، خودش هم در میدان بود، در سختترین شرایط، اوضاع را مدیریت میکرد و موفق میشد، از دل تهدید، فرصت میساخت و موضوع را به دیگران نیز آموخت و به آنها هم یاد داد که باید اینگونه بود و آنها هم باور پیدا کردند که میتوان و باید چنین بود و اندیشید و اقدام کرد. مهمترین نقش ایشان در مورد فلسطین طی تماسها و ملاقاتهایش با رهبران و رزمندگان و مجاهدان مقاومت فلسطینی این بود که میگفت میتوان مبارزه کرد و پیروز شد و این تفکر را اشاعه داد و قابل پذیرش کرد و مورد پذیرش هم واقع شد. این باور را القا کرد که میتوان مبارزه کرد، مبارزهای که منجر و منتهی به پیروزی و نابودی دشمن شود.
بخش بعدی هم انتقال این دانشها و توانمندیها به داخل منطقه بود تا هر منطقه خودکفا شود و خودش سلاح و امکانات مورد نیازش را تأمین کند. ارتقای سطح علمی و فناوری گروههای مقاومت یکی از اقدامات بسیار با ارزش شهید سلیمانی بود. برخی در دانشگاهها آموزش حکمرانی میدیدند و برخی برای اینکه بتوانند خدمات پزشکی ارائه دهند، در رشته پزشکی آموزش میدیدند، برخی در سطوح مدیریتی آموزش میدیدند و برخی هم از این دوستان آموزش دیدند که چگونه با امکانات سرزمینی خودشان خودکفا شوند، چطور از آب و خاک و منابع موجود خودشان استفاده و آنها را تبدیل به سلاح و امکانات دفاعی و جهادی کنند. یکی از دلایلی که امروز طوفان الاقصی در سومین ماه مقاومت، با این اقتدار پیش میرود و هر روز ضربه سنگینتری بر دشمن صهیونیستی وارد میکند، این است که از امکاناتی که در غزه فراهم کردهاند، استفاده میکنند و نیازی به خارج ندارند، امکاناتی که بنیه دفاعی آنها را تقویت کرده و ارتقا داده است. امروز نیاز تسلیحاتی آنان در درون و به دست صنعتگران و دانشمندان و جوانان غیور و فهیم غزه تولید و تأمین میشود و این مرهون تلاشهای حاج قاسم بود که در این صحنه ایفای نقش کردند. ایشان راه رساندن برخی از تجهیزات و امکاناتی را که گروههای مقاومت فلسطینی نیاز داشتند و باید به دستشان میرسید خیلی خوب بلد بود. البته بخشی از دانش او هم برگرفته از تجربههای دوران دفاع مقدس و مبارزه با اشرار و باندهای مسلح در داخل کشور بود.
