نظام جدید ارزیابی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان گامی تحولآفرین در راستای توسعه اکوسیستم علم و فناوری ایران به شمار میرود. این سیستم با ایجاد انگیزه در تحقیق و توسعه و ارتقای همکاری بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان، ظرفیت رشد صنعتی و تحقق صنایع بزرگ دانشبنیان را باز میکند. طبقهبندی شرکتهای دانشبنیان بر اساس بلوغ فناوری، مسیر روشنی را برای توسعه آنها تعیین و آنها را به نیروی محرکه تحقیق و توسعه صنعتی و بومیسازی فناوری و تجهیزات تبدیل میکند. با پیادهسازی این سیستم، ایران برای تحولی بزرگ آماده میشود که در آن شرکتهای دانشبنیان به قطب اصلی علم و فناوری در صنعت تبدیل میشوند.
دولت سیزدهم نظام جدیدی را برای ارزیابی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان پیادهسازی کرده که نقطه عطفی قابل توجه در توسعه اکوسیستم علم و فناوری کشور است. هدف این سامانه تسهیل تبدیل صنایع بزرگ به صنایع دانشبنیان با ارائه مشوقهای مالیاتی برای تحقیق و توسعه است. همکاری بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان برای موفقیت این سیستم جدید پشتیبانی بسیار مهم است. همچنین طبقهبندی شرکتهای دانشبنیان بر اساس بلوغ فناوری بهدستآمده، صنعت را به سمت تحول بنیادین سوق داده و رشد و پیشرفت این شرکتها را تسهیل میکند.
سیستم حمایتی جدید به اهمیت همکاری بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان در پیشبرد توسعه صنایع دانشبنیان پی میبرد. این سیستم با اعطای مشوقهای مالیاتی برای تحقیق و توسعه به صنایع بزرگ، صنایع را تشویق میکند تا با شرکتهای دانشبنیان همکاری کنند تا نوآوری و پیشرفت فناوری را پیش ببرند. این همکاری امکان انتقال دانش و تخصص بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان را فراهم میکند و منجر به توسعه فناوریهای روز در بخش صنعتی میشود.
سیستم ارزیابی و پشتیبانی شرکتهای دانشبنیان شامل طبقهبندی شرکتها بر اساس بلوغ فناوری کسبشده آنهاست. این طبقهبندی گامی مهم در جهت دستیابی به تحول صنایع بزرگ است. شرکتهایی که به مرحله بلوغ رسیدهاند و دارای پایگاه فناوری قوی هستند، نقش مهمی در تحقیق و توسعه صنعتی و همچنین بومیسازی فناوری و تجهیزات خواهند داشت. سیستم طبقهبندی نه تنها ورود شرکتها به بازار را تسهیل، بلکه رشد آنها را نیز هدایت و مسیر روشنی را برای دستیابی به بلوغ تکنولوژیکی تعیین میکند.
محرک تولید و تحول صنعتی
اجرای سیستم جدید ارزیابی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان تأثیر عمیقی بر اکوسیستم علم و فناوری ایران خواهد داشت. این سیستم با تشویق به تحقیق و توسعه و ارتقای همکاری بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان، محیطی را برای نوآوری و پیشرفتهای فناوری ایجاد میکند. این امر به نوبه خود موجب رشد تولیدات صنعتی کشور و تحقق صنایع دانشبنیان خواهد شد. تبدیل شرکتهای دانشبنیان به محرکهای اصلی فناوری و نوآوری در صنعت، آنها را به عنوان قطب اصلی علم و فناوری قرار میدهد و اکوسیستم علم و فناوری را بیشتر تقویت میکند.
نقشپذیری در تحقیق و توسعه صنعتی
سامانه جدید ارزیابی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان زمینه را برای رشد تولیدات صنعتی در ایران فراهم میکند. با تأکید بر تحقیق و توسعه و ترویج همکاری با شرکتهای دانشبنیان، صنایع برای بهرهبرداری از آخرین فناوریها و ارتقای توان تولیدی خود مجهزتر میشوند. ادغام فناوریهای پیشرفته در فرایندهای صنعتی باعث افزایش کارایی، بهبود کیفیت محصول و ایجاد مزیت رقابتی در بازار جهانی میشود. این رویکرد نه تنها باعث رشد صنعتی میشود، بلکه ایران را به عنوان پیشرو در صنایع دانشبنیان قرار میدهد.
