پس از خروج کامل ارامنه از قرهباغ و کنترل باکو بر آن که با توافق قدرتهای بزرگ انجام شد، نخستوزیر ارمنستان در نشست گرانادا بیانیهای را امضا کرد که در آن مساحت آذربایجان را ۸۶ هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع که شامل قرهباغ میشود، به رسمیت شناخته است. همزمان، اتحادیه اروپا در حمایت از ارامنه، خواستار وضع تحریمهای اقتصادی علیه باکو شده است.
اگرچه مقامات ارمنستان در هفتههای اخیر جمهوری آذربایجان را به پاکسازی قومی در قرهباغ متهم میکردند و خواستار مداخله جامعه جهانی به نفع ارامنه ساکن این منطقه بودند، اما به نظر میرسد پس از سه دهه ناگزیر قرهباغ را به عنوان بخشی از حاکمیت جمهوری آذربایجان پذیرفتهاند. در این رابطه، «شارل میشل» رئیس شورای اروپا، «امانوئل ماکرون» رئیسجمهور فرانسه و «اولاف شولتس» صدراعظم آلمان در شهر گرانادا اسپانیا با «نیکول پاشینیان» نخستوزیر ارمنستان دیدار و بر حمایت بیدریغ خود از استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی ارمنستان تأکید کردند. به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، آنها همچنین حمایت خود را از تقویت روابط اتحادیه اروپا و ارمنستان در همه ابعاد آن بر اساس نیازهای جمهوری ارمنستان اعلام و بر لزوم ارائه کمکهای بشردوستانه بیشتر به ارمنستان به دلیل مواجهه با پیامدهای آوارگی گسترده اخیر ارامنه قرهباغ توافق کردند.
آنها تأکید کردند که این پناهندگان باید آزادانه از حق خود برای بازگشت به خانه و محل زندگی خود، بدون هیچ قید و شرطی، با نظارت بینالمللی و با احترام به تاریخ، فرهنگ و حقوق بشر استفاده کنند. بر اساس بیانیه میشل، آنها متعهد به تمام تلاشهایی هستند که در جهت عادیسازی روابط بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان مبتنی بر به رسمیت شناختن متقابل حاکمیت، نقضناپذیری مرزها و تمامیت ارضی ارمنستان (۲۹هزار و ۸۰۰ کیلومتر مربع) و جمهوری آذربایجان (۸۶ هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع) است. آنها همچنین خواستار رعایت دقیق اصل عدم استفاده از زور و تهدید به استفاده از زور شده و بر نیاز فوری برای تعیین حدود مرزها بر اساس آخرین نقشههای ستاد کل اتحاد جماهیر شوروی که در اختیار طرفین قرار گرفته است، تأکید کردند، که همچنین باید مبنایی برای فاصله انداختن نیروها و نهایی کردن پیمان صلح و رسیدگی به همه مسائل بشردوستانه باشد. آنها در پایان خواستار همکاریهای منطقهای بیشتر و بازگشایی همه مرزها از جمله مرز بین ارمنستان و ترکیه و همچنین گشایش پیوندهای ارتباطی منطقهای بر اساس احترام کامل به حاکمیت و صلاحیت کشورها شده و همچنین بر اساس اصول برابری و احترام متقابل، از ارمنستان و جمهوری آذربایجان خواستند همه بازداشتشدگان را آزاد کنند و برای رسیدگی به سرنوشت افراد ناپدید شده و تسهیل کار مینزدایی همکاری کنند.
پاشینیان به بروکسل دعوت میشود
رئیس شورای اروپا روز پنجشنبه در سخنانی گفت: «ما به قدرت دیپلماسی و گفتگوهای سیاسی باور داریم. به همین خاطر من پاشینیان و علیاف را در انتهای ماه اکتبر به نشستی در بروکسل دعوت خواهم کرد.» نشست گرانادا درحالی برگزار شد که الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان به عنوان یکی از دعوت شدگان در این نشست گفته بود که به گرانادا نمیرود. موافقت ارمنستان با حاکمیت آذربایجان بر قرهباغ، پس از آن انجام شد که در دو هفته اخیر ۱۲۰ هزار ارمنی ساکن این منطقه خانههای خود را ترک کرده و به ارمنستان رفتند.
اقدامات تنبیهی اتحادیه اروپا علیه باکو
با وجود پایان نسبی تنش در قرهباغ، کشورهای اروپایی همچنان به تفرقه افکنی ادامه میدهند. پارلمان اروپا روز پنجشنبه به قطعنامهای رأی داد که در آن «پاکسازی قومی» در منطقه قرهباغ در پی عملیات تهاجمی جمهوری آذربایجان محکوم شده است. به گزارش یورونیوز، نمایندگان پارلمان اروپا همچنین خواستار وضع تحریمهای هدفمند علیه باکو شدهاند. این قطعنامه با رأی اکثریتی قابل توجه از نمایندگان پارلمان اروپا به تصویب رسید. اعضای پارلمان اروپا از مقامهای اتحادیه و کمیسیون اروپا خواستهاند علیه آن دسته از مقامهای جمهوری آذربایجان که در نقض حقوق بشر و آتشبس در منطقه قرهباغ کوهستانی نقش داشتند تحریمهای «هدفمند» وضع شود. آنها همچنین از این بلوک خواستند وابستگی اتحادیه اروپا را به گاز صادراتی از این کشور کاهش داده و در روابط با باکو تجدیدنظر کند. این قطعنامه با اکثریت ۴۹۱ رأی به تصویب رسید و تنها ۹ نفر با آن مخالفت کردند. آنها همچنین از باکو خواستهاند از انجام عملیات نظامی علیه ارمنستان بپرهیزد. پارلمان اروپا علاوه بر این خواستار بازبینی کامل روابط اتحادیه اروپا با جمهوری آذربایجان شده است. با این حال، برخی رهبران اروپا با این تصمیم عجولانه مخالفت کردهاند و امانوئل ماکرون در این باره گفت که سران اروپا به جای آنکه بهسرعت به اقدامات اقتصادی علیه باکو متوسل شوند باید به مذاکره با جمهوری آذربایجان ادامه دهند تا بتوانند به بهترین نحو از ارمنستان حفاظت کنند.