ارزیابی گروههای جبهه مقاومت در عراق، سوریه، یمن، لبنان و فلسطین نسبت به خلأ نبود شهید سلیمانی چیست؟
شهید سلیمانی شخصیت کاریزمای بینظیری داشت و، چون اخلاص داشت و برای خدا کار میکرد، خداوند نیز او را در دلهای دیگران محبوب کرده بود، این محبوبیت همیشه بوده و هست و خواهد بود، اگرچه فراق از او سخت بود و خلأ نبودنش به این آسانی پر نمیشود. مثل ایشان مثل عالمی است که با رحلتش ثلمهای به اسلام وارد میشود که با هیچ چیز ترمیم نمیشود، اما آن مسیر و مکتبی که سردار سلیمانی به پیروی از امامین انقلاب در آن گام برمی داشت و ایجاد کرده بود، مسیر و مکتبی نیست که با رفتن اشخاص متوقف شود. امام خمینی که مؤسس و بنیانگذار و امام انقلاب بود واحیاگر همه ما بود، از دنیا رفت، اما انقلاب لحظهای متوقف نشد، بلکه امروز انقلاب اسلامی در آستانه پایان چهل و پنجمین سالگرد حیات طیبهاش هزاران بار شاید قویتر هم شده است. بنابراین این مکتب با شهادت افراد متوقف نمیشود. ما در همان ابتدای انقلاب شهدای گرانقدر زیادی را مثل شهید مطهری، شهید بهشتی، شهید رجایی و شهید باهنر از دست دادیم که همه از ارکان نظام بودند، اما حرکت انقلاب متوقف نشد. ملت ما به عقب برنگشت. الحمدلله عزم گروههای مقاومت با شهادت سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس و یارانشان جدیتر و راسختر شد. الحمدلله شخصیت وزین و قدرتمند و فکور و عارفی مثل سردار قاآنی که میان رزمندگان اسلام به تقوا و سلاح و سداد مشهور هستند در همان مسیر گام برداشتند و همان راه را با توانمندی بالایی که دارند ادامه میدهند. خداوند هم منت گذاشت و پیروزیهای بزرگی را در دوران فرماندهی ایشان به جبهه مقاومت هدیه داد که اگر بزرگتر از پیروزیهای گذشته نباشد کمتر هم نیست. آخرین مصداق هم تاکنون همین عملیات طوفان الاقصی است که شاهدش هستیم و انشاءالله نویدبخش پیروزیهای بزرگتر هم باشد. همچنین حوادثی که در سایر محورهای مقاومت مثل عراق شکل گرفت، بسیار با ارزش است، سردار قاآنی در شکلگیری دولت مقتدر و وفادار به آرمانهای مردم عراق نقش بسزایی داشت.
به عنوان سخنگوی ستاد بزرگداشت حاج قاسم، فکر میکنید امروز جامعه ما نیاز دارد با کدام بعد از ابعاد شخصیتی ایشان بیشتر آشنا شود؟
هر قشری از جامعه ما میتواند یک یا چند بعد از ابعاد شخصیتی حاج قاسم را الگوی خودش قرار بدهد. مهمترین ویژگی که حاج قاسم داشت و این باید مورد توجه خاص همه و مخصوصاً مسئولان ما باشد، عشق واقعی و قلبی به ملت عزیز ایران بود، تعظیم و تواضع مقابل ملت، احترام در اوج به همه انسانهایی که شهروند جمهوری اسلامی ایران هستند، اینکه بگوید من جانم فدای شما باد، این زمینه را فراهم کرد تا مردم باور کنند او خادم ملت است و آنگونه پیمان عشق و دوستی میان سردار و مردم بسته شود که نمود آن را در جریان تشییع پیکرش دیدیم که در دنیا کمنظیر بود. بزرگترین نیازی که در حال حاضر در سطح مسئولان ما وجود دارد، همین روحیه مردمی حاج قاسم و ارادت به ملت است که باید در خودشان تقویت کنند. سفرهشان را از سفره مردم جدا نکنند، نشست و برخاست آنها با مردم باشد، به حاج قاسم اقتدا کنند و شیوه و روش او را ادامه دهند و در مسیر او گام بردارند.
آحاد ملت هم میتوانند حسب موقعیت و مسئولیت خود از شجاعت حاج قاسم یا از درایت و تدبیر ایشان یا از قدرت تصمیمگیری سریع و دقیق و بهنگام ایشان الگو بگیرند. خوب است جوانهای ما کتاب «من هرگز نمیترسیدم» حاج قاسم را بخوانند و خودشان را در موقعیت ایشان قرار دهند، جوانی که مستعد است، اما در یک خانواده مستضعف زندگی میکند نباید فکر کند که زمینه بروز و ظهور استعدادهایش را ندارد، به حاج قاسم نگاه کند که چگونه در همان خانواده روستایی و مستضعف توانست استعدادهایش را بروز دهد و رشد کند. حاج قاسم مسیر رشد را به یکایک اعضای ملت ما نشان داد. هر کسی در هر کجا هست اگر دنبال رشد الیالله است میتواند از حاج قاسم الگو بگیرد.