هدفمندسازی دانشبنیانها از رهگذر مسیر رشد
سامان حبیباللهی، رئیس یک شرکت دانشبنیان در گفتگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که تعریف کردن مسیر رشد برای دانشبنیانها اقدام بسیار خوبی است، تصریح کرد: باید پایش شرکتها و مؤسسات دانشبنیان به صورت مداوم صورت بگیرد و بدانیم که در هر مقطعی این شرکتها در چه مرحلهای از رشد قرار دارند. با توجه به این بررسیها و اطلاعاتی که به دست میآوریم، میتوانیم سیاستگذاریهای صحیحتری برای دانشبنیانها داشته باشیم.
وی در ادامه گفت: ارتباط درست و مؤثر با دانشبنیانها باعث میشود جوانان نخبه و مستعد کشور برای فعالیت در داخل کشور انگیزه داشته باشند. وقتی دانشبنیانها به صورت مداوم مورد بررسی قرار بگیرند و مطابق مسیر رشدی که طی میکنند از حمایتهای منطقی بهرهمند شوند، نخبگان انگیزه بیشتری برای فعالیت خواهند داشت.
این رئیس شرکت دانشبنیان گفت: اینکه هر شرکت دانشبنیان از قبل مسیر رشدش را مشخص کند و بر اساس همان برنامه جلو برود، بسیار خوب است. برنامه داشتن باعث میشود دانشبنیانها به صورت هدفمند پیش بروند و از سرگردانی اجتناب شود، اما نباید این برنامهریزی طوری باشد که دست و پای دانشبنیانها را ببندد و با سختگیریهای بیمورد برایشان مشکلآفرینی کنیم. این برنامه تا جایی خوب است که در خدمت رشد دانشبنیانها باشد، وقتی تبدیل به سدی برای پیشرفت آنها شد، ضرر خواهد داشت.
این فعال اقتصادی خاطرنشان کرد: شرکتهای نوپای دانشبنیان همواره دچار نوعی عدمقطعیت در فعالیتهای خودشان هستند. ممکن است از مسیر اصلی دور شوند، اما مجدداً به این مسیر برمیگردند. ارائه یک برنامه کلی برای رشد آنها میتواند کارساز باشد، اما نباید نحوه رسیدن به اهداف را با جزئیات برای شرکتها مشخص کنیم و انعطاف را کنار بگذاریم. این طور مداخلات در روند کار دانشبنیانها مضر خواهد بود. مشخص کردن یک مسیر رشد کلی برای این شرکتها و پایش این موضوع که این مسیر طی شده است یا خیر میتواند کمککننده باشد.
حبیباللهی گفت: دانشبنیانها به دنبال بازار هستند. اولین دغدغه آنها این است که آیا محصول، فناوری یا نرمافزار من در کشور مورد استفاده قرار میگیرد یا خیر. این سؤال بزرگ در ذهن صاحبان شرکتها و مؤسسات دانشبنیان وجود دارد که آیا در کشور به ما و محصولی که تولید کردهایم، اعتماد میشود. اینکه قرار است شرکتهای فناور با پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان مرتبط و به بازوی تحقیقاتی آنها تبدیل شوند، اتفاق بسیار مثبتی است.
وی ادامه داد: خوب است امکانی فراهم کنیم که دانشبنیانها در تمامی سطوح بتوانند با صنایع مرتبط شوند و از دستاوردهای آنها استفاده شود. بهتر است بحث کیفیتسازی و استانداردسازی از شرکتهای نوپا شروع شود. به این ترتیب، وقتی شرکتها به سطح فناور رسیدند، به حدی از بلوغ به لحاظ کیفیت رسیدهاند که به مجتمعهای بزرگ صنعتی کشور خدمات ارائه دهند.
جمعبندی
در حالی که سیستم ارزیابی و پشتیبانی جدید برای شرکتهای دانشبنیان فرصتهای متعددی را برای توسعه ارائه میدهد، چالشهایی وجود دارد که باید بر آنها غلبه کرد. حصول اطمینان از همکاری مؤثر بین صنایع و شرکتهای دانشبنیان مستلزم ایجاد مشارکتهای قوی و تقویت کانالهای ارتباطی باز است. علاوه بر این، پرداختن به مسائل بودجه و تخصیص منابع برای حفظ شتاب فعالیتهای تحقیق و توسعه بسیار مهم است.
