جوان آنلاین: داوری طی سالهای اخیر به یکی از معضلات فوتبال ایران تبدیل شده که اوضاع آن سال به سال بدتر هم میشود، بهطوریکه اینبار نه در پایان فصل که قبل از آغاز هفته دهم آقایان برای حل و فصل مشکلات به شور نشستند. در واقع جلسه شبانه اعضای کمیته داوران نشان از رسیدن کارد به استخوان داشت، اما خروجی آن بیتردید چیزی نبود که انتظار میرفت!
اینبار پای مقامات ارشد فدراسیون فوتبال هم به میان آمده بود، بهطوریکه تاج نیز صراحتاً خود را یکی از منتقدان داوری میخواند. شاید به همین دلیل هم بود که در جلسه سهشنبه شب که صورت وبینار با حضور حدود ۸۰ داور و کمکداور لیگ برتری برگزار شد، مسئولان رده بالای فدراسیون فوتبال نیز حضور داشتند. جلسهای که دلیل برگزاری آن بررسی اتفاقات عجیب و عملکرد ضعیف داوران در ۹ هفته گذشته عنوان شده بود و زمزمههایی نیز در خصوص برکناری خداداد افشاریان در پایان آن شنیده میشد، خصوصاً که بسیاری او را مقصر پایین آمدن کیفیت قضاوتهای لیگ برتر میدانستند، اما نتیجه جلسه فوری، آن چیزی نبود که انتظار میرفت، چراکه قضاوت متوالی داورانی که عملکرد خوبی داشته باشند، تسویه دستمزد و هزینه ایاب و ذهاب داوران به صورت دو ماه یکبار، چیدمان داوریها با مسئولیت و نظر مستقیم رئیس کمیته داوران (بر این اساس که فهرست داوران پیشنهادی و جداول مربوطه توسط رئیس دپارتمان ارائه میشود و دو عضو کمیته داوران هم نظر مشورتی خود را ارائه میدهند)، نزول داوران لیگ برتری که سه هفته متوالی نمرهای زیر ۷/۴ داشته باشند به لیگ یک، خریداری ۱۰ دستگاه سیستم رادیویی هدست توسط سازمان لیگ، ممنوعیت فعالیت داوران، ناظران و مدرسان در فضای مجازی و برپایی دورههای برخط هفتگی آموزشی، حاصل این جلسه بود که جز مورد دوم و آخر دیگر موارد نمیتوانست بازدارنده باشد یا تغییری در کیفیت داوریها ایجاد کند.
تبعید چاره کار نیست
خداداد افشاریان تأکید میکند داوری در طول فصل سه نمره تأثیرگذار دارد و اگر اشتباهات تأثیرگذاری مرتکب شود به یک رده پایینتر خواهد رفت، حال آنکه تجربه ثابت کرده تبعید داوران چارهساز نیست. این تصمیم تنها پاک کردن صورتمسئله است و بس، از آن جهت که دانش هیچ داوری با سقوط به لیگهای دسته پایینتر بهروز نمیشود. مهمتر اینکه ضرر این اتفاق میتواند بیش از سود آن باشد، آنهم به این دلیل که لیگهای پایینتر هیچگاه مانند لیگ برتر زیر ذرهبین نیستند و مشکلاتشان بسیار کمتر دیده میشود و همین مسئله میتواند داستانهای دیگری را به دنبال داشته باشد، درحالیکه اشتباهات داوری یا به دلیل اشکالات فنی است یا عدم آمادگی بدنی و حضور در لیگ یک که هیچ یک از این دو مورد مهم را برطرف نمیکند. با وجود این بار دیگر آقایان در دورهمی دوستانه خود به این نتیجه رسیدند که داوران را بابت اشتباهاتشان به لیگهای دسته پایین تبعید کنند. گویا نتایج لیگهای پایینتر اهمیتی ندارد یا آنکه قرار است در این لیگها معجزهای رخ دهد! حال آنکه تجربه اتخاذ چنین تصمیماتی نشان میدهد که تبعید داوران دردی را دوا نمیکند و چارهساز نیست.
تغییراتی که کارساز نبود
قرار بود اشتباهات داوری در این فصل از رقابتهای لیگ برتر کاهش یابد. این مهمترین دلیل تصمیماتی بود که اوایل مردادماه در کمیته داوران گرفته شد. خداداد افشاریان با اعتراف به عملکرد ضعیف داوران در لیگ بیست و دوم از تغییراتی برای حل این مشکل خبر داده بود: «آمار فصل گذشته ما خوب نبود. انتظار داشتیم بچهها با تمرکز بیشتری قضاوت کنند، اما گزارشهایی که از سوی نهادهای داوری به ما رسیده بود، نشان از آن داشت که ۵/۱۲ درصد نتایج بازیها با اشتباهات داوران جابهجا شده است و این جدا از اشتباهاتی بود که تغییری در تیم برنده و بازنده ایجاد نکرده بود.»
تعداد بالای داوران حاضر در رقابتهای لیگ برتر بهزعم رئیس کمیته داوران تأثیر بسیاری در پایین آمدن کیفیت قضاوتها داشت. به همین دلیل هم هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال کاهش تعداد داوران را تصویب کرد تا تعداد داوران از ۱۴۵ به ۹۱ نفر کاهش یابد که از این تعداد نیز ۱۴ نفر در تستها رد شدند تا مجموع داوران لیگ برتر در لیگ بیستوسوم به ۷۴ داور برسد. هرچند که باز هم تعداد داوران انتخابی زیاد بود، اما کمیته داوران با این توجیه که ممکن است در طول لیگ برخی داوران محروم یا از کشور خارج شوند، تأییدیه قضاوت آنها را برای فصل جاری گرفت. البته ناگفته نماند که تعداد داوران وسط ۳۱ نفر بود که تعداد آنها با رد شدن هفت داور در تستها به ۲۴ نفر کاهش یافت. با وجود این تغییری در شرایط و کلیت ماجرا ایجاد نشد، شاید، چون مشکل از جای دیگری آب میخورد!
اصرار به اشتباه
بهزعم بسیاری آنچه طی چند سال اخیر بلای جان داوری فوتبال ایران شده در وهله اول عدم نظارت و در وهله دوم که بسیار هم حائز اهمیت است، بدهبستانهای انتخاباتی است که مانع از کنار گذاشتن داوران بیکیفیت از پروسه قضاوت شده است. نگاهی گذرا به روند آمادهسازی و تستگیریهای پیشفصل نشان میدهد که دیگر مثل سابق انتخابها براساس شایستهسالای نیست و لابیهای قوی در انتخاب داوران استانی و بدهبستانهای انتخاباتی با فدراسیون در راهیابی آنها به سطح اول فوتبال کشور تأثیر بسزایی دارد. روندی که باعث خروج داوران باکیفیت شده و نتیجه آن را میتوان به وضوح در ۹ هفتهای که از رقابتهای لیگ بیست و سوم سپری شده دید.