در خارج از کشور کدام بعد از ابعاد زندگی شهید سلیمانی بیشتر برجسته شده است؟
در خارج از کشور خصوصاً در کشورهایی که سالها تحت سلطه استکبار بودند، صلابت و مردانگی و شجاعت و نترسیدن حاج قاسم و ایستادگی مقابل دشمنان بزرگ برایشان بسیار اهمیت دارد. جملات تحقیرآمیزی که شهید سلیمانی در همدان، خطاب به ترامپ گفت که «آقای ترامپ قمارباز» نیروهای مسلح ایران را نمیخواهد، ملت ایران را نمیخواهد، من حریف شما هستم، من جواب تو را میدهم، این نوع تحقیر کردن و خوار شمردن، بتی را که سالها در ذهن ملتها به عنوان قدرت شکست ناپذیر ساخته بودند به یک باره فرو ریخت، این برای خیلی از ملتها مهم بود. یک نفر در جهان به زعم آنها توسعه نیافته یا کمتر توسعهیافته، در مقابل بزرگترین قدرت جهان یا یکی از بزرگترین قدرتهای جهان، اینطور با اقتدار صحبت کند و اینطور برای حفظ هویت ملتش تلاش کند و دشمن را به سخره بگیرد، بسیار جالب توجه بود. این یکی از ابعاد شخصیتی حاج قاسم است که در خارج از کشور مورد توجه است. یکی دیگر از ابعاد شخصیتی ایشان همان تحقق شد از نشدها است همان ایجاد فرصت از درون تهدیدها است، که اینها بسیار مورد نظر محققان غربی قرار گرفته است که ایشان چه اندیشهای در ذهن داشته که توانسته است یک ژنرال همیشه پیروز میدانها باشد. وقتی که صدها ژنرال امریکایی نشسته و نقشه کشیدهاند، چه رمزی بود که نقشه سلیمانی بر نقشه آنها غالب میشد. اینجا بحث اسلام و اخلاص و توکل به خدا و امدادهای غیبی و مردمدوستی و مردمداری و در صف اول بودن و بسیاری دیگر از ابعاد شخصیتی ایشان مطرح میشود.
گفته میشود هیچ ابزاری بهتر از هنر در معرفی شخصیتها وجود ندارد، چقدر از هنر در معرفی شهید سلیمانی استفاده شده است؟ شما چه برنامههای جدیدی در این زمینه دارید؟
بلی هنر توانمندیاش این است که حماسهها و وقایع را جاودانه میکند. اگر هنر در خدمت عاشورا نبود چه بسا تا به امروز در ذهن ملتها نمانده بود، اما شعر و تعزیه و نقاشی و حتی موسیقی در حد متعارف خود و دیگر رشتههای هنری آمدند و موجب ماندگاری حماسه عاشورا و ثبت آن در ذهن انسانها شدند.
شما ببینید همین که عصر عاشورا میشود ما ناخودآگاه به یاد تابلوی «عصر عاشورا» آقای فرشچیان میافتیم، یاد آن اسب که بیسوار خود به میان کاروان برگشت میافتیم. طبیعی است که برای معرفی مکتب شهید سلیمانی و افکار ایشان باید از هنر استفاده شود و تا به حالا اقداماتی شده و امسال هم مجموعهای از فیلم و مستند درباره ایشان رونمایی میشود و برای اولین بار در عرصه عمومی مورد استفاده قرار میگیرد، اما طبیعی است که کارهایی که انجام گرفته کافی نبوده است.
ما در آغاز راه هستیم. در این سه، چهار سال هنرمندان غیور و متعهد و انقلابی کارهای خوبی را در داخل و خارج از کشور انجام دادهاند، سرودهایی خوانده شده، مستندهایی ساخته شده و فیلمهای سینمایی در حال آمادهسازی است، ولی این آغاز راه است.
مکتب شهید سلیمانی مکتبی است که ریشه در عاشورا و کربلا دارد. زندگی پرفراز و نشیب ۴۵ ساله یک مجاهد و رزمنده را نمیتوان در چهار یا پنج سال بررسی کرد و کنار گذاشت و گفت خب دیگر کاری نمانده است، این مکتب همیشه پویا و جوشان است و همیشه خروجی خواهد داشت و انشاءالله هنرمندان ما در این صحنه اقدامات لازم و مفید بیشتری هم انجام خواهند داد.
آیا یک ارزیابی از آثار منتشر شده درباره شهید سلیمانی دارید. ضعفها و قوتهای آثار منتشر شده احصا شده است؟ منظور این است که آیا این آثار آسیبشناسی شده یا نه؟ مثلاً در آنها غلو شده یا نه؟ یا راست و دروغ آمیخته شده یا نه؟ یا افراط و تفریط صورت گرفته؟
در بنیاد حاج قاسم این آثار را بررسی میکنند و نمیشود گفت آثار تولید شده، فاقد ضعف و عیب باشد. هر چند در مجموع کارهای خوبی انجام شده است. من خودم برخی از این آثار را دیدم، این آثار برای من که بیش از ۲۲ سال در کسوت معاونت و مسئول، کنار ایشان حضور داشتم و شاهد تلاشهای ایشان بودم هم جذاب و آموزنده و خوب بود و احساس کردم من که این همه سال درکنار ایشان بودم از این زاویه که نویسنده یا تهیهکننده و تولیدکننده به آن پرداخته، نگاه نکرده بودم، اما در برخی آثار امکان خطا هم وجود دارد.
مهمترین ویژگیهای شخصیتی حاج قاسم را چه میدانید؟ اگر بخواهید شهید سلیمانی را در یک جمله برای مخاطب ما معرفی کنید چه میگویید؟
اخلاص ایشان بسیار قابل توجه بود. ایشان فقط برای خدا کار میکرد و از عواقب کار اصلاً نگران نمیشد، همیشه توجه داشت که کارش برای خدا باشد. یادم است یک بار یکی از مسئولان وقت ردهبالای کشور، موضع تندی علیه ایشان گرفته بود و حاج قاسم داشت آن مطلب را میخواند، چهرهاش مقداری گرفته بود، کنارش نشستم وگفتم «ان الله یدافع عن الذین آمنوا»، لبخند ملیحی زد و گفت همه تلخی این مطلب از ذهنش رفت، خندید و مشغول ادامه جلسه شدیم.
یک سال بعد، شخصیت دیگری باز مطلبی در مورد ایشان گفته بود، مطلب دست من بود و به ایشان نشان دادم و گفتم اجازه هست که من با این آقا صحبت کنم یا برخوردی با ایشان کنم؟
گفت خودت به من گفتی «ان الله یدافع عنالذین آمنوا»، بیایید به کارمان برسیم، حیف از وقتی که برای این کارها هدر رود، این برای من خیلی عجیب بود. اخلاص یکی از ویژگیهای مهم ایشان بود که رشد پیدا کرد. شاید برخی دوست نداشتند به هر دلیل حاج قاسم محبوب دلها شود و در کارها موفق شود یا در عملیاتها نتیجه خوب بگیرد، هر کسی بخواهد کارهای بزرگ انجام دهد موانع زیادی سر راهش است، اما اگر کار برای خدا باشد این موانع مورد نظر قرار نمیگیرد. ایشان مصداق «بسم رب» بود، همه کارهایش را به نام و برای خدا شروع میکرد. حاج قاسم بسم رب وارد سپاه شد، بسم رب دفاع و جنگ کرد، بسم رب فرمانده نیروی قدس شد و، چون همه کارهایش بسم رب بود، خدا هم کمکش کرد و به او عزت و اقتدار داد و همچنان این عزت روزافزون خواهد بود، چرا که او زنده است و ما هر روز آثار و برکات وجود او را در جای جای جهان میبینیم.